Moskvanıñ Zamoskvorets rayon mahkemesi qırımtatar jurnalisti ve uquq qorçalayıcısı Lütfiye Zudiyevanıñ istinaf şikâyetini red etip, Rusiye Adalet nazirliginiñ onı "çetel agentleri" cedveline kirsetüv qararını lâğu etmedi.
İlk küz ayınıñ 8-nde o, "Qırım birdemligi" cemaat teşkilâtına bunı bildirdi.
Mayısnıñ 16-nda Zudiyevağa bu status berildi — Qırımda qırımtatar cemiyetiniñ vekilleri arasında ilk sefer berildi. Adliye nazirliginiñ vekilleriniñ aytqanlarına köre, o, "siyasiy faaliyet"nen oğraşa.
Mahkeme qararı arman ayınıñ 11-nde çıqarıldı, siyasiy sebeplerden berilgen qararnı ise Zudiyeva bir qaç künden soñ aldı. Uquq qorçalayıcı şikâyet arizasını azırlap yolladı.
"Rusiye poçtasınıñ Moskvadaki idare merkezinde video konferentsiya boyunca oturışta iştirak etmek arizam toqtatıldı. Amma oturışta temsilci bar edi ve yazılı izaatlarımnı ilân etti. Birinci instantsiya mahkemesi onı qabul etmedi", — dep añlattı o.
Rusiye mahkemesi, Zudiyevanıñ qoşma mecburiyetler, yani neşir ve maliyeviy esaplarnıñ işaretlemesi aqqında delillerini "şikâletlendirilgen qararnıñ lâğu etilmesine yol bermeycek" kibi tanıdı.
Jurnalist cedvelde qayd etilgenini Qırımda siyasiy mabüslerniñ taqip etilüvi ve halqara matbuat vastaları ve uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnen işbirligi aqqında yazğanlarınen bağlay.
Hatırlatamız ki, arman ayınıñ 27-nde işğal etilgen Qırımda "Adliye nazirliginiñ Qırım Cumhuriyetindeki" temsilcileri Lütfiye Zudiyevağa qarşı memuriy protokol tizdiler. İşğalcilerni "belli bir ariza bermeyip, çetel agenti faaliyetini kerçekleştirgeni"nde qabaatlaylar.
Rusiyede çetel agentleri cedveli — bu, Rusiye Federatsiyası tarafından diger memleketlerniñ tesiri altında areket etken şahıslar, kütleviy haber vastaları ya da teşkilâtlar cedveli. Reyestrge kirsetilgen soñ, bu şahıslar ya da teşkilâtlar bütün neşirlerde "çetel agent" statusını qayd etmek ve muntazam surette esabat bermek kerekler.
Bu cedvelge evel ukrayin jurnalistleri — İrına Romaliyska, İvan Yakovına, siyasetşınas Taras Berezovets ve advokat Mıkola Polozov kirsetildi.
Lütfiye Zudiyeva aqqında ne bilemiz
Lütfiye Zudiyeva, "Qırıjm birdemligi"niñ faalcisi ve "Gratı"nıñ jurnalistidir. Qırımdaki makeme ceryanları ve insan aqları bozmalarını aydınlata. 2014 senesinden evel bala merkezini reberlik ete edi, işğalden soñ ise uquq qorçalav saasında çalışmağa başladı.
2019 senesi içtimaiy ağlarda post sebebinden Zudiyeva tutuldı. O zaman "aşırıcılıq timsaller"nen paylaşqan faalci, 2 biñ ruble cezasını ödedi.
Oraq ayınıñ 27-sinde işğal etilgen Qırım Yuqarı makemesinde video bağ vastasınen Soçi şeerindeki umumiy yurisdiktsiyalı Üçünci Apellâtsiya makemesinen berbaber "Nariman Celâl ve Ahtemov qardaşlarınıñ davası"na bianen üküm çıqarıdı. "Makeme" binası ögünde Lütfiye Zudiyeva da tutuldı. Birazdan jurnalistke 12 biñ rublelik para cezasını berdi. 2024 senesi kiçik aynıñ 12-inde RF Kasatsiya makemesi, para cezasına şikâtenamesini baqmağa aldı.
Kiçik aynıñ 22-siniñ sabasında işğal uquq qorçalayıcıları organlarınıñ işçileri, Lütfiye Zudiyevanıñ evini tinttiler. Bundan soñ faalcini böyle degen Aşırıcılıqqa qarşı merkezine kettiler. 3 saat anda buluna edi. "Kütleviy malümat azatlığı suisitmalı" sebebinden oña qarşı memuriy protokollar tizildi.
Saban ayında Aqmescitteki işğali Kiyev rayon makemesi uquq qorçalayıcığa Rusiye Federatsiyası Memuriy cinayetler qanunnamesiniñ 13.15 maddesiniñ 2.1 qısmına ("Kütleviy haber serbestligini qullanuvı") binaen 2 500 rublelik (1 059 grivna) para cezasını berdi.
Mayıs ayında İçki işler nazirliginiñ "Canköy" işğalli bölüginiñ vekili Zudiyevağa mitinglerniñ keçirilmesi yasaq olğanı aqqında tenbiname berdi.
Bozarğan ayda Kıyiv rayon makemesi, qırımtatar jurnalisti Lütfiye Zudiyevağa dair barışıq makemecisiniñ qararına apellâtsiya şikâyetnamesini baqtı ve "kütleviy haber azatlığınıñ suistimalı" sebebinden jurnalistni memuriy mesüliyetke çekmege qararını deñiştirmedi.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız