Vatandaş jurnalisti, uquq qorçalayıcı, Qırım siyasiy mabüsi İrına Danılovıç, People in Need Çehiya teşkilâtı tarafından berilgen "Qanunsızlıq ikâyeleri" (Stories of Injustice Award 2025) mukâfatını aldı. Al-azırda Rusiye onı Rusiyeniñ Stavropol ülkesinde Zelenokumsk şeerindeki 7-nci qadın apishanesinde patlayıcı cihaz saqlağanında qabaatlap tuta.
Boş aynıñ 4-nde ZMINA insan aqları merkeziniñ idare reisi Tetyana Peçonçık öz Facebook saifesinde bunı bildirdi. O, Danılovıçnıñ yerine mukâfatnı aldı ve onıñ adına çıqışta bulundı.
"İrına Danılovıç ekim olıp çalıştı. Qırım işğal etilgen soñ haber ve uquq qorçalayıcı faaliyetine qoşuldı. Esas işten boş vaqıtında İrına sağlıq saqlav, Qırım sakinlerine tibbiy yardım kösterilmesinen bağlı meselelerni aydınlata edi, em de Qırım siyasiy mabüsleriniñ mahkeme esnaslarını ziyaret ete edi. Bu sebepten uydurılğan cinaiy iş boyunca yedi yıl apis cezasını aldı", — dep Peçonçık siyasiy mabüs aqqında bildirdi.
O, jurnalistniñ tutuv şaraiti "insaniyetsiz" olğanını qayd etti. Danılovıç, 120 adamğa yetecek bir barakada yaşay. Bu yer pek suvuq degil, qışta ise divar ve tavan buznen qaplanğan. ZMINA yolbaşçısınıñ aytqanına köre, aş da yaramay ve az, içilgen suv da keyfiyetsiz.
"Misal içün, yazda boruda bir ayvan öldi ve onı kimse almadı. Bütün bu vaqıt devamında suv çürügen leşniñ qoqusı ile berile edi", — dep uquq qorçalayıcı qayd etti.
Bundan da ğayrı, onı müstemlekeniñ vekilleri aşalaylar. Meselâ, yaramay ava vaqtında çoq saat devamında, sıq-sıq bütün kün devamında meydançıqta turmağa mecbur eteler. Bazı vaqıtları, bütün kün devamında, yüksek sesli ses çıqarıcı açıp, muzıka diñlete ediler. Aynı zamanda sıq-sıq nezaretçiler apiske alınğanlarnıñ bütün mahsulatını soy-soplarından alalar, dep Peçonçık qayd etti.
"Bu müstemlekede qadınlarnı saba çağıruvlarda kötekleyler. Bir qaç kün evelsi II derece saqatlığı olğan qadınnı böyle urğanları ve onı izolâtorğa yerleştirmege istegenleri belli oldı. Mahküm etilgen qadınlar basqı ve qorquğa oğratıla, soñ qorantalarına neler olğanını aytmağa bile qorqalar", — dep bildirdi o.
Aynı zamanda müstemlekede ilâclarnı elde etmek imkânsız. Bu sebepten Danılovıç migren çeke ve qulaqlarında daimiy ağrılardan azaplana, dep añlattı Peçonçık.
"Onıñ apis müddetiniñ yarısı qaldı. Tahminlerimizge köre, tahqiqat izolâtorında 15 ay tutılacaq soñ, o, 2028 senesi arman ayınıñ 29-nda azat etilecektir. Amma İrına özü, şimdiki alında o qadar yaşamaycağını ayta", — dep uquq qorçalayıcı qayd etti.
Peçonçıknıñ sözlerine köre, Çehiya Cumhuriyetinde bir çoq insan İrınanıñ azat etilmesini bekley.
Hatırlatamız ki, Qırımtatar Resurs Merkeziniñ malümatına köre, orta küz ayına qadar Rusiye apishanelerinde işğal etilgen Qırımdan eñ az 38 qadın tutula. Bazıları uzun müddet devamında apis yerlerinde tutula ve ciddiy sağlıq meseleleri bar. Hususan, İrına Danılovıç ve Ğalına Dovğopola.
Daa evel Danılovıç müstemlekeniñ memuriyeti tarafından muntazam sürette taqip etilgenini bildirdi.
İrına Danılovıç aqqında ne bilemiz
Saban ayınıñ 29-ında vaqtınca işğal etilgen Qırımda işten evge qaytqanda İrına Danılovıç ğayıp oldı. Aynı kün Kefe yanında Oy Quyu köyündeki evi tintildi. Anda ana-babaları yaşağan ediler, evini tintkende işğal quvetçileri cep telefonı ve tehnikasını alıp çıqardılar.
Bir qaç ay devamında tibbiy yardım talap etken soñ saban ayınıñ 21-inde açlıq çekmege ilân etti — izolâtorda, ayrıca keçken sene üküm çıqarılğan soñ onıñ sağlığı pek zayıfladı.
Cinaiy davasınıñ bilgilerinen tanış olıp bitirmek içün qanunsız "Kefe şeer makemesi"ne ketkende Danılovıç bayıldı. Bundan ğayrı, azaplar sebebinden açlıq ilân eter.
Çiçek ayınıñ 6-sında jurnalist açlıq bitirdi, çünki onı teşkermek ve tedaviylemek içün onı Aqamescitteki SİZOdan hastahanege alıp ketirmege söz berdiler.
Bozarğan aynıñ 29-ında işğal etilgen Qırım Yuqarı makemesi içtimaiy jurnalist ve faalci İrına Danılovıçnıñ ükümini deñiştirdi. Bundan evel patlayıcı alet saqlağanı sebebinden yedi senege malüm etildi. Apellâtsiya makemesiniñ qararına köre ceza müddeti bir ayğa azladılar.
Keçken sene boş ayda bildirildi ki, Danılovıç sanitar olmağan şartlarda buluna ve ihtiyac duyğanına baqmadan onı tedaviylemeyler.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
