Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov çiçek ayınıñ 28-nde Suspilne Novını efirinde Poloniya-Belarus deñişimi çerçivesinde Rusiye arheologı Aleksandr Butâginniñ azat etilüvini izaatladı. Onıñ aytqanına köre, Poloniya tarafı Rusiye arheologı Aleksandr Butâginni deñiştirmege aqqı bar edi. Amma böyle deñişim Ukrayina ile muzakere etilmeden yapılğan olsa, qanunsız sürgün etilgen Qırım sakinleri aqqında tüşünmek kerek edi.
Hatırlatamız, Ukrayina Butâginniñ ekstraditsiyasını talap etken edi, ve qural aynıñ 18-nde Poloniyadaki mahkeme bu muracaatnı qanaatlendirdi.
"Ukrayinanen mesleatlaşmayıp, onı deñiştirmek imkânı baqılsa edi, eñ azından 13, 15, 17, 19, 20 yıl devamında esirlikte bulunğan insanlarnı tüşünmek kerek edi. Qırımda tahminen 350 insan azatlıqtan marum etildi, olarnıñ yarısından ziyadesi — qırımtatarlardır", — Çubarov dey.
Onıñ aytqanına köre, Meclis, Butâgin Ukrayinağa ekstraditsiya etilgen soñ, onı ukrayin tarafı ile deñiştirüv meselesine qoşulmaq niyetinde edi.
Hatırlatamız, Ukrayina Tış işler nazirliginde onıñ deñiştirilmesinden soñ bildirdiler ki, "Rusiye tarafı bu siyasiy-uquqiy epizodnı Qırım işğali ve vaqtınca işğal etilgen ukrayin toprağınıñ Rusiye vatandaşları tarafından qullanılmasını aqlamaq içün tsinik şekilde qullanacaq".
Bunen beraber, ukrayin tarafı Butâginniñ mesüliyetke çekilmesi üzerinde çalışmağa devam etecek, dep qoştılar. Böyle niyetleri aqqında Ukrayina Baş prokurorınıñ ofisinde de bildirdiler.
"Baş prokuror ofisi Ukrayina ve onıñ medeniy mirasına qarşı yapılğan cinayetler içün bu şahısnı mesüliyetke çekmek içün bütün milliy ve halqara mehanizmlerni qullanmağa devam etecek", — dep idareniñ spikeri Maryana Gayovska-Kovbasükayttı.
Aleksandr Butâgin özü azat etilgen soñ, işğal etilgen Qırımda ekspeditsiyanı devam ettirmek azırlığı aqqında beyanat berdi.
Aleksandr Butâgin kim olğanını
Aleksandr Butâgin — Rusiye arheologı, antikaşınas ve Rusiye Federatsiyasınıñ "Devlet Ermitajı"ndaki Şimaliy Qara deñiz yanındaki qadimiy arheologiya sektorınıñ müdiri. 1999 senesinden başlap o, Qırımdaki Mirmek arheologik ekspeditsiyasınıñ yolbaşçısı edi. İşğal etilgen topraqlarda Ukrayina medeniy degerlikleriniñ hırsızlanmasında iştirak etken şahıslarnıñ cedveline kirsetildi
2022 senesi Butâgin işğal etilgen Qırımnıñ Keriç civarındaki Mirmekiy qadimiy şeerinde qazma yapqanda, Rusiyege çıqarılğan Aleksandr Makedoniya zamanına ait 30 para hazinesini taptı. Onıñ fiyatı 8,5 million ğrıvnâdan ziyadedir. İşğal etilgen Ukrayinada qanunsız çalışqanı içün şübheli olaraq ilân etildi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası "Suspilne Qırım" aytqanı kibi, Butâgin — dava açılğan bir qaç arheologlardan biridir: umumen yedi şübheli, olarnıñ arasında — Qırımdaki qazmalarda iştirak etken em Rusiye, em de Ukrayina vatandaşları bar. Qırımnıñ Rusiye arheologları tarafından nasıl zapt etilgeni aqqında tafsilâtlı malümatnı maqaleden oquñız.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
