İşğal etilgen Qırımdaki benzin stantsiyalarında nevbetler ve boş sutunlar bar. Yerli sakinlerniñ aytqanlarına köre, benzinni, hususan AI-95 markalı benzinni, tapmaq qıyın ola. Qıtlıqnıñ sebepleri arasında: Qırım köprüniñ bozulması, Ukrayina silâlı quvetleriniñ Rusiye tankerleri ve yermay zavodlarına ücümleri, em de Keriç boğazı boyunca logistika meseleleri bar.
Rusiye benzinni avtomobil vastasınen ketirmege tırışa, amma bu yeterli degil. Yañı ücüm telükesi sebebinden demiryol ve deñiz vastasınen teminat aman-aman toqtatıldı. Qıtlıq tek fiyatlarnıñ artmasınıñ degil de, gizli bazarnıñ inkişafınıñ da sebebi oldı. Müessiseler işçilerge benzin kuponlarını bere başladı, mütehassıslar ise benzinniñ keyfiyetiniñ fenalaşuvı aqqında tenbiyeleyler.
Rusiyede de, ihracatnıñ qısqartıluvı ve istilâcı memleketniñ iqtisadiyatı içün zarar telükesi olğan yanacaq meseleleri arta. Qırımdaki benzin qıtlığı aqqında tafsilâtlıca ukrayin mütehassısları ve yerli sakinlerden ögrenildi.
"Benzinnen bağlı meseleler bar. Biz buña dayanacaqmız, amma bu bizim aile bücetimizge pek ağır kele", — dep Sevastopol (AqyarRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) sakini bildirdi.
Qırımdaki benzin stantsiyalarında arman ayında fiyat 20 rublege arttı, şimdi 95-inci benzinniñ bir litri 80 rublege yete bile, dep Suspilne Qırım menbaları bildirdiler. Ekinci aydan berli yerli sakinler maşinalarğa benzin qoymasından şikâyet eteler.
"Fiyatlar bayağı arttı. Çünki er kün maşnanen işke ve işten qaytıp, balaönı mektepke alıp ketem. Elbette, bu aile bücetine tesir ete... Maşnanen daa az ketmege başlamadıq, amma, ğaliba, daa çoq çalışacaqmız", — dep Sevastopol (Aqyar) sakini qayd etti.
Eñ büyük mesele — AI-95 benzininen bağlı. İşğal etilgen Qırımda yerli sakinlerniñ şikâyetlerine köre, Qırım Yaqarlıq ve energetika nazirligi, bu qıtlıqnıñ sebebi Keriç boğazından yaqarlıqnıñ ketirilmesinde olğan qıyınlıqlar olğanını bildirdi.
Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi işğalcilerniñ kerçekten de logistika meseleleri bar olğanını tasdıqlay.
"Qırım köprüniñ bozulmasına qadar partiyalar (benzin — terciman) demiryol naqliyatınen kele edi, partiyalar deñiz naqliyatınen kele edi. Silâlı quvetlerniñ muvafaqiyetli ücümlerinden soñ ve em Qırım köprü, em de deñiz teminatı bozulğan soñ, olar şimdi vazgeçtiler ve çoqusını maşna naqliyatınen temin etmege tırışalar", — dep Suspilne Qırımğa Ukrayina prezidentiniñ QMC daimiy temsilcisiniñ muavini Denıs Çıstikov bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, Qırımnıñ köylerinde yaqarlıq yoq, anda ise yaqarlıq stantsiyaları qapatıldı.
"İşğalli akimiyet, bu qıtlıq bar olğanına baqmadan, bir yerge ketmedi, bağlanıp başladı. Olar, Ukrayina Silâlı quvetleriniñ areketleri sebebinden yaqarlıq qıtlığı aqqında aytalar, amma kene de bütün malümatnı gizlemege tırışalar. Em de olar, yaqarlıq qıtlığı endi yoq dep, müsbet mesaclar bermege tırışalar. Ve bu, keçken afta Sevastopolda (Aqyarda — terciman) olıp keçken qanunsız saylavlar aqqında müsbet malümatnıñ saqlanuvınen bağlıdır", — dep Çıstikov bildirdi.
İşğalni tedqiq etüv merkeziniñ reberi Petro Andrüşçenko qayd etti ki, işğalciler yaqarlıqnıñ demiryol vastasınen berilmesinden vazgeçtiler, çünki bu yolğa Ukrayina Silâlı quvetlerniñ ücümleri sıq-sıq yapıla edi.
"Ruslar bu kibi bir şeyni tekrarlamağa istemeyler, Mudafaa quvetlerimizge tsisternalarnı taşığan daa bir trenni bağışlaylar. Olar bunı añlaylar, tamamınen añlaylar. Soñki vaqıtları zarar körgen Tokmak demiryolunıñ çalışıp çalışmaycağı büyük bir sual ola", — dep qayd etti o.
Andrüşçenko şunı da qoştı ki, yarımadada yaqarlıq qıtlığına Ukrayinanıñ Rusiye toprağındaki neft zavodları ve qabiliyetlerine ücümleri de tesir ete. Arman ayınıñ başından berli eñ az 20 tasdıqlanğan muvafaqiyetli ücüm qayd etildi.
"Bu sebepten, Rusiye topraqlarında çoqusı olğan hususiy benzin teminleyicileriniñ işlenüvi eksile. Olarnıñ benzin almaq imkânı yoq. Bu sebepten benzin ğayıp ola. Bundan da ğayrı, boşluqlar peyda ola, olarnı Qırımdaki normal logistika olsa edi, tez vaqıtta toldurmaq mümkün olur edi", — dep işğalni tedqiq etüv merkeziniñ reberi añlattı.
Onıñ aytqanına köre, 90-ncı senelerniñ buhranı vaqtında, Ukrayina mustaqilliginiñ başında, mevsimde Qırımda "er vaqıt benzin bar edi ve onı elde etmek içün yollar bar edi".
Qıtlıq benzin fiyatınıñ artmasına yol berdi. Bazı şirketler hadimlerine yaqarlıq kuponlarını bere başladılar. Arbiy mütehassıs, "Strategiya XXI" Globalist Merkeziniñ telükesizlik programmalarınıñ reberi Pavlo Lakiyçuk qayd etti ki, bu imkânnı gizli bazar qullanacaq.
"Bazar kölgege tüşe, tertip etilmey. Yani, açıq temiz bir bazar olsa — anda istisal etilgen, satılğan, qullanılğan mallarnıñ keyfiyetini körmek mümkün. Gizli sektorda — seniñ meseleñ: ya al, ya da bazarğa barıp qıdır. Onıñ qayd etkenine köre, yaqarlıqnıñ keyfiyeti bu vastalarnıñ iş keyfiyetine tesir ete", — dep qayd etti o.
Buña baqmadan, işğalli Qırım Nazirler şurasınıñ reisi Yuriy Gotsanük bildirdi ki, muntazam benzin berilmesi bir qaç kün içinde ğayrıdan tiklenecek.
Petro Andrüşenko qayd etti ki, Qırımdaki yaqarlıq meselesi çezilse, büyük ihtimalnen bu Rusiye bölgeleri vastasınen olacaq.
"Qırımğa ne qadar alıp ketseler, o qadar, meselâ, Rostov vilâyeti, Kuban almaz. Demek ki, erte ya da keç Qırımğa kelir. Olar bunı belli bir müddetke toqtata bileler, Qırımnen daa bir kere muvafaqiyetsiz olğanını dünyağa köstermemek içün", — dep İşğalni ögrenüv merkeziniñ yolbaşçısı ayttı.
Ukrayina prezidentiniñ QMCdeki temsilcisiniñ muavini, Rusiyeniñ bazı bölgelerinde benzin qıtlığı bar olğanını tasdıqlay, çünki anda Rusiye yaqarlıq stantsiyalarına mahsulat bergen neft zavodlarınıñ 30% -i öz faaliyetini toqtatqan, çünki dronlarnıñ zararı sebebinden zarar kördi.
"Yaqarlıq fiyatı Rusiye Federatsiyasınıñ toprağında da arta, amma, qayd etilgeni kibi, o qadar keskin degil ve vaqtınca işğal etilgen Qırımda olğanı kibi tezliknen, o qadar miqdarda degil", — dep Çıstikov qayd etti.
Onıñ aytqanına köre, cemaat naqliyatınıñ, hususan avtobuslarnıñ fiyatı da arta.
"İşğalli akimiyet, bu saada bile qıtlıq olğanını ve fiyat artmasınıñ sebebi yaqarlıq qıtlığı olğanını gizlemek içün, fiyat artmasınıñ sebebi yaqarlıq degil, tamir masrafları olğanını köstermege tırışa, yani tamir içün celp etilgen yedek parçalarınıñ fiyatınıñ artması sebebinden", — dep Ukrayina prezidentiniñ QMCdeki temsilcisiniñ muavini qayd etti.
Aynı zamanda Ukrayina tış istihbarat hızmetiniñ sabıq yolbaşçısı ve general Mıkola Malomuj tüşüne ki, içki qıtlıq Rusiye iqtisadiyatına zarar ketirecek, çünki Rusiye neftiniñ ihracatı eksiltilecek,.
"Rusiye bugün bir sıra memleketniñ, neft, neft mahsulatı, gaz satın aluvını sıñırlav sanktsiyalarına qol tutmağanından faydalana. Bu, esasen, İndistan, qısmen Türkiye, Çin, İran, Rusiyenen alâ daa ticaret yapqan bir çoq memleket aqqında söz yürsete. Bu ise, mütenasip olaraq, yermay ve yermay işlevidir. Bu resurslarnıñ yoq etilmesi — bu onlarca milliard dollarlıq qazançnıñ bozulmasıdır, ve bu para doğrudan cenkke ketirildi. Bugün Rusiyeniñ strategik maliye resursları yoq, neft, neft mahsulatları ve gaz ticaretinden ğayrı. Onıñ içün bu vaziyette bu Rusiyeniñ arbiy maşnasına ve, añlaşılır ki, maliyeviy maşnasına eki kerelik ücüm", — dep añlattı o.
Malomuj qayd etti ki, Rusiyeniñ yaqarlıq resurslarını yoq etip, Ukrayina Silâlı quvetleri Rusiyeniñ Ukrayinağa qarşı cenkke yollağan kârını eksilte. Halqara energetika agentliginiñ maruzasında aytıla ki, Rusiyeniñ arman ayında neft ihracatından kelirleri oraq ayına baqqanda bir milliard dollarğa eksildi.
Andruşçenko tahmin ete ki, Yañı yılğa qadar Rusiyeniñ benzin yedekleri azlaşır — o vaqıt "kerçek meseleler başlanır".
"Eñ azından 2026 senesini olar (Qırım sakinleri — muar.) benzin içün nevbetlerde keçireceklerine azırlanmaq kerek... Şuralar zamanında olğanı kibi, benzin stantsiyasında nevbetke azırlanmaq, buña lâyıq... Soñ, büyük ihtimalnen, biletlerni alırmız. Uruşlar, qabarcılıq, qapar — er şey kelir. Evde benzinni saqlap, onı tünevinki kibi, qara künge saqlamağa alışqan olsalar bile, öyle degilmi? Şuralar Birliginiñ derslerini hatırlamaq kerek", — dep İşğalni tedqiq etüv merkeziniñ reberi qayd etti.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
