İşğalciler, 18 yılğa üküm etilgen qırımtatar siyasiy mabüsi ve imamı Lenur Halilovnı kene apiske aldılar. 2025 senesi arman ayında o, hastalığı sebebinden Arhangelsk müstemlekesinden azat etildi. "Prokurorlıq"nıñ vekili işğalli mahkemege muracaat etti, çünki onıñ hastalığı apisten boşatılmasınıñ sebebi olmağanını tüşüne.
"Simferopolnıñ Zaliznıçnıy rayon mahkemesi"ndeki oturışta video bağı vastasınen iştirak etken advokat Emil Kurbedinov "Qırım birdemligi"ne bunı bildirdi.
Emil Kurbedinovnıñ bildirgenine köre, ilk küz ayınıñ başında Arjangelskniñ İsakogorsk rayon mahkemesiniñ Halilovnı apisten boşatqan qararına apellâtsiya muracaatınen prokuror, adliye mesleatçısı N.S. Râzanov muracaat etti. O, mahkeme "mabüsniñ tedaviylenüvge munasebeti, şimdiki alı, müstemleke şaraiti ve onı baqa bilecek soy-soplarınıñ barlığı köz ögüne alınmağanı"nı bildirdi. O, qara ciger kanserini "formal hastalıq" olaraq adlandırdı, Halilovnı ise "hususan telükeli cinayetçi" olaraq qayd etti.
"Ekim alt eyyetiniñ hulâsasında aytıla ki, mahkümniñ daimiy baqıluvğa ihtiyacı yoq. Teşkerüv ve mahkeme oturışı vaqtında onıñ alı memnün ve stabil edi. Tüzetüv müessisesi bütün kerekli şeylernen, şu cümleden, qoltuqlar ve tekerlekli sandalyeler, duş kabinası qoltuqlarınen donatılğan. Kerekli tibbiy yardım tolusınen berile edi", — dep prokuror Râzanov bildirdi ve mahkemeniñ Halilovnı azat etmek qararını lâğu etmege talap etti.
Lenur Halilovnıñ advokatınıñ aytqanına köre, evel "Aluşta" mustaqil musulman cemiyetiniñ sabıq yolbaşçısına bir qaç ağır hastalıq qayd etilgen edi: ilk ciger kanseri, hronik hepatit C, II dereceli gipertoniya, çoq ciger şişigi, sol büyrek şişigi ve büyrek taşları.
"Halilovnıñ sağlıq vaziyeti içün apishanede umumiy sebeplernen tutulıp olamay, o, mahsus müessiseniñ tedaviylenüvine muhtac", — dep advokat Rusiye mahkemesiniñ mabüsni azat etmek qararına dair tarif etti.
O qoştı ki, Rusiye ükümetiniñ tasdıqlağan cedveline kirgen hastalıq olsa, prokurornıñ iddialarına baqmadan, "hastahanede tibbiy donatmalarnıñ olması, al-azırda yahşı alı ya da insan öz başına areket ete bilmesi müim degil". Emil Kurbedinov şunı da añlattı ki, birinci instantsiya mahkemesi azatlıqtan marum etüv qararını qabul etkende, bir qaç şeyden — müstemlekede bulunğan insan "bu hastalıqqa oğraması içün mıhlarnı aşamağanı ve künesuv içmegeni"nden — emin olmaq kerek edi.
"Ya mahkeme, adamnıñ bir de bir isyan etkenine ve bu sebepten saqatlıq alğanına, ya da azatlıqta oña baqmağa kimse qalmağanına ve azatlıqtan soñ anda ölgenine işandırmalı. Mahkeme bu şartlarnı köz ögüne almalı: insan kerçekten tibbiy tevsiyelerge riayet etti ya da o, bilerek hastalandı. Bu er şeyni köz ögüne ala. Ve mahkemede aynısı yapıldı — Lenurnıñ özüne zarar ketirgenine ya da onı baqmağa kimseniñ olmağanına dair bir de bir malümat yoq", — dep advokat qoştı.
Emil Kurbedinovnıñ aytqanına köre, işğalciler "Lenur Halilovnıñ anayasa aqlarını bozalar".
Lenur Halilov aqqında ne bilemiz
Lenur Halilov — "Aluşta" mustaqil musulman cemiyetiniñ sabıq reisi.
2019 senesi ilk yaz ayınıñ 10-nda Qırımda dört qırımtatar musulmanınıñ evinde OMON, mahsus hızmetleri ve Aşırıcılıqnen küreş merkeziniñ hadimleri tarafından kütleviy tintüvler keçirildi. Aluştada quvetçiler imam vazifelerini eda etken Ruslan Nagayevni ve iş adamı Eldar Kantımırovnı, Malıy Mayak (Büyük Lambat) köyünde — Ruslan Mesutovnı, İzobilne (Körbekül) köyünde ise — Lenur Halilovnı tuttılar.
Em Mesutov, em de Halilov yerli din cemiyetleriniñ yolbaşçıları ediler. Apiske alınmazdan evel olar cemaat faaliyetinen oğraşa ediler: musulman bayramlarını teşkil ete, cenazelerge yardım ete, vesiqalarnı resmiyleştire, namaz keçire ediler.
2021 senesi arman ayınıñ 16-nda Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Hizb ut-Tahrir davasınıñ "Aluşta gruppası"nıñ mebüslerine üküm çıqardı. Nagayev ve Kantımırov 13 ve 12 yılğa, Halilov ve Mesutov 18 yılğa üküm etildi. Soñkileri "terroristik gruppası"nıñ teşkilâtçıları, Nagayev ve Kantımırov ise onıñ iştirakçileri olaraq tanıldı.
Hizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
