2014 senesi Qırımnıñ işğalinden soñ ukrainlerniñ çoqusı, yañı yaşayışnıñ qıdıruvı maqsadınen yarımadanı terk etti. Böyle köçücilerden biri Sevastopolnı (Aqyar)Rusiye imperatorlığı ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adı terk etip Ukrainanıñ qıtaiy qısmına köçken İvanna Diduh olğan.
O, Suspilne Qırımnen öz ikâye ve içinden köçürilgen şahıslarnen sıq rastkelgen işke kirsetüvi, bürokratik manialar ve yañı saasında alıştıruvı kibi çağıruvlarnen paylaşqan.
İvanna Diduh – Sevastopol asılı. 2014 senesinden evel devlet müessisinde çalışıp memuriyetteki iqtisadiy şahılarnıñ resmiyleştirüv ve mektüpleşüvinen oğraşqan edi. Amma işğalden soñ Qırımda qalıp olamağan.
"Şeylerimni toplap balamnen köçtim. Bir qaç afta içinde Qırımda er şey tek uzanıp Ukraina tarafına areket etmegenini añladım. Babama işanç kâğıtnı yazdım ve o işten vesikhalarımnı alğan", – hatırlay İvanna.
Çıqqan soñ İvano-Frankıvskte peyda olğan. Devlet müessisine işke kirmek qolay olmağan.
"Devlet terkibine keçip olamağanıma köre, meni qabul etsinler ve keçmege yardım etsinder dep meumriyetiniñ baş muavinniñ qabulanesinde oturğan edim", – tarif ete İvanna.
Keççe Adeske köçip Qırımdan da köçken arbiy-deñiz litseyinde terciman olıp çalışmağa başladı.
"Qırımdan çıqqan ukrainler arasında çalışam. Ocalarnıñ büyük fayizi – çıqıp kelgen ocalarıdır", – dep qoşa qırımlı.
Köçip kelgen soñ rastkelgen esas meselelerinden biri – işke kirmek içün kerek olğan vesiqalarnıñ yañıdan tiklevi ola.
"Anda qısmen tasilni, vesiqalarnı vaqtınca işğal etilgen territoriyasında alğan insanlar oquşnı bitirip ukrain vesiqalarnı almaq içün oqutuv neticelerini tasdıq etmek kerekler", – qayd ete Qırımda prezident vekili Olğa Kurışko.
Meşğullik devlet hızmetindeki esabına turmaq içün böyle vesiqalarnı bermek kerek:
- Ukraina vatandaşınıñ pasportı ya da şahısnı tasdıq etken vesiqası;
- aynılav kodı;
- emek kitabı;
- tasil vesiqası ya da onıñ kopiyası;
- arbiy-esabat vesiqası (askerlikke mecbur olğanları içün).
Bundan da ğayrı, pensiyanıñ resmiyleştirilüvi vaqtında tek işğalden evel olğan stajı esapqa alına. Bunıñ aqqında vesikalar Qırımda qalğan olsalar, olarnı makeme intizamında tasdıqlamaq kerek olacaq.
"Arhiv vesiqaları işğal etilgen territoriyalarında qalğanlar, kimerde insan makemede 80-90 senelerde aqiqaten anda çalışqanını tasdıqlamağa mecbur", – qayd ete Kurışko.
Köçüciler sıq tek işke kirüv meselesine degil, alışuv qıyınlıqlarına da rastkeleler.
"O, ruhiy manialar, evge tez qaytacaq dep beklenüv delâletniñ saibi olğan insanlarıdır. Ömür boyu bir işte çalışıp köçken soñ er şeyni yañıdan başlamaq kerek", – tarif ete "QırımSOS" CT leyha meneceri Anna Smakula.
İvanna Diduh da içtimaiyleşüv meselesine rastkelgen.
"Yerli sakinler şahsiy dünya baqışı, medeniy hususiyetlerinen olğanda şekillengen kollektivine uyğunlaşmağa qıyın", – hatırlay o.
Zenaatına köre işini tapıp olamağanları içün Devlet meşğuliyet hızmeti bedava ögrenüvine vauçerlerni teklif ete.
"Şimdi İT-saası, marketing, menecment, SMM pek rağbetli. Köçücilerge işni tapmağa yardım etken zemaneviy zenaatlarıdır", – dep qoşa Anna Smakula.
2015 seneden itibaren Devlet meşğuliyet hızmetine Qırmdan 4,5 köçüci qaytqan. Olardan 1700 işni tapqan, amma eñ büyük aqımı 2015-2016 senelerde edi.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
