Qırımnıñ 12 yıllıq işğali vaqtında yarımadağa bir millionğa yaqın rusiyeli köçip keldi. Yaqında işğalli Qırımn akimiyeti "Dom.RF" İnkişaf İnstitutınen beraber yarımadada imtiyazlı maliyelev saasında yañı leyhalarnı amelge keçirmek azırlağanı belli oldı. Refat Çubarovnıñ fikirince, işğalciler Qırımğa daa yüz biñlernen rusiyelini yerleştirmege azırlana bile.
işğalli Qırım "başı" Telegramda Rusiye müessisesinen işbirlik planları ve Anatoliy AksakovRusiye Federatsiyası Devlet dumasınıñ maliye bazarı eyyetiniñ reisi ile körüşüv aqqında haber etken soñ Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarov Facebookta bu aqqında yazdı.
"Kreml, Qırımnı küçnen tutıp olamaycağını añladı. Bundan soñ, başqa bir şeyge diqqat ayırıla — yarımadanıñ öz halqı tarafından müstemlekeşeitirilmesini quvetleştirmege. (...) Qırımnıñ Rusiye işğalli memuriyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ "Dom.RF" İnkişaf institutı"nıñ reberliginen körüşüvini tamam bu kontekstte baqmaq kerek. Tış bürokratik kün tertibiniñ altında daa pragmatik maqsat bar: rusiyelilerniñ qanunsız Qırımğa köçüvini tezleştirmek ve institutsionallaştırmaak, insan resursını işğalniñ pekitüv aletine çevirmek", — dep Çubarov ayttı.
O şunı añlattı: "Dom.RF İnkişaf İnstitutı — yalıñız bir maliyeviy-qurucılıq qurulışı degil, Rusiyede devlet mesken siyaseti esas mehanizmlerinden biridir. O, imtiyazlı ipoteka programmaları, subsidiyalar, topraqlarnıñ berilmesi ve büyük qurucılıq leyhalarınıñ başlatılmasına yol aça.
"İşğal etilgen Qırımğa böyle bir resursnıñ qoşuluvı, Moskvanıñ yarımadağa kütleviy yerleşüvniñ keskin arttırılmasına işana. Aynı zamanda unutmamaq kerek ki, Qırımnı "öz" halqınen yerleşkeninen bir sırada, Moskva yarımadadan tamır qırımtatar halqını sıqıştırmaq maqsadınen taqip ve repressiyalar siyasetini alıp bara. "Özleri"niñ yerleştirilmesi ve "yabancılar"nıñ çıqarılması — Qırımda işğalli Rusiyesiyasetiniñ özü budır", — dep Çubarov qayd etti.
Rusiyeniñ böyle siyaseti uzun müddetli aqibetlerge ketire bile.
"Asılında, Qırım işğalinden 12 yıl keçken soñ işğalciler tarafından suniy şekilde şekillengen yañı demografik kerçekni, mesken, kredit, iş ve içtimaiy mecburiyetler vastasınen Rusiye devletinen doğrudan bağlı olğan yüz biñlerce yañı müstemlekecilerni qoşma celp etüv yolunen pekitmek ıntıluvıdır. Bu yalıñız köçüv degil de, status-kvonı saqlap qalmağa istegen "beşinci kolonna"nıñ teşkil etilmesidir. Böyle bir siyasetniñ maqsadı açıq-aydın körüne: Qırımnı işğalden qurtaruvnıñ er angi stsenariyini qıyınlaştırmaq ya da mümkün olğanı qadar ağırlaştırmaq. Yarımadada Rusiyeden köçip kelgen ve onıñ iqtisadiy ve arbiy mehanizmlerine kirsetilgen insanlarnıñ sayısı ne qadar çoq olsa, Kremlniñ fikirince, Qırımnı nezaret altında tutmaq şansı o qadar yüksek olur", — dep Refat Çubarov inana.
Meclis reisi hatırlata ki, Rusiyeniñ işğal etilgen topraqlarda ealiniñ demografik terkibini suniy deñiştirüv siyaseti — bu, ilk evelâ, cenk cinayetidir. Onıñ içün o, ukrayin qanun çıqarıcılarını Ukrayina qanunlarına deñişmeler kirsetmege çağıra.
"Bu cinayetçiler içün eñ küçük ceza — 2014 senesi kiçik aynın 27-den başlap ya da Qırımnıñ Rusiye işğali soñki kününe qadar Qırımda yaşağan er bir Rusiye vatandaşı, çetel vatandaşı ya da vatandaşlığı olmağan şahıs, şübesiz ki, cinayetçi — Ukrayina tışına sürgün etilmek olmalı. Buña köre, biz endi qanunlarda böyle bir qaideniñ amelge keçirilmesi içün uquqiy mehanizmlerni körmeli", — dep Çubarov yazdı.
Daa evel Suspilne Qırım saifesinde prezidentniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciliginiñ yolbaşçısı Olğa Kurışko, ileride 2014 senesinden soñ Qırımğa köçken rusiyelilerni sürgün eteceklerini añlatqan edi. Er kesni birden sürgün etmek mümkün degil, çünki Ukrayina demokratik bir devlettir. Bundan da ğayrı, bazı meseleler bar, hususan, işğal vaqtında balalar doğurğan çoq qarışıq aileler peyda oldı.
"Bu mevzuda Devlet migratsiya hızmetinen laf ettik. İşğal etilgen Qırımda Ukrayina vatandaşı olğan ana-babalardan doğğan ya da ana-babalarından biri Ukrayina vatandaşı olğan balalar Ukrayina vatandaşı sayıla. Bu qanunlarda belgilengen umumiy bir qaidedir, vaqtınca işğal etilgen topraqlar içün ayrı bir yanaşma degil. Bu bütün Ukrayina içün, topraq aqqı boyunca qullanılğan yanaşma. Bu sebepten böyle vaziyetlerde er kes Ukrayina vatandaşı sayıla", — dep Kurışko añlattı.
Memurnıñ aytqanına köre, mahkeme er bir davanı ayrı baqacaq. Meselâ, eger bir rusiyeli Ukrayina vatandaşınen evli olsa, Qırım işğali vaqtında ne yapqanını, ne vazifeler alğanını ve Ukrayinağa qarşı cinayetler işlegenini köz ögüne alacaqlar.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
