Qırımtatar siyasiy mabüsi Server Zekiryayev, sağlığı fenalaşqanı ve rusiye tüzetüv müstemlekesiniñ insansız şaraitinden şikâyet etti. O, tibbiy yardım içün muracaat etken soñ ruslar adamnı ceza izolâtorına yolladılar — o, anda çeçek ayınıñ 8-ne qadar qalacaq.
Onıñ apayı Zarema Zekiryayeva "Qırım birdemligi"ne bunı bildirdi.
"13 yıl apis cezasına mahküm etilgen çoq balalı baba Server Zekiryayevniñ tili ve qanlı öksürigi üç yıl devamında 1-nci Donskoy tüzetüv müstemlekesinde (Rusiye Federatsiyasınıñ Tula vilâyeti) bulunğan soñ başladı. "Rejim" odaları olğan binanıñ yanında kanalizatsiya qapıları bar. Bu sebepten kamerada daima amiak ve karbon dioksitniñ qoqusı tura", — dep "Qırım birdemligi" yazdı.
Server Zekiryayevniñ daa evel şikâyet etkenine köre, tutuluv şaraiti ağırdır, onıñ içün yürek bulanıv, köpüknen qusuvı, boğazda accılıq, oksigen yetmezligi ve devamlı yaramaylıq çeke. Şimdi bu simptomlarğa yañı alâmetler qoşuldı.
"Bir yıldan berli Server tilniñ yuqlanmasını is ete. Bir ay evelsi onıñ boğazında qan tatı peyda oldı, bazı qanlı öksürik çıqmağa başladı. Köksünde sanki bir yara bar", — dep siyasiy mabüsniñ apayı Zarema Zekiryayeva tarif etti.
"Kameramnıñ penceresinden eki-üç metr uzaqlıqta olğan kanalizatsiya qapısı er vaqıt tıqalıp qala. Qusqanımdan uyana edim", — dep Server Zekiryayev apayına ayttı.
Zarema Zekiryayeva aytqanı kibi, bir ay devamında aqayı tibbiy yardım içün muracaat ete edi. Apishaneniñ ekimi oña biohimya testi yaptırmağa vade etti. Zekeryayayev, aynı zamanda, toksikologik test yaptırmaq içün ariza yazdı. Bundan soñ, ağır alına baqmadan, siyasiy mabüs ceza izolâtorına yollanıldı. O, anda çeçek ayınıñ 8-ne qadar qalacaq.
Zarema Zekiryayevanıñ añlatqanına köre, oña er vaqıt çeşit sebeplerden aqayınen körüşmege izin bermeyler. Qırımtatar ve 13 balanıñ babası öz tuvğanlarınen soñki sefer 2022 senesi ilk küz ayında körüşken edi, o vaqıt onı Donskoy müstemlekesine etap etken ediler.
Birinci kere Rusiye onı 2023 senesi kiçik ayda sert tutuv şaraitine oğrattı. O vaqıttan berli uquq qorçalayıcılarnıñ aytqanına köre, o, umumiy taqımğa kirmedi.
Müstemlekede adamnı ziyaret etken advokatnıñ bildirgenine köre, siyasiy mabüsniñ apishanesi idaresiniñ meseleleri yolbaşçısı deñişken soñ başladı. Şimdi müessiseni İvan Davidenko idare ete.
"Menim añlağanıma köre, onıñ Serverge qarşı tedbirleri bar, sert tutuv tedbirleri ve basqılar. Serverniñ kibi maddesi olğan insanlarğa tatlı olmağanını istey", — dep advokat tarif etti.
Siyasiy mabüsniñ apayı, müstemleke hadimleri aqayına, onıñ "yaşayış tarzı" sebebinden apis cezalarını quvetleştirgenlerini tek bir kere añlatqanlarını bildirdi. Onıñ aytqanına köre, nezaretçiler er vaqıt oña "terrorist" deyler.
Siyasiy mabüs ve onıñ qorantası defalarca müstemlekeniñ memuriyetine, bölgedeki VNEVatandaş nezaret eyyeti , prokurorlıqqa, Tahqiqat eyyetiniñ Tula vilâyetindeki idaresine, em de mahkemege muracaat etip, onıñ aqlarınıñ bozuluvına diqqat ayırılmasını talap etken ediler. Lâkin TM-1niñ memuriyeti Zekiryayevge basqı yapmağa devam ete.
Server Zekiryayev aqqında ne bilemiz
Tevqif etilmegen evel Zekiryayev beden tasili ocası olıp çalışqan ve çiçekçilik yapqan edi. Onıñ 13 balası bar, adam tevqif etilgen soñ soñki balası doğdı. Siyasiy mabüsniñ saqatlı qızı bar, onıñ doğuvdan san çıkığı bar.
2017 senesi ekim ayınıñ 11-inde Bağçasarayda FSB işçileri altı qırımtatar adamını tuttılar: Server Zekiryayev, Tımur İbrahimov, Marlen (Süleyman) Asanov, Memet Belâl, Seyran Saliyev ve Ernes Ametov.
2018 senesi mayıs ayınıñ 21-inde bu cinaiy dava çerççivesinde Edem Smayilov ve Server Mustafayev tevqif etildi. Er kes Rusiyede terrorcı bir teşkilât olaraq tanınğan, amma dünyanıñ ülkeleriniñ çoqusında ve Ukrainada serbest şekilde faal etken Hizb ut-Tahrir islâm siyasiy fırqasınıñ faaliyetine ait olmaqta şübelendi.
2020 senesi berim ayınıñ 16-sında Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölge arbiy makemesinde "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ ekinci Bağçasaray gruppasını üküm ettiler. Qırımtatarlarnı 13-19 senege maküm ettiler.
2019 senesi oraq ayınıñ 18-inde Avropa parlamenti bir rezolütsiya çıqardı. Anda Rusiyeni bütün ukrain siyasiy mabüslerini, ve ekinci Bağçasaray gruppasınıñ iştirakçilerini azat etmege çağırdı.
Hizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
