BMT Ukrayinanıñ VİETda insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında rezolütsiyanı qabul etti

Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Baş Assambleyası "Ukrayinanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarındaki, şu cümleden Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Sevastopol (AqyarRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) şeerindeki insan aqları vaziyeti" adlı yañartılğan rezolütsiyanı qabul etti. Vesiqağa 79 memleket qoltuttı, 16 qarşı çıqtı, 73 rey bermedi.

İlk qış ayınıñ 19-nda Ukrayina tış işler naziri Andriy Sibiğa öz Х saifesinde bu aqqında haber etti.

Buña qarşı çıqqanlar arasında Rusiye, Belarusiye, Çin, İran, Şimaliy Koreya, Kuba, Nikaragua ve bir sıra Afrika devleti bar.

"Ukrayina bu qararnı 2016 senesinden berli er yıl teklif ete. Vesiqa Rusiyeniñ istilâsını takbih ete, Ukrayinanıñ suverenitetini ve topraq bütünligini tasdıqlay, cenkni deral toqtatmağa ve Rusiye ordusını çıqarmağa talap ete. Qarar insan aqları ve gumanitar uquqınıñ ciddiy bozuluvları boyunca halqara nezaretni quvetleştire ve mesüliyetke çekilmek kerekligini qayd ete", — dep diplomat qayd etti.

"Ukrinform"nıñ bildirgenine köre, qararnıñ esas maddeleri arasında:

Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrayinağa qarşı istilâcı cenkini takbih etmek ve onıñ suvereniteti ve topraq bütünligini tasdıqlamaq.
Rusiyege istilâsını toqtatmağa ve bütün ukrayin topraqlarından ordularını çıqarmağa talap etile.
Vaqtınca işğal etilgen topraqlarda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca sistematik nezaretni quvetleştirmek.
VİETnıñ askeriyleştirilüvi, yerli sakinlerniñ mecburiy askerlikke çağırıluvı, jurnalistlerniñ, uquq qorçalayıcılarnıñ taqip etilüvi ve medeniy mirasnıñ, hususan Qırımda, yoq etilüvi takbih etildi.
Ukrayina cenk esirleri ve vatandaşlarına qarşı işkence ve insaniyetsiz munasebetlerniñ yasaq etilmesine dair ayrı qaideler.
RFa hırsızlanğan ve esir alınğan ukrayinler aqqında malümat bermesini, Qızıl Haç Halqara Eyyetiniñ (QHHE) tutulğan yerlerge kirişini teminlemesini, tibbiy yardımnı teminlemesini ve esirlerni tolusınen deñiştirmesini talap eteler.
Qanunsız tutulğan er kesni — qırımtatarlar, vatandaşlar, jurnalistler, siyasiy mabüslerni azat etmege çağıralar.

Baş Assambleya, BMTnıñ Baş kâtibiniñ Rusiyege cenknen bağlı cınsıy zorbalıq cinayetleri içün "rezil cedveli"ne kirsetilmek ihtimalı aqqında tenbiyelemesini hatırlattı. Hususan, Rusiye üç yıldır ukrayin balalarınıñ öldürüvi ve yaralaması, tasil ve tibbiy müessiselerge ücümleri sebebinden "cinayetçi" cedvelinde buluna.

Bundan evel BMTnıñ uquq qorçalayıcılar meseleleri mahsus maruzacısı Mery Loulor Qırımdaki adliyecilerniñ ofislerinde keçirilgen tintüvler sebebinden qasevetlengenini bildirdi ve işğal etilgen Qırımda uquq qorçalayıcılarğa qarşı sistematik basqını toqtatmağa çağırdı.

2025 senesi ilk qış ayınıñ 11-nde Lilâ Gemeci, Rustem Kemilev, Edem Semedlâyev, Nazim Şeyhmambetov ve Emil Kurbedinovnıñ ofislerinde keçirilgen tintüvler aqqında söz yürsetile.

Hatırlatamız ki, 2025 senesi ilk yaz ayınıñ 1-den boş aynıñ 30-ğa qadar Qırımda işğalciler 247 insannı ukrayin timsalleri, yırları, cenkni tenqit etkeni içün qanunsız sürette mahküm etti, dep BMTnıñ monitoring missiyasınıñ esabatında qayd etildi.

Читати ще