Keçken sene orta küz ayında Soçi ava limanında ruslar 42 yaşındaki Ukrayina vatandaşı Diana Ğavrılükni (Abduraşitovanı) tuttılar. O, Türkiyeden Qırımğa, tuvğanlarına ketken edi, anda ameliyatı oldı. Tutulğan soñ, ruslar qadınnı Abhaziyağa, soñra ise Borisoglebsk SİZOsına alıp kettiler, anda, qorantasınıñ aytqanına köre, onı işkencege oğrattılar ve tibbiy yardım köstermediler.
Diana Ğavrılük "devlet hainligi"nde qabaatlana. Onıñ aqayı, Andriy Ğavrılük, Suspilne Qırım mühbirine apayı tutulğanı ve qıdırılğanı aqqında ilk sefer tarif etti.
2026 senesi saban ayında 43-ünci doğğan kününi Diana Ğavrılük (Abduraşıtova) Rusiye esirliginde qayd etti. O, tamırlarına köre qırımtatardır. Diana 2025 senesi orta küz ayınıñ 31-nde, Türkiyege tibbiy ameliyat keçirip qaytqan soñ, Rusiyenen sıñırdan keçkende tutuldı. İşğal etilgen Qırımda Diana ana-babasını ziyaret etmege istedi. Ondan ğayrı, onıñ tizesi ağır alda edi ve tezden vefat etti. Qadın onı körmege ümüt ete edi.
"O, Türkiyeden uça edi ve 2025 senesi orta küz ayınıñ 31-nde Soçi ava limanında tutuldı. Pasportı şübe doğurdı, çünki o, bu sefer Dublin, İrlandiyadan alınğan edi. Temiz edi, işaretleri yoq edi, amma gümrük hadimleri, onıñ tarafından tutuluv sebebi — "tabiatsızlıq" olğanını bildirdiler. O, telefon aqqından faydalanıp, dostuna telefon etti, ve biz memuriy davalar boyunca advokatnı taptıq", — dep Diananıñ aqayı Andriy Ğavrılük tarif etti.
2025 senesi boş aynıñ 1-nde Rusiyeniñ Soçi şeerindeki Adler şeer içi rayon mahkemesi Diana memuriy qanun bozğanında qabaatlı olğanını tanıdı. Rusiye tahqiqatınıñ versiyasına köre, Diana Rusiye sıñır hızmetiniñ hadimlerine qarşılıq kösterdi. Mahkemeci Aleksandr Kudrin qadınğa 14 künlük memuriy apis cezasını berdi. Qayd etmek kerek ki, Rusiye mahkemesiniñ saytında böyle oturış aqqında malümat yoq. Qorantası, bu müddet bitken soñ Diananıñ azat etilecegini bekley edi, amma 14 künden soñ qadın bağlanmadı. Andriy ve qorantası onı qıdırmağa başladı, advokatlar ve uquq qorçalayıcı teşkilâtlarğa muracaat etti.
Andriyniñ aytqanına köre, Soçiden soñ Diananı Abhaziyağa avuştırdılar: onıñ sıñırdan keçkenini tasdıqlağan vesiqası bar. Asılında, bu — Diana hırsızlanğanından berli yekâne resmiy vesiqadır. Andriy qayd ete ki, ruslarnıñ bütün areketleri Diana qabaatlı olğanını isbatlağan deliller olmağanda yapıldı.
"Onıñ qanunsız bir şey yapqanına dair resmiy bir delil yoq. Gümrük hadimleri onıñ eki kere sıñırdan keçkenini tasdıqladılar, amma uquq qorçalayıcılar ve advokatlat bu onıñ qararı olmağanını aytalar. O, Abhaziyağa yalıñız ketip olamaz", — dep o qayd etti.
Daa soñra Diana Rusiyeniñ Borisoglebsk şeerindeki 2-nci SİZOğa avuştırıldı. Borisoglebsk SİZO-2 (Voronej vilâyeti, Rusiye Federatsiyası) — ukrayin cenk esirleri ve vatandaş reineleri tutulğan yerlerden biridir, anda Ukrayina vatandaşlarına qarşı zorbalıq, köteklev ve işkencege oğrağan bir çoq adise qayd etilgen. "Slidstvo info" haber vastalarınıñ malümatına köre, bu SİZOda sorğu vaqtında azaplanğan onlarnen ukrayinalınıñ şaatlığı bar. Anda, Andriyniñ aytqanına köre, Diana da fizikiy zorbalıqqa oğradı.
"Diananı işkencege oğrattılar, sorğu vaqtında başına urdılar. Bundan da ğayrı, o ameliyattan qaytqan edi, ve tikişleri yırtıldı. Apayıma tibbiy yardım kösterilmey edi", — dep aqayı bildirdi.
"İnkomunikado" statusında uzun müddet tutulğan soñ, Diana, Krasnodar şeerindeki 1-nci SİZOğa çıqarılğanı aqqında malümatnı bildirdi. Anda Rusiye oña qarşı "devlet hainligi" maddesine istinaden cinaiy dava açtı. Şimdi Rusiye tahqiqatı devam ete, belli olğanı kibi, Krasnodar şeeriniñ Oktâbr okrugı rayon mahkemesiniñ mahkemecisi Aleksandr Zelenskiy Dianağa 2026 senesi mayısnıñ 17-ne qadar apiste tutuv şeklinde tedbir aldı. Qabaatlavlar, onıñ Ukrayina ordusına destek köstergenine dair berilgen bağışlarnen bağlı. Bu "dava" boyunca çalışqan advokatlarnıñ aytqanına köre, Krasnodar tahqiqat izolâtorında oña fizikiy işkence ya da ruhiy basqı yapılmadı.
"Saban ayında keçirilgen mahkeme qararına köre, oña daa eki ay taqiqat tevqifi berildi. Nevbetteki mahkeme oturışı bir buçuq aydan soñ olacaq. Advokatlar çalışa, amma bu maddeniñ ameliyatı pek qıyın, sıq-sıq mahkeme qararından soñ insanlar azat etilmez. Üküm çıqarılmağanına qadar taqiqat devam ete, diger şahıslar ve deliller qıdırıla", — dep adam tarif etti.
Diananıñ üç balası bar. Büyük oğlu endi büyüdi ve vaziyetni bile, kiçik oğlu ve qızı — 11 ve 8 yaşındalardır. Andriy balalarını ruhiy basqıdan qorçalamağa tırışa.
"Balalar, analarınıñ Türkiyege ketkenini ve qaytmaq kerek olğanını bileler. Men olarğa biraz daa beklemek kerek olğanlarını aytam. Olar onı seveler, o da olarnı seve. Olarnı incitmemek içün neler olğanını aytmağa azır degilim. Ümüt etemiz ki, er şey biter ve o evge qaytacaq", — dep o añlattı.
Apiske alınmadan evel Diana balalarını terbiyeley ve ev işlerini becere edi. Onıñ balalığı Yevpatoriya (KezlevRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) rayonınıñ Heroyske (tarihiy adı — Aşağı Camin) köyünde keçti. Anda o, mektepke oqudı, oyun taqımına qatnap, Qırım universitetinde oqudı. Andriy ve Diana 23 yıl evelsi Kıyivde çalışqanda tanış oldılar. Şimdi qorantası Ukrayina tışında buluna. Onıñ aytqanına köre, apayı yarımadada yaşağan qorantasını sıq ziyaret ete edi.
"O, öz tuvğan toprağı olğan Qırım meselelerinen pek qasevetlene edi. 2014 senesinden soñ anda barğanda özüni evinde kibi duyamadı. Başta köçmege planlaştıra edik, çünki o yarımadanı pek seve edi, amma 2014 senesinden soñ Kıyivde qalıp, balalar içün yaşayış qurmağa qarar aldıq. 2022 senesi, tolu miyaslı istilâ vaqtında, bu vaziyet onıñ içün daa da ağır oldı", — dep Andriy tarif etti.
Şimdi Andriy advokatlarnen ve halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnen, şu cümleden Birleşken Milletler Teşkilâtı ve Qızıl Haçnen beraber, apayını qurtarmaq içün çalışa.
"Sadece onı tutıp alğanlar ve şimdi tutqanlar qabaatlıdır. İnsan aqları vekilleriniñ yardımına ümüt etem. Men bunıñ kibi bir çoq şeyge baqam ve o ep arta. Cinsiyet ya da yaşına baqmadan. Ruslar erkeklerni, qadınlarnı, çağına yetmegenlerni tutıp alalar", — dep aqayı qayd etti.
Diana Rusiye quvetçileri tarafından hırsızlanğanından berli Andriy, bir kere bile apayınıñ sesini eşitmedi. Advokatlar bazen onıñ mesajlarını yollaylar. Aqayınıñ aytqanına köre, o, çoqusı allarda özüni çetke çıqarmağa rica ete ve qorantasına sevgisini bildire.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
