Rusiye işğal etilgen Qırımda raqamlı sıñırlavlarnı quvetleştire: Telegram ve WhatsAppnen bağlavlar endi bozuluvlarnen çalışa, ileride ise mustaqil messencerler bütünley blok etile bilir.
Raqamlı havfsızlıq mütehassısı Pavlo Belousov Suspilne Qırımğa yarımadanıñ sakinleri tuvğanlarınen nasıl bağ tutmaq mümkün olğanlarını añlattı.
"Ruslar blok etüv siyasetini devam eteler, ve, devlet messenceri Max içün yolnı temizlemek içün, Telegram ve WhatsApp içindeki telefon etmelerini yasaq etüvden, belki de, Kremlniñ nezareti astında olmağan messencerlerni bütünley yasaq etüvge qadar. Olar çeşit sebepler uyduracaqlar, meselâ, "alçaqçılarnen küreş", "qanuniy talaplarnı yerine ketirmemek" ve ilâhre, onıñ içün erte ya da keç bloklav olacaq", — dep Belousov qayd etti.
O, Qırım sakinlerine bloklarnı keçmek içün bir qaç usulnı evelden azırlamağa tevsiye ete:
"Şimdilik, eñ sade variant — adiy messencerde, meselâ, WhatsAppta qalıp, Maxnı mümkün olğanı qadar keçke qaldırmaq. Şimdi VPNnen Telegram ve WhatsApp çalışacaq, şunıñ içün bir qaç farqlı VPN hızmetini endirmek ve Telegram / WhatsApp ve VPN bağlarını qullanmaq kerek", — dep mütehassıs qayd etti.
Onıñ aytqanına köre, birden bir qaç VPN olması pek müim, çünki olarnıñ bir qısmı Rusiye akimiyeti tarafından protokol seviyesinde blok etile.
"Misal içün, https://www.newnode.com/download-vpn — çoqusından farqlı bir tehnologiya boyunca çalışa, https://psiphon.ca ise — yañı sıñırlavlarğa uyğunlaşa ve çalışmağa devam etmek içün yollar tapa", — dep Belousov qoştı.
Bundan da ğayrı, mütehassıs yaqınlarnen yedek bağ vastalarını evelden añlaşmağa tevsiye ete.
"Aqrabalarınen evelden yedek variantnı muzakere etmek — yahşı bir yoldır. Meselâ, "yañı" telükesiz messencer ve elektron poçta vastasınen bağ qurmaq (Rusiye hızmetlerini qullanmamaq kerek) ve messencerlerniñ blok etilüvi vaziyetinde — poçta vastasınen bağlanmaq ve talimatlarnı almaq mümkün olacaq", — dep paylaştı o.
Bundan da ğayrı, mütehassıs, internetniñ sert sıñırlavları olsa da, mustaqil haber menbalarına irişmege yardım etecek Ceno brauzerini (https://ceno.app) qurmağa tevsiye ete.
Hatırlatamız ki, arman ayınıñ 13-nde Roskomnadzor Rusiye Federatsiyası ve vaqtınca işğal etilgen Ukrayina topraqları, şu cümleden Qırım, sakinleriniñ Telegram ve WhatsApp messencerlerinde telefon etmelerine irişiminiñ sıñırlanması aqqında bildirdi.
İşğal etilgen Qırımda mobil internet uzun müddetke bütünley söndürile bilir. Yarımadanıñ işğalli "içki siyaset, malümat ve bağ nazirligi" bunı bildirdi. Yerli sakinler İçtimaiy Qırımnıñ internet bağınıñ bozulğanını tasdıqladılar.
"Tünevin ana-babalarnen bağlanıp, WhatsApp pek yaramay çalışa edi — bir daqqada bir söz eşitken edik. Olar, er vaqıt olğanı kibi, bağsızlıq ya da İnternet meseleleri olğanını tüşündiler. Babam Facebook vastasınen telefon etmege teklif etti. O, Messengerge telefon etti — Facebook yasaq etilgen olsa da, messenger bazıda çalışa", — dep Qırım sakini bildirdi.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Qırım haberlerine abune oluñız
