Boş aynıñ 26-nda Kıyivde "Ukrainanıñ cenk vaqtındaki medeniy mirası" leyhasınıñ amelge keçirilmesiniñ muvaqqat neticelerine bağışlanğan matbuat konferentsiyası olıp keçti. Mütehassıslar cenk vaqtında Ukraina medeniy mirasına qarşı bozuluvlarnıñ belgilenmesini ve vaqtınca işğal etilgen topraqlarda, şu cümleden Qırımda, yadikârlıqlarnıñ vaziyetini nezaret etüv neticelerini muzakere ettiler.
Bunı Suspilne Qırım mühbiri bildirdi.
Matbuat konferentsiyası devamında alimler, arheologlar ve abidelerni tedqiq etkenler Rusiye işğaliniñ aqibetleri aqqında tarif ettiler.
Olarnıñ malümatına köre, Ukrainada 2022 senesinden 2024 senesine qadar vaqtınca işğal etilgen topraqlarda medeniy miras obyektleriniñ nezaret sisteması qurulmadı. Bundan da ğayrı, böyle obyektlerniñ cedvelge kirsetilmesi qolaylaştırılmadı.
Bundan da ğayrı, qanunsız qazma neticesinde yoq etilgen arheologik obyektlerniñ bir qısmı uquqiy alanda yoq edi ve şimdi yoqtır. Aynı zamanda qanunsız qazmalarnıñ iştirakçilerini mesüliyetke çekmek mümkün degil, çünki olarnıñ resmiy statusı yoq.
Qırımdaki medeniy mirasniñ vaziyeti
Tarihçı ve "Qırım strategik tedqiqatlar institutı" teşkilâtınıñ nezaret gruppasınıñ reisi Denıs Yaşnıynıñ aytqanına köre, Rusiye işğalcileri Qırımda sistematik şekilde, sanayı miqyasında medeniy mirasnı yoq eteler. Olarnıñ yerine soñra, hususan, yañı binalar peyda ola.
"Aslında, Qırımnıñ medeniy mirası çoq sene devamında ya az adamnıñ işi, ya da kütleviy haber vastalarınıñ işi olaraq qaldı. Meselâ, inqilâp vaqtında 14 yaşında olğan balalar, Qırım aqqında oqumağan olsalar, büyük ihtimalnen, Hersones yoq etilgeni, Hansaraynıñ yoq etilgeni sebebinden olar Qırım aqqında bileler. Ve vaziyet daa beter. Qırımnıñ medeniy mirasınıñ yoq etilüvi sanayı miqyasında keçe", — dep tarif etti tarihçı, "Qırım strategik tedqiqatlar institutı" teşkilâtınıñ monitoring gruppasınıñ reisi Denıs Yaşnıy.
Qoşmağa isteymiz ki, soñki altı yıl devamında Qırım strategik tedqiqatlar institutı vaqtınca işğal etilgen topraqlarda medeniy miras obyektleriniñ vaziyetini muntazam sürette nezaret ete.
Umumen, bu vaqıt içinde mütehassıslar 800-den çoq arheologik obyektniñ zarar körgenini ve yoq etilgenini tasdıqladılar. Olarnıñ arasında: kurganlar, meskün yerler, zemin mezarlıqlar, olar Ukraina tarihını keç paleolitten başlap, erte zemaneviy devirge qadar añlatalar.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
