2024 senesi ilk qış ayınıñ 15-nde yüz bergen qaza neticesinde Keriç boğazınıñ tübünden tankerlerni çıqaruv meselesi Rusiye ükümetiniñ toplaşuvında köterildi. İşğalciler işniñ 94%-ini yekünlengenini bildireler ve onı oraq ayınıñ soñuna qadar bitirmege vade eteler.
Rusiye ükümeti Telegramda bunı bildirdi.
"Gemilerniñ üst terkibiniñ çıqarıluvı devam ete — 245 metrden 230 metr kesildi, yani 94%-i. Oraq ayınıñ soñuna qadar bu işlerni bitirmege planlaştıralar. "Novorossiysk" limanında koferdamlar içün metall qurulışlarını pekitüv işleri alıp barıla, batqan tankerlerniñ perimetrinde pallar batırıla, 48-den 16 pali endi yüklendi", — dep aytıla haberde.
Rusiye tarafınıñ malümatına köre, 167 dalıcı Keriç boğazında mazut taşığan gemilerniñ çıqarılması üzerinde çalışa ve yañı mazut aqımları tapılmadı.
Hatırlatamız ki, batqan geminiñ saibi mahkemege muracaat etip, tankerni özü kötermek aqqını qazanmağa tırışa. O, Rusiye mahkemesini inandıra ki, ög qısmında daa 900 tonna mazut bar ve onı ilk evelâ köterip çıqmaq kerek, soñra ise onı parçalamağa başlamaq kerek. Onıñ fikirince, areketlerniñ başqa bir ketişatı deñizni daa çoq kirlete bile ve bu 900 tonna mazut suvğa tüşe bile.
Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ malümatına köre, Qırımda 500 kilometrlik yalı boyu baqıldı, onıñ yarısı temizlendi ve 904,4 tonna kirli qum ve topraq toplandı.
Evel, "Kıyiv-Moğıla akademiyası" Milliy universitetiniñ tabiat ilimleri fakultetiniñ dekanı Yevğen Hlobıstov bildirdi ki, Qara deñizde tanker qazasından soñ mazut qalımtıları içün Rusiye akimiyeti kerçekten de suvnı tetqiq etmey. Soñki sefer böyle teşkerüvlerni qışta yaptılar ve iç bir zarar körmegenini bildirdiler.
"Mazut tökülmesi büyük olğanı içün, bir qısmı suvnıñ teren qatlamlarına tüşti, anda telükesizlik zonasında buluna. Çünki Qara deñizde 150-200 metr aşağıda sulfatlı suv qatlamı bar. Mazut aqıntılarnen areket ete edi, Qara deñiz yalısındaki aqıntılar ise, şart olaraq aytsaq, ğarpqa — Keriçten Qırımnıñ cenübiy yalısına, Odesa vilâyetinden keçip, kete", — dep añlattı o.
Hatırlatamız ki, ilk qış ayınıñ 15-nde Keriç boğazında "Volgoneft" Rusiye tankerleriniñ qazası neticesinde, Qırımnıñ cenübiy yalısınıñ 50 kilometrden ziyade yeri, Keriç boğazı, Qara deñiz ve Rusiyeniñ Anapa yalısı kirlendi.
Keriç boğazındaki qaza aqqında ne bilemiz
İlk qış aynıñ 15-nde Keriç boğazı yanında "Volgoneft 212" ve "Volgoneft 239" eki rusiye gemisi batmağa başlağan. Bir geminiñ kenarında ekipajnıñ 13 azası bulunğan edi, başqasınıñ kenarında ise – 14.
Evelden, vaqia sebebi furtuna ya da yaramay avası içün tankerlerniñ bozuluvı olğan. İlk qış aynıñ 15-ine qadar işğal etilgen Qırımda şiddetli yel sebebinden furtuna ihtarını bildirdiler.
Qaza neticesinde ekipajnıñ bir azası elâk olğan. Başqaları artqaç suvumasınen hastahanege yatqızdırılğanlar.
Eki rusiye tankeriniñ qazası, mazutnıñ 4 biñden ziyade tonnasınıñ tokülüvine alıp ketirgen. Greenpeace iddia etkeni kibi, o, ekologiya içün ciddiy aqibetlerini peyda ettirebile.
Qaradeñiz strategik tedqiqatlar institutınıñ reberi Andriy Klımenko qayd etkeni kibi, gemiler deñizge çıqmağa azır degiller, çünki özen soylarından, em de eski olalar – 1951 ve 1955 çıqış yılları.
Ukraina Arbiy-deñiz quvetleriniñ spikeri Dmıtro Pletentçuk bildirdi ki, bu eki tanker, kerçekten arbiy sınıf gemileri, deñizge gemilerniñ areket qaidelerine riayet etmeden çıqtı.
İlk qış ayınıñ 16-nda Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi "Volgoneft 239" tankeriniñ erkânı tahliye etilgenini bildirdi.
Etraftaki müit nazirligi, ilk qış ayınıñ 15-nde "Volgoneft-212" ve "Volgoneft-239" Rusiye tankerleriniñ qazası neticesinde çıqqan mazutnıñ Qara deñiz ekosisteması içün "felâketli aqibetleri" ola bilecegini bildirdi.
"Yeşil mektüp" cemaat teşkilâtınıñ yolbaşçısı, biolog Vladıslav Balinskıy Suspilne Qırımğa izaat bergende bu qazanı "asırnıñ eñ büyük ekologik felâketi" dep adlandırdı.
İlk qış ayınıñ 17-nde Qara deñizdeki Kavkaz limanı rayonında "Volgoneft-109" tankeriniñ kapitanı yük tanklarından biriniñ sızıqsızlığı sebebinden felâket signalını berdi. Bu endi üçünci kere "Volgoneft" tankerleriniñ mazut taşımasıdır.
İlk qış ayınıñ 19-nda ekipaj azasınıñ ölümine ketirgen "Volgoneft-212" tankeriniñ kapitanı eki ayğa - kiçik aynıñ 17-ne qadar apiske alındı. "Volganeft-239" gemisiniñ kapitanı ise ev apsinde tutıldı.
İlk qış ayınıñ 20-nde Greenpeace, Anapadan Qırım köprüne qadar 65 km2 suv, batqan "Volgoneft" tankerlerinden birisinden aqqan mazutnen kirlengenini bildirdi. Etraftaki müit qorçalayıcıları felâketniñ miqyası daa büyük ola bilecegini tenbileyler.
İlk qış ayınıñ 20-nde Keriç boğazında Gvineya-Bisaunıñ gemisi astında yaldap ketken "Gam Express" felâket signalını berip, yardım içün muracaat etti.
İlk qış ayınıñ 21-nde Keriçniñ işğalli akimiyeti şeer plâjlarında mazut tapılğanı içün belediye fevqulâde vaziyetini ilân etti.
2025 senesi qara qış ayınıñ 4-nde işğal etilgen Sevastopolda (Aqyar) ilk qış ayınıñ 15-nde Keriç boğazında eki tankerniñ qazası sebebinden bölge emiyetli fevqulâde vaziyet rejimi ilân etildi.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız