Ukrayina tarihınıñ az belli saifesine diqqat celp etmek içün urumlar ve rumlarnıñ Qırımdan sürgünligi yıllığında, arman ayınıñ 8-nde, Kıyivde "Azaq yunanları: kimlik yolları" adlı multimedia sergisi açıldı. Onı ilk küz ayınıñ 28-ne qadar Ğolodomor-genotsid milliy müzeyinde ziyaret etmek mümkün.
Tedbirniñ teşkilâtçıları — "Azaq yunanları: urumlar ve rumlar" cemaat teşkilâtı, Ğolodomor-genotsid milliy müzeyi ve Mariupol memleketşınaslıq müzeyinen işbirlikte bu aqqında haber etti.
Ukrayina milliy hatıra institutınıñ yolbaşçısı Oleksandr Alförov qayd etti ki, kelecek sene arman ayınıñ 8-i — Qırımdan urum ve rumlarnıñ zorbalıqnen sürgünligini hatıra künü — devlet seviyesinde qayd etilmeli.
Urumlar ve rumlar — orta asır Qırımında şekillengen Ukrayina muhtar halqlarıdır. XVIII asırnıñ soñunda mecburiy sürgünlikten soñ olar Azaq civarında, şu cümleden Mariupolda ve Donetsk vilâyetiniñ 70-ten ziyade meskün yerinde yerleştiler. Şimdi bu topraqlarnıñ çoqusı Rusiye tarafından işğal etilgen.
Sergide Yalta yunanlarınıñ kimlik yolları kösterilgen:
- Tarih: arhiv fotoresimleri, meskün yerlerniñ haritaları, sürgünlik vesiqaları, yañı cemiyetlerni qurğan soylarnıñ cedvelleri.
- Til: urum ve rum tillerinde yırlarınen audio stendler, tercimelerinen QR kodları.
- Ev: er kes öz evini — kerçek ya da simvolik — işaretley bilecek bir interaktiv harita.
Tarihçılarnıñ fikirince, "yunanlar" — farqlı mensüpliklerden olğan hristianlarnı birleştirgen bir dindir. 1778-1780 seneleri Rusiye İmperiyası Qırım hristianlarını sürgün etkeni, Rusiye teşviqatı köstergeni kibi, "qurtuluş" degil edi.
Bugün urum ve rumlarnıñ tecribesi XVIII ve XXI asırlar arasında qıyaslamağa imkân bere, dep munaqaşa iştirakçileri qoştılar.
Bundan ğayrı, Qavmiy siyaset ve vicdan serbestligi devlet hızmetiniñ (QSİSDH) yolbaşçısınıñ muavini İğor Lossovskıy urum ve rum tilleriniñ saqlanuvı içün mütehassıs gruppasınıñ meydanğa ketirilmesi aqqında bildirdi.
1778 senesi arman ayınıñ 8-nde Rusiye İmperiyası Qırımdan Azaq civarına urum ve rumlarnı sürgün etmege başladı — bütün halq evlerini, alışqan yaşayış tarzını ve medeniy mirasınıñ bir qısmını coyıp, tuvğan toprağını terk etmege mecbur oldı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
