Kıyivde "Ukrayinanıñ tamır halqları aqqında" Ukrayina Qanunınıñ amelge keçirilüvine dair tögerek masa olıp keçti, onıñ iştirakçileri, hususan, qırımtatar halqı Meclisiniñ temsilcilik statusı ile bağlı qanunğa esaslanğan aktlarnıñ ve ükümetniñ esas qararlarınıñ qabul etilmesi kerekligini qayd ettiler.
Qırımtatar resurs merkezi bu aqqında bildire.
Muzakere esnasında iştirakçiler 2021 senesi qabul etilgen qanunnıñ ameliy amelge keçirilmesiniñ esas çağıruvlarına ve hızmetlerara koordinatsiyanıñ quvetleştirilmesiniñ zarurlığına diqqat ayırdılar.
"Ukrayinanıñ tamır halqları aqqında qanunınıñ deklarativ qalmayıp, kerçekten de semereli alet olması pek müimdir. Ukrayinada tamır halqlarınıñ aqlarınıñ kerçek yerine ketirilüvi aqqında ve devletimiz Avropa memleketleri içün örnek ola bilecegi aqqında aytmaq kerekmiz — tamır halqlarnıñ aqlarını tek ilân etmekten ğayrı, olarnıñ inkişafı içün şaraitler yaratıp, olarnı temin ete bile", — dep Qırımtatar Resurs Merkeziniñ idare reisi ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev bildirdi.
Ukrayinanıñ Etnopolitıka ve vicdan serbestligi devlet hızmetiniñ yolbaşçısı Viktor Yelenskıy qayd etti ki, qanunnıñ tolusınen amelge keçirilmesi içün tahminen 20 normativ-uquqiy akt qabul etilmeli, lâkin ükümetniñ qararları müim rol oynay.
"Bu, hususan, qırımtatar halqı Meclisiniñ vekâletli statusınıñ pekitilmesi ve tamır halqlarnıñ aqlarını yerine ketirüv mehanizmlerini başlatmaq içün diger uquqiy aktlar aqqında söz yürsetile. Amma adliyeciler ile zenaat munaqaşalarında esas meselelerde bir fikirge kelmege qıyın ola: qanuniy-uquqiy aktlarnıñ sayısı ne qadar kerek, ayrı-ayrı davalarda ayırı maqsatlar içün yer qaldırmaq kerekmi, ya da er şeyni mümkün olğanı qadar tafsilâtlı şekilde çezmek kerekmi", — dep o qayd etti.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov qayd etti ki, qanunnıñ amelge keçirilmesi, hususan temsil organları içün, milliy telükesizlik meselesidir.
"Ebet, "Ukrayinanıñ tamır halqları aqqında" Ukrayina Qanunınıñ amelge keçirilüvi bir sıra qanunğa uyğun normativ-uquqiy aktlarnıñ azırlanmasını közde tuta, ve olarnıñ çoqusı üzerinde iş endi devam ete. Em de amelge keçirüv — bu ayrı bir vesiqa degil, mürekkep bir esnas. Amma bu vaziyette esas meseleden başlamaq mantıqlı olur edi — Ukrayina tamır halqlarınıñ temsiliy organlarına dair qararlardan başlamaq kerek edi. Ukrayina ükümetiniñ mütenasip qararlarnı qabul etmekten vazgeçüvi, bu qanunnıñ tolusınen amelge keçirilmesiniñ emiyetini añlamağanını köstere", — dep Çubarov qayd etti.
Tedbir vaqtında "2025-2026 seneleri içün Ukrayina tamır halqları aqqında" Ukrayina Qanunınıñ amelge keçirüv Yol haritası" taqdim etildi. Akimiyet organları ve ekspertler qabul etilgen qararlarnıñ maliyeviy temin etilmesi ve idarelerara koordinatsiyanıñ teşkil etilmesi kerekligini qayd ettiler.
"Umumiy argumentlerden açıq ve obyektiv neticelerniñ teminatına keçmek kerek. Aynı zamanda hatırlamaq kerek ki, kerekli para berilmese, qanunlarnıñ qabul etilmesi olarnıñ yerine ketirilmesini temin etmey. Şunıñ içün icra akimiyetinen işbirliknen beraber, halq deputatlarınen faal iş alıp barmaq kerek", — dep Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilcisiniñ muavini Denis Çistikov qayd etti.
Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ adliyecisi Lüdmila Korotkıh, qanunnıñ safalarara hususiyetini ve akimiyet organları arasında semereli koordinatsiya kerekligini qayd etti.
"Halqara standartlar, hususan Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ tamır halqlarınıñ aqları beyannamesi, tamır halqlarnıñ olarnı meraqlandırğan siyasetniñ şekillenmesinde semereli iştirakini talap ete. Teşkilâtlarara açıq koordinatsiyasız böyle bir iştirakniñ temin etilmesi imkânsızdır. Bu munasebet ile Ukrayina Devlet hızmetiniñ etnik siyaset ve vicdan serbestligi boyunca idare gruppasınıñ teşkil etilmesini mantıqlı ve kerek bir adım dep sayam. DESS, öz vazifesine köre, "Ukrayinanıñ tamır halqları aqqında" Qanun çıqarıcı teşkilâtınıñ qanunğa uyğun aktlarınıñ azırlanmasında koordinatsion merkez ola bile", — o dedi.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
