Uquq qorçalayıcı teşkilâtlar, Ukrayinağa qırımtatar siyasiy mabüsi Lenur Halilovnı deñiştirüv cedvellerine kirsetmege, Rusiyege — taqipni toqtatmağa, halqara toplulıqqa ise — azat etüv esnasında mediator olmağa talap etken beyanatnı derc etti.
Uquq qorçalayıcı teşkilâtlar talaplarnıñ tolu cedvelini ZMINA saytında derc etti.
Hatırlatamız ki, qanunsız sürette 18 yılğa mahküm etilgen 57 yaşındaki qırımtatar Lenur Halilov sağlıq vaziyeti sebebinden Rusiye müstemlekesinden azat etildi. Rusiye Federatsiyasınıñ Arhangelsk vilâyet mahkemesiniñ 2025 senesi orta küz ayınıñ 14-nde çıqarğan qararına binaen, Halilov ağır hastalıqlarğa baqmadan, prokurorlıqnıñ muracaatınen apiske alındı: metastazlı qara ciger kanseri, hronik hepatit C, gipertonia ve qara ciger ve büyrek şişigi.
"Rusiye halqara gumanitar uquqınıñ qaidelerini körmemezlikke ura ve siyasiy mabüslerniñ aqlarını boza, olarnı kerekli tibbiy yardımsız qaldırıp kete. Bu kibi areketler neticesinde eñ az üç siyasiy mabüs vefat etti", — dep uquq qorçalayıcılar umumiy beyanatta qayd ettiler.
Uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnıñ malümatına köre, eñ az 100 siyasiy mabüsniñ ciddiy sağlıq meseleleri bar, olardan 46-sı temel tibbiy yardımnı bile almay. Üç ukrayin siyasiy mabüsi — Cemil Ğafarov, Kostântın Şıring ve Rustem Virati — sağlıq vaziyetini körmemezlikke urğanları içün vefat etti.
Uquq qorçalayıcı teşkilâtlar şunı talap ete:
- Rusiye Federatsiyasından: Lenur Halilov ve diger hasta siyasiy mabüslerni azat etmege, işğal etilgen ukrayin topraqlarında Rusiye qanunlarınıñ qullanılmasını toqtatmağa, siyasiy taqiplerni, hususan diniy sebeplerden, toqtatmağa.
- Ukrayina akimiyetinden: Halilovnı deñiştirüv cedveline kirsetmege ve onıñ azat etilmesini faal sürette qoltutmağa, qanunsız tutulğan vatandaşlarnı azat etmek içün semereli mehanizmni meydanğa ketirmege, siyasiy mabüslerniñ qorantalarına qol tutmağa ve olarnıñ içtimaiy qoruv mehanizmlerini eyileştirmege.
- Halqara toplulıqtan: Rusiye ombudsmanı Tatyana Moskalkovağa muracaat etip, Halilovnıñ azat etilmesini talap etmekge ([email protected]), hasta vatandaş reineleriniñ azat etilmesi esnasında mediator olmağa, ukrayin siyasiy mabüslerine qarşı işkence ve insaniyetsiz munasebette iştirak etken şahıs ve qurulışlarğa qarşı şahsiy ve sektoral sanktsiyalar kirsetmege.
Arizanı ZMINA insan aqları merkezi, "Qırım" İnsan aqları evi" cemaat birleşmesi, "Qırım esnası" cemaat teşkilâtı, Kreml siyasiy mabüsleriniñ tuvğanları birligi, Ukrayina Helsinki insan aqları birligi, Qırım uquq qorçalayıcı gruppası, İnsan aqları tasil evi — Çerniğiv imzaladılar.
Lenur Halilov aqqında ne bilemiz
Lenur Halilov — "Aluşta" mustaqil musulman cemiyetiniñ sabıq reisi.
2019 senesi ilk yaz ayınıñ 10-nda Qırımda dört qırımtatar musulmanınıñ evinde OMON, mahsus hızmetleri ve Aşırıcılıqnen küreş merkeziniñ hadimleri tarafından kütleviy tintüvler keçirildi. Aluştada quvetçiler imam vazifelerini eda etken Ruslan Nagayevni ve iş adamı Eldar Kantımırovnı, Malıy Mayak (Büyük Lambat) köyünde — Ruslan Mesutovnı, İzobilne (Körbekül) köyünde ise — Lenur Halilovnı tuttılar.
Em Mesutov, em de Halilov yerli din cemiyetleriniñ yolbaşçıları ediler. Apiske alınmazdan evel olar cemaat faaliyetinen oğraşa ediler: musulman bayramlarını teşkil ete, cenazelerge yardım ete, vesiqalarnı resmiyleştire, namaz keçire ediler.
2021 senesi arman ayınıñ 16-nda Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Hizb ut-Tahrir davasınıñ "Aluşta gruppası"nıñ mebüslerine üküm çıqardı. Nagayev ve Kantımırov 13 ve 12 yılğa, Halilov ve Mesutov 18 yılğa üküm etildi. Soñkileri "terroristik gruppası"nıñ teşkilâtçıları, Nagayev ve Kantımırov ise onıñ iştirakçileri olaraq tanıldı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
