İşğal etilgen Qırımda Herson vilâyet arhiviniñ fondları yoq etilmek telükesi altında qaldı, olarnı Rusiye işğalcileri 2022 senesi küzde Herson şeerinden qanunsız alıp kettiler. Rus soyşınas Vitaliy Semönovnıñ bildirgenine köre, vesiqalarnıñ çoqusı yaramay şaraitte saqlanıla — qızdıruv ve nem kontrol etilmey, bu ise bazı vesiqalarnıñ küfnen zarar körmesine ketirdi.
İlk küz ayınıñ 23-nde Facebooktaki "Starıy Herson"Eski Herson toplulığı, Ukrayinada yasaq etilgen VK Rusiye içtimaiy ağında mayıs ayında Semönovnıñ yazısına esaslanıp, bu aqqında haber etti.
Rusiye soyşınasınıñ aytqanına köre, Simferopoldaki (AqmescitRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adteki) Keçkmetska soqağındaki arhiv binasında arhivniñ tek bir qısmı saqlana. Fondlarnıñ esas qısmı — nemli odalardadır.

Öz mektübinde Semönov Rusiye memurlarına muracaat etip, arhivniñ vaziyetini teşkermek içün iş eyyetini teşkil etmege çağırdı. Belli olğanı kibi, vesiqalar hırsızlanğan soñ iç bir teşkerüv ya da olarnıñ vaziyetine qıymet kesilmedi. Bundan ğayrı, o, arhivni "Novorossiya arhivi" olaraq adlandırmağa ve onıñ üzerinde Moskva arhiviniñ "reberligi"ni pekitmege teklif etti.
Çiçek ayında Ukrayina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi ve Ukrayina Devlet arhiv hızmeti ukrayin arhiv materiallarınıñ qanunsız çıqarılmasında iştirak etken şahıslar cedvelini aydınlattı. Olarnıñ arasında Vitaliy Semçnov özü bar:
- Andrey Artizov — Rusiye devlet arhiviniñ yolbaşçısı;
- Oleg Lobov — "Qırım Cumhuriyeti arhiv hızmeti"niñ yolbaşçısı;
- İrina Krasnonıs — "Sevastopol şeeri arhivi"niñ müdiri;
- "Qırım Cumhuriyeti devlet arhivi"niñ hadimleri fondlarnı çıqaruvda iştirak ettiler.
Ukrayina tarafı bu areketlerni medeniy mirasnıñ sistematik yoq etilmesi ve ukrayin arhivleriniñ Rusiye astyapısına integratsiyası teşebbüsiniñ bir qısmı olaraq tanıy.
2022 senesi Devlet arhiv hızmeti, müessiseniñ yolbaşçısı Anatoliy Hromovnıñ haberine esaslanıp, Rusiye arbiy hızmetçileri Herson vilâyeti devlet arhivinden Ukrayina Milliy arhiv fondunıñ XVIII-XIX asırlarnıñ eñ qıymetli vesiqalarını çıqarğanlarını bildirdi.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız



