2025 senesi arman ayınıñ 24-nde Ukrayina ve Rusiye arasında 68-inci esir deñiştirilüvi çerçivesinde sekiz vatandaş arasında Qırım siyasiy mabüsi Kostântın Davıdenko da qayttı. Rusiye Federatsiyasında "casuslıq"ta qabaatlanıp, qanunsız olaraq 7 yıllıq apis cezası 2025 senesi kiçik ayda bitti. Bütün bu vaqıt devamında ruslar onı qanunsız sürette tutmağa devam ete ediler ve tek şimdi deñiştirdiler.
Suspilne Qırım jurnalistleri Ukrayinağa qaytqan soñ Kostântın Davıdenkonen subetleştiler.
Rusiye tarafından "casuslıq"ta qabaatlanıp qanunsız sürette apiske alınğan Kostântın Davıdenkonıñ apis müddeti 2025 senesi kiçik ayda bitti. Advokatnıñ muracaatına baqmadan, oña Ukrayinağa qaytmağa izin berilmedi. Bütün bu müddet devamında onı Rusiyede çetel vatandaşlarını vaqtınca tutuv merkezinde tuta ediler.
"Oradaki şarait SİZO ya da apishanede olğanından biraz yengil edi, amma kene de pencereleri qamaçavlı, qapıları demir ve kün rejimi olğan qapalı odada qalasıñ. Amma anda endi er şey farqlı edi, anda posılkalarnı almaq mümkün edi. Er keske yardım etmek içün, bizimiz ve ruslar göñüllileri maña urba, aşayt ve cep telefonını berdiler. Amma meni kene de yibermege istemediler", — dep Davıdenko ayttı.
Onıñ aytqanına köre, ruslar Ukrayina ve Rusiye arasında diplomatik munasebetler toqtatılğanına esaslandılar. Amma onıñ advokatına resmiy olmağan şekilde başqa malümat berildi.
"Olar sıñır qapalı olğanını, Rusiye ve Ukrayina arasında diplomatik munasebetler olmağanını resmiy sebep olaraq qullanğanlar. Advokatnen mahkemege muracaat etmege tırıştıq, amma advokat çetke çekildi ve "Davıdenkonı FSBniñ Merkeziy İdaresi "tutmağa" buyruğını berdi — ya RF ordusına ketecek, ya da deñiştirilecek. Eki variant", dep añladı", — dep Davıdenko ayttı.
Kostântın Davıdenkonı deñiştirüv cedveline kirsetüv onıñ içün beklenilmegen bir şey oldı. İtiraf ete ki, evge qaytqanına tek Moskvağa ketirilgen soñ ve diger esirlerni körgen soñ inandı.
"O saba meni uyandırıp, Moskvağa uçacağımnı ayttılar. O vaqıt tüşündim ki, arbiy polis meni qıdırsa, bu deñiştirüv ola bilir. Moskvağa kelgen soñ, anda bizim diger esirlerimiz de bar edi, o vaqıt añladım ki, bu kerçekten deñiştirüv, bu kerçekten de menim çoqtan beklegenim şey", — dep sabıq siyasiy mabüs hatırladı.
Rusiye Federatsiyasında keçken soñki künleri olarnı aşatmadılar, suv bermediler ve yuqlamağa bermediler, dep hatırlay.
"Bu künni yaşamaq qıyın edi. Elbette, biz pek yaramay munasebette bulundıq, bizni kimse aşatmadı, suv bermedi. Biz anda yatıp olamadıq, epimiz skotçnen bağlanğan edik. Tabiiy ki, vaziyet öyle vahşiy ki, Jeneva şartnamesine oşamay. Amma yarın evge qaytacağımnı tüşüne edim", — dep azat etilgen Davıdenko ayttı.
Ukrayinağa qaytqan soñ Kostântın Davıdenko, ilk evelâ, ruslarnıñ qanunsız alda tutqanları diger Kreml mabüsleri aqqında tarif etti. Olarnı acele azat etmek kerek, dep qayd etti. O ayttı ki, Rusiye tarafından büyük istilânıñ ilk aftalarında zapt etilgen vatandaş ve arbiy esirlerni de añdı, olar da Rusiye müstemlekelerinde bulunalar.
"Tolu miqyaslı istilâdan evel menim kibi apishanede bulunğanlarnen tek 2019 senesi Simferopoldaki (AqmescitRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adteki — terciman) SİZOda körüştik. Bu em Lımeşko, em de Volodımır Dudka ediler. Çoq adam bar edi, çünki epimizni Simferopoldaki (Aqmescitteki — terciman) SİZOda tuta ediler. Rusiye apishanelerinde bizni er kesni birer-birer qapata ediler. Şimdi, mabüsler çoq olsa, mahsus müessiseler açıla, ya da bir müessisege 10-15 adam qoyula. Bizge, tolu miqyaslı istilâ başından berli, 10 insan ketirildi. Em arbiy hızmetçilerni, em de vatandaş esirlerini", — dep Kostântın tarif etti.
Şimdi Kostântın Davıdenko tibbiy teşkerüvden keçe. Onıñ malümatına köre, vesiqaları ve esapları ğayrıdan tiklenildi. Reabilitatsiyadan soñ işke qaytacaq. İşğal etilgen Qırımda FSB tarafından qanunsız tutulğanına qadar o, mülkniñ qıymet kesüvinen oğraşa edi.
"Men öz işimniñ mütehassısım, ve şimdi körem ki, bu zenaat pek kerekli, çünki bir çoq insanğa maddiy zarar, maliyeviy zarar, maddiy olmağan zararnı qıymet kesmek kerek. Ukrayinada o qadar çoq şey yoq etildi. Evniñ bozulması bir şey, amma iş aqqında aytsaq, bu sadece maddiy zarar degil — bu alınmağan kâr, bozulğan malzemeler. Seniñ ortaqlarıñ kârını almadılar. Yani bir çoq körünmegen ve doğrudan olmağan zarar bar, olarnı sayıp çıqmaq içün mütehassıs kerek", — dep Davıdenko añlattı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
