Qırımnıñ işğali başlağanda, Saq şeeriniñ sakini Vasıl Samoylov 17 yaşında edi. Sekiz sene yarımadanıñ azat etilmesini bekledi, 2022 senesiniñ baarinde ise, Ukrainanıñ tolu miqyaslı Rusiye istilâsınıñ başında, işğal etilgen Qırımnı terk etti ve evge ukrain bayrağınen qaytmağa ümüt ete.
Qırımnıñ sakini Suspilne Qırmğa işğalden soñ Qırımda yaşayışı, em de 37 Rusiye blok noqtasından keçip, Ukrainağa qoltutmaq içün cebe boyunca ketkenini añlattı.
Qırımnıñ işğalinden soñ yaşayış
"Rusiyeniñ Qırımnı zapt etmesi imkânsız olğanı öyle açıq-aydın edi. Nasıl olur ki, 21-nci asırda bir ordu başqa bir ordunıñ toprağına kirip, bir topraqnı zapt ete? Ve soñuna qadar bu ola bilecegine inanmay ediler", — dep Samoylov qayd etti.
Yarımadanıñ işğaliniñ başında o, gençlik çağında ukrain tarafdarları mitinglerinde iştirak ete edi. Sakiniñ tuvğan şeerinden Aqmescitke yol ala edi.
"Kiçik aynıñ 23. kününi hatırlayım, Rusiye tarafdarları Aqmescitte aman-aman 50 biñ insannı toplamağa vade etken ediler. Neticesinde olarnıñ sayısı eñ çoq bir qaç biñge yetti. Ukrain tarafdarları daa çoq edi", — dep adam hatırladı.
Onıñ aytqanına köre, işğalden evel insanlarnı Ukraina vatanperverleri olğanları içün öldürmediler, işkencege oğratmadılar ve apis etmediler.
"Meselege daa global baqsaq, 2014 senesine qadar Qırım bütünley dünyağa açıq edi. Aqmescit ava limanı halqara ava limanı edi. Er bölük Aqmescit-İstanbulğa, bir qaç künde Aqmescit-Berlin, Aqmescit-Praga, Aqmescit-Londonğa uçıp kele edi", — dep Qırımnıñ sakini qayd etti.
İşğalden soñ Samoylov 2015 senesine qadar Qırımda qaldı. Soñ Odesa ve Mıkolayivde yaşadı. 2018 senesi ise işğal etilgen Qırımğa qayttı, anda Rusiye Ukrainağa istilâsını başlağanına qadar bulundı.
"Bu menim içün acınıqlı bir mevzu. İşğal etilgen Qırım er sene yaramay olıp tura. Qırımnıñ tış dünyadan tam izolâtsiyasında bulunğanına qadar, kurort mevsimi yoq, iş yoq. Mında tek "Rus dünyasınıñ liderleri" qalmaqta, bu daimiy basqılar, Ukraina tarafdarı olğan insanlarnıñ taqip etilmesi, umumen, Rusiye ükümran firqasınıñ mevamınen razı olmağanlarnıñ taqip etilmesidir", — dep qayd etti o.
Şu cümleden, o, Qırımdaki tükânlarnıñ birisiniñ saibinen olğan vaqianı hatırladı. İşğalli akimiyet tarafından tükânnıñ levhasında Ukraina devlet bayrağınıñ renklerinde sarı tünde mavı arifler yazılğanı sebebinden meselege oğradı. Daa bir adise — qıznı "polis bölügine" alıp kettiler, çünki onıñ maniküri Ukraina bayrağınıñ renklerinde edi.
Vasil, Ukraina tarafdarı olğanından sebep Rusiye quvetçileri tarafından eki kere sorğuğa çekilgen edi.
"Qıyınlıqlar bar edi, çünki men öz noqta-i nazarımnı kimsege gizlemey edim. Er kes menim noqta-i nazarımnı bile edi. 2014-2015 senelerini esapqa alsaq, pek küçlü körünmemek kerekligi ve bir şeyni deñiştirmek imkânsız olğanını añladım. Tanışlarıma, Rusiye mahsus hızmetleriniñ közüne tüşmemege tevsiye ettim. 2018 senesi Qırımğa qaytqan soñ, repressiyalar biraz yımşatılğanını kördim, ve Qırımda Ukraina tarafdarlığını köstermek aman-aman pek muqayt ve yımşaq oldı. Men bunı qullandım", — dep Samoylov qayd etti.
Qırımnıñ sakini, o seneleri Ukraina tarafdarı mevamını "medeniy qarşılıq" olaraq adladı. Faalciler, o vaqıt Ukraina tarihı, ukrain medeniyeti ögrenilgenine diqqat ayırdılar ve bunı cemaatqa köstere ediler. Amma 2021 senesinden başlap işğalciler tarafından basqılar kene quvetleşti, hususan tam miqyaslı istilâdan soñ.
"2014 senesi olğanlar bile 2022 senesine ve Qırımda şimdi olğanlarnen qıyaslanıp olamay. Er kün Qırımnıñ bir meskün yerinde işğalli akimiyet tarafından Ukraina tarafdarı olğanından şübeli sayılğan insanlar tutula", — dep qayd etti o.
Repressiyalar quvetleşken soñ Samoylov 2022 senesi saban ayınıñ 1-nde Qırımnı terk etmege planlaştıra edi, amma kiçik aynıñ 24-nde planlarını deñiştirdi.
"Men birden añladım ki, Qırımda ciddiy temizlev başlanacaq, men ücüm altında bulunam, çünki Rusiye "polisleri" menim aqqımda er şeyni yahşı bile ediler. Ve ne yapacağımnı tüşünmege başladım. O vaqıt endi özüm içün tek yol, qolumda silânen bu şeytannı yoq etmek olğanını qarar berdim", — dep qayd etti o.
Ukrainanı qorçalamaq içün cebege yol
2022 senesi çiçek ayında Vasıl Samoylov işğal etilgen Qırımdan çıqtı. Canköyden Herson vilâyetine qadar, soñ Zaporijjâğa qadar. Yolda 37 Rusiye noqtası bar edi.
"Yol boyu pek çoq maşnanıñ atılğanını körmek menim içün maneviy ceetten ağır edi. Bazılarında cesetler körüne edi", — dep Qırımnıñ sakini hatırladı.
İşğal etilgen Qırımdan çıqmaq içün, cebeni keçmek kerek edi. Vasıl, seyaatını planlaştırmaq içün saban ayını sarf etti. Yolnı qurıp, ikâyesini uydurdı. Yol eki kün devam etti.
Keçenlerde Samoilov, Rusiye blok noqtalarından muvafaqiyetli keçmek içün bir ikâye uydurğanını Suspilne Qırımğa aytqan edi. O, tarafsız olğan adamnıñ tevisiri yaratmaq kerek edi.
"Zaporijjâ, ameliyattan soñ ağır sağlıq meseleleri olğan tuvğan tatamnıñ yanına barğanım kibi keldim. Onıñ qızı Poloniyağa tolu miqyaslı istilâdan soñ ketti ve şimdi yañğız. Bu sebepten onı Zaporijjâ şeerinden alıp, tedaviylenmek içün Qırımğa alıp ketken edim. Er şey tafsilâtlıca planlaştırılğan edi: tatamnıñ telefon nomerası, qomşuları ve uydurılğan adresi. Bu, işğalcilerniñ kerçek bir azğınlıq yapqanları Rusiye blok noqtalarında meni qurtardı", — dep qayd etti o.
Soñki blok noqtasından soñ ruslar vatandaş naqliyatına ateş açtılar.
"Rusiyeliler bizni minaatıcınen urmağa başladılar. Bir qaç kere avtobusqa pek yaqın patladı", — dep adam qayd etti.
Patlamalar neticesinde olar qaçıp oldılar. Samoiyov ukrain qorçalayıcılarınıñ blok noqtasına nasıl kelip tüşkenini ve o vaqıttan berli rusça laf etmegenini añlattı.
"Pasportım içün nevbetke kelgende, o, soñkisi edi. Cenkçi onı açıp, doğğan yerine baqa: Saq, Qırım Muhtar Cumhuriyeti. Men onıñ közlerine baqtım ve dedim ki: "Sizni körgenime ne qadar sevindim, tahmin bile etip olamaysıñız. O, başını salladı, pasportlarnı berdi, avtobusnı qapattı, aydayıcısına minanı nasıl keçmek mümkün olğanını kösterdi ve bizge tezce ketmege avale etti, — dep bildirdi o.
2022 senesi arman ayından başlap Vasıl Samoylov "Voron" askerlik adına ukrain askeri oldı.
"Bu adnı maña Qırım yönelişinde beraber çalışqan ciddiy qurulışnıñ hadimi berdi. Bu qısqartma: "voron" sözünden bütün "o"larnı alıp taşlasañız, "VRN" qala, o "Rusiye halqınıñ duşmanı" dep yazıla. Bu, bazı videolardaki tefsirlerde işğalciler tarafına keçken semetdeşlerimniñ meni böyle adlandırğanından peyda oldı", — dep asker añlattı.
Asker, onıñ ve Ukraina serbestligi ve mustaqilligi içün küreşken biñlernen başqa qırımlılarnıñ esas maqsadı — işğal altındaki evlerini azat etmek ve "işğalge yardım etken er kesni sert bir şekilde cezalandırmaq" olğanını qoştı.
"Qırım tabiatı kerçekten de unikal bir şeydir. Dağlar, qayalar, ormanlar, yalılar, kanyonlar, acayip güzel göller, çöller — er şey bar. Balalığımnıñ güzel vaqıtları keçken bu yerlerge qaytmaq içün küreşmek kerek", — dep asker hulâsa çıqardı.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
