2023 senesi arman aynıñ 24-ke qadar gece işğal etilgen Qırımnıñ ğarbiy yalısında ukrain qayıqları toqtadılar. Rusiyeler yarımadanı işğal etken soñ, birinci kere İBİ-niñ bir qaç on mahsus küçleri yalı boyuna kettiler. Mahsus areketniñ vazifeleri arasında Rusiye radarını yoq etilmesi de bar edi.
Ukrain istihbaratçıları onı muvafaqiyetli bitire ve coyumsız qıtağa qaytıp keleler. İşğalciler ne olğanını tek istihbaratçılar yalıdan uzaqlaşqan soñ añladılar. Ukraina Mudafaa nazirliginiñ İBİ-niñ "Timur mahsus bölügi" terkibinde "Qardaşlıq" bölüginiñ cenkçileri tarafından işğal etilgen Qırımğa birinci deñiz basqınınıñ tafsilâtlarını Suspilne Qırım tarif etti.
"Yalığa böyle qaytmaq kerek olacağını tüşünmedim".
"Vazife, elbette, timsallik degil de, muayyyen arbiy areket edi", – dey "Borgeze" çağıruv işareti olğan Öleksiy, Ukraina Mudafaa Nazirligi GUR-nıñ "Timur mahsus bölügi"niñ "Qardaşlıq" bölüginiñ komandanı, – "Vazife, Qırım yarımadasına kelip RLS-nı yoq etmege, eñ azdan oña zarar ketimege edi".
Bu ruslarnı Qara deñizden çıqarmaq içün daa çoq dünya areketleri çerçivesinde mahsus areket edi, dey komandir. Bunıñ içün işğalcilerniñ ava mudafaasını zayıflaştırmaq kerek edi.
"Elbette, mında ruhiyatçılıq ani de bar. Amma, birinciden, duşmanğa o deñizni nezaret etmegenini köstermek içün. Qırım yalısını ukrain raketalarından, dronlardan, deñizni nezaret etmekten qorçalamaqnı temin etken müim tehnikası bar edi. Ve anda bütün mevcut radarlarnı ya yoq etmek, ya da zarar ketirmek kerek edi, böyleliknen biz deñizde daa işançlı çalışmağa devam ete bilemiz", — dep añlata "Börgeze".
İşğal etilgen Qırımğa deñiz basqınına azırlıq bir qaç ay devam etti, – dep hatırlay "Prezident" çağıruv işareti olğan cenkçi. Bu böyle mahsus operatsiyanıñ birincisi edi.
"Suvda er şey qıyın – cenk areketlerinden başlap, tibbiyetkece. Şunıñ içün biz pek çoq vaqıt azırlandıq – em kündüz, em gece. Bundan da ğayrı, gece suv üstünde vazifelerniñ becerilmesi de pek muayyyen", – dey "Prezident", – "Bazı vaqıtlarda, men biraz aşıqmaq istedim, çünki bu azırlıq bitti. Amma keyfiyet ceetinden. Bu asılında çoq yardım etti, çünki vazife qolay degil, qolay aytsaq. Çünki bu açıq deñizde böyle uzun mesafede tek unikal ameliyatıdır".
"Rudi" çağıruv işareti olğan cenk medik özen ve açıq deñizde suv üstündeki areketlerniñ hususiyetleri başqa olğanını ayta.
"Birinciden, avanıñ tesiri büyüktir. Eger, meselâ, yağmurda bile, deñizde ava yaramay olğanda, Dneprge çıqmaq mümkün olsa, er yerge barmaq ihtimalı pek alçaq. Ve çoqları içün bunı doğru añlamaq bir sınav edi: ne yañlış, neni tüzetmek kerek. Yani, başta yalıdaki yerlerde, soñ deñizge çıqıp ve anda meşğuliyetler keçirmek", — dey o.
Komandir "Börgeze", bu deñiz basqını macera degil de, yahşı planlaştırılğan areket olğanını ayta.
"Bu esap, planlı tedbir edi, onı çoqtan azırladılar. Yani biz suv gemilerini azırladıq, olarnı emiyetli derecede deñiştirmek kerek edi. Yañıdan işlediler. Ve bizim mütehassıslarımız bunen oğraştılar, olar bu vazifeni becersinler: bir tarafqa 200 kilometr yüzmek ve 200 kilometrni keri qaytıp. Misal olaraq, Kiyevden Odesağa bütün kün maşna ile ketmek kibi".
"Men endi projektornı yaqıp bizni atacaqlar dep azırlandım"
Reydke azırlıq tek cenkçilerni ögretmek degil de, deñizni "temizlemekni" de qavrap aldı, – dey Börgeze. Bir sıra mahsus areketler keçirildi, hususan, Qara deñizde ruslar tarafından zapt etilgen "Boyko qulleleri" nezaretke alındı.
"Bu "Boyko qulleleri" üstünde duşmanlarımıznıñ deñizni idare etmek içün tehnikası bar edi. İşte, bu radarlar sayesinde olar idare etmekni temin ete bile ediler. Qullelerdeki ruslarnı ya yoq etmek, ya da quvmaq kerek edi. Bazı qullelerden olar sadece vertolötlarnen qaçtılar, olarnı andan qayıqlarnen alıp kettiler. Çünki olarnıñ başqa çareleri qalmağanı içün bir sıra areketler yapıldı: ya yoq etildiler, ya da keri çekilmege mecbur oldılar. Bu iş bir afta içinde degil, bir ay içinde yapılmadı. Bu, istihbaratınıñ baş idaresiniñ bir çoq merkezleriniñ planlı, qaramanca işidir. Deñiz Ukrain devletiniñ nezareti astına keçti ve şu daqqadan başlap daa ögge ketmek mümkün oldı", — dey "Börgeze"-niñ reberi.
"Prezident" basqınğa celp etilgen bütün mahsus küçlerniñ havflı olğanını añlağanını ayta.
"Bir añlaşma bar edi: pek büyük bir faiz ki, bu bir taraflı edi. Menim içün bu treninglerden soñ, KMB-den soñ birinci vazife edi. Amma men bu birinci ve soñki olsun dep istemedim. Biz er şey yahşı olacağına inandıq, böyle doğrudan-doğru komanda toplanğanı normal edi", – tarif ete "Prezident" ve şaqa ete: "O bir taraftan plâjğa öyle usulı ile qaytmaq kerek olacağını tüşünmedim”.
"Muzıkant" (Çalğıcı) çağıruv işareti olğan mahsus agent Qırımnıñ ğarbiy yalısına yaqınlaşqanda duyğularını hatırlay:
"Ğurur – birinci şey. Qorqu ve ğurur. Qorqu, çünki sen bizimkinden pek uzaqsıñ. Ve Qırımğa ve yerge birinci olıp yetişken adam olğanıñ içün ğurur. Seni ne beklegenini bilmeysiñ. Nevbetteki daqqada ne olacağını. Ve tüşünmege, tüş körmege vaqıt yoq edi. Arbiy vazife yoq edi, kelmek kerek edi."Duşman tek tınç yuqladı".
Mahsus areketniñ daa bir azası, "Homa" çağıruv işareti olğan cenkçi, ukrain qayıqları Tarhankut limanına toqtağan anni hatırladı.
"Biz Qırımğa doğru yalday edik, onıñ ışıqlarını kördim, biraz duman bar edi. Biz geminiñ yanından keçip kete edik ve men endi azırlanğan edim ki, şimdi projektornı yaqacaqlar, bizni atacaqlar", – dey o.
Amma, deyler basqın iştirakçileri, ruslar tek yuqlay ediler. Cenkçilerniñ aytqanlarına köre, o mahsus areket vaqtında vazifeler arasında ruslarnıñ teren arqasında ukrain istihbaratçıları peyda olğanına olğan reaktsiyasını teşkermesi de bar edi.
"Duşman bizim kelip, anda tap öyle çalışıp başlağanımıznı beklemey edi. Şunıñ içün böyle qarşılıq olmadı. Duşman bunı sadece beklemey edi. Duşman tek tınç yuqladı", – dey "Muzıkant" çağıruv işareti olğan mahsus agent, ve "Prezident" qoşa: — Aqiqaten, bizge bir şekilde qısmet oldı, belki de, bu birinci kere olğanı içündir, kimse bunı beklemegen edi... Bizim birinci nevbette böyle cesür olacağımıznı beklemegen ediler.
Bu, deyler ukrain mahsus küçleri, şimdige qadar esir alınğan Ukraina yarımadasında özüni serbest duyğan ruslarğa psihologik zarba oldı.
"Bizim basqından evel olar anda özleri hızmet ettiler, tınç yaşadılar. Olar bunı mümkün degil dep saya ediler. Biz anda qonğanda, qaytqanda, anda şamata qoparğanda, men olarnıñ komandanlığında olğan ağırlıqnı tasavur etem, olar özleri de, er bir gece ukrain anda qonıp, olarnıñ evine kirmege mümkün olğanını tasavur etem", – dey "Homa".
"Qapalğan soñ, o vaqıt komandirler duşman panikağa tüşkenini ayttılar. O, böyle cesür basqınnı ve biz suv üstünde cevap berecegimizni beklemegen edi", - hatırlay "Muzıkant". O, ukrain spetsnazları bütün vazifelerini muvafaqiyetli becerip, endi Qırım yalılarından uzaqlaşqan vaqıtta ruslar ateş açqanlarını ayta.
"İçtimaiy ağlarda "Bu yigitler kim?", – dep yazalar. "Menim. Men – adiy yigit olam", – aytmağa ister edim.
"Soñ ruslar bir şeylerniñ olayatqanını añladılar ve bizim artımızdan top qayıqlarını yolladılar. Ve biz olarğa qarşı ateş açmaq kerek edik. Bizde ufaq silâ bar edi, granatometlerimiz bar edi. Olar biz qarşı ateş atacağımıznı beklemey ediler. Bu deñizde birinci kere duşmannı keri çekkenimiz edi". Onıñ silâlı, bronetanklı cenk qayıqları bar, bu qayıqta adam çoq. Lâkin duşman sadece bizden cevap beklemey edi. Demek, biz manevrli olğanımız içün, tez yaldap ketmege mümkün oldıq", – tarif ete deñizdeki cenkniñ tafsilâtlarını "Muzıkant".
Bölük komandiri Öleksiy Börgeze dey ki, o deñiz basqınından soñ Qırımdaki işğalciler nevbettekilerni beklep başladılar. Raketalar taşığan gemiler uzaqqa köçürildi, bütün ğarbiy yalıda çuqurlar qazıldı ve zemlânkalar quruldı, bunıñ içün büyük resurslar işletildi.
"Cenkte eñ müimi çoq vaqıt ğalebeniñ özü degil, duşmannı yormaqtır. Ve biz buña duşmannı qorquzmaqnen iriştik, bu bir kereden çoqça ola bile", – dey "Börgeze", – "Ruslar biz er bir yalığa qona bilecegimizni añlay ediler. Ve bizim böyle planlarımız bar edi – kollaboratorlarını ve hainlerni apiske almaq... Tek yalığa qonmaq, er kesni hırsızlap, Ukraina territoriyasına alıp barmaq mümkün. Bu da bizim agentlikniñ anda yetkizilmesi, bizge kerek olğan yük. Bularnıñ episi mümkün olğanını ruslar añladılar".
"Muzıkant" bu tek ruslar içün degil, işğal etilgen Qırımnıñ azat etilmesini beklegen ukrainler içün de olğanını ayta: "Bu olar içün bir ruhlandıruv kibi edi. Biz olarnı unutmağanımıznı. Vaqıt kelecegini ve biz daa büyük küçlernen bir şey yapıp olacağımıznı. Erte, keç olsa da, ep bir Qırımğa kirecegimiz dep hatırlavdır".
İşğal etilgen Qırımğa birinci deñiz basqınınıñ muvafaqiyeti, tek ruslar içün qıymetli olğan radar donatmalarını yoq etmek ve işğalcilerni qorquzmaq mümkün olğanında degil edi. Bütün mahsus küçleri soñra, 2023 senesi arman aynıñ 24-de, evlerine sağ-selâmet ve yaralanmayıp qayttılar.
"Ruslar "DRG gruppasınıñ yarısı yoq etildi", soñra "bütün DRG gruppası yoq etildi" dep yazdılar. Amma, asılında, kimsege bile toqunmadılar", – dey "Homa", - "İçtimaiy ağlarda adamlar: "Bu yigitler kimler?", – yazğanda, "Menim. Men mında, sade bir adamım", – aytmağa ister edim.
Telegram, WhatsApp, Facebook ve YouTube-ta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
