İşğal etilgen topraqlarda, hususan işğal etilgen Qırımda, Rusiye makeme sisteması ukrain vatandaşları ve arbiy esirlerine qarşı yapılğan repressiya mehanizminiñ bir qısmı oldı.
Uquq qoruyıcılar matbuat konferentsiyasında bunı bildirdiler, anda "Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı cenk vaqtında adaletli makeme aqqından marum etüv halqara cinayet olaraq" tedqiqatı taqdim etildi.
ZMINA insan aqları merkeziniñ malümatına köre, işğalli makemeler halqara adalet standartlarını muntazam sürette bozıp, açıq makeme esnaslarına irişimni sıñırla ve adaletni basqı aleti olaraq qullana. Keçken seneniñ esas tendentsiyaları arasında — "devlet hainligi" ve "casuslıq" davalarınıñ artması, yañı işğal etilgen topraqlarnıñ sakinleriniñ taqip etilmesi ve ukrain arbiyleriniñ arbiy vazifelerini eda etkeni içün cezalarnıñ çıqarılması.
İşğal etilgen Qırımda "sarı seviye" terroristik telükesi kirsetildi. Onıñ sayesinde makemelerniñ çoqusında terrorist telükesine qarşılıq kösterüv çerçivesinde açıq olğan makeme oturışlarına bile barmaq yasaq etildi.
"Böylece, adaletli makemecilikniñ esas printsipleri — makeme esnaslarınıñ açıqlığı — sistematik seviyede bozula. Bundan da ğayrı, vatandaşlarımıznı "devlet hainligi", "casuslıq" ya da "yabancı devletnen işbirlik" kibi cinayetlerde qabaatlağan davalarnıñ sayısı bayağı arttı. Keçken sene 35 dava baqıldı. Teñeştirmek içün, 2021 senesine qadar böyle davalar yoq edi. 2021-22 seneleri ise bir dane oldı. Bütün bu esnaslar qapalı rejimde keçe, çoqusı allarda ne bu insanlarnıñ adları, ne de Qırım makemeleri ilân etken ükümler belli degil", — dep uquq qoruyıcılar qayd ettiler.
Olar şunı da qoştılar ki, işğal etilgen Qırım sakinleriniñ davalarını Rusiye makeme organlarında baqmaq adeti alâ daa körüne ve qanunsızdır.
"Ukraina arbiy hızmetçileriniñ esir alınması ve arbiy vazifelerine köre yapqan areketleri içün qabaatlanması boyunca makeme esnasları devam etkenini qayd etemiz. Yani, silâlı ziddiyette iştirak etkenleri içün kombattant olaraq maküm etileler. Atta halqara gumanitar uquqına köre, bu yasaq etile. Böylece, Simferopolda (AqmescitRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adte — terciman) arbiy emirni eda etken, amma qanunsız silâlı birleşmeniñ faaliyetinde qabaatlanğan memur Artem Ğumanük maküm etildi", — dep uquq qoruyıcılar qayd ettiler.
Hatırlatamız ki, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisiniñ muavini Nariman Celâl Rusiye esirliginde olğan tecribesi ve işğal etilgen Qırımda devam etken repressiyalar aqqında tarif etti.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
