İşğal etilgen Qırımdan siyasiy mabüsler Seytumer Seytumerov ve Amet Süleymanovnıñ qorantaları bildirdiler ki, endi eki aydır ne telefon, ne de mektüp vastasınen bağlana bileler. Qırımtatarlar "Vladimir merkezi" olaraq belli olğan Rusiyeniñ sert rejimli müstemlekesinde tutulalar. Bağnıñ yoq olmasınıñ sebebi — tüzetüv müessisesinde tsenzor olmamasıdır.
Oraq ayınıñ 1-nde tarihçı Seytumer Seytumerovnıñ apayı Pakize ve Amet Süleymanovnıñ apayı Lilâ Lumanova "Qırım birdemligi" cemaat teşkilâtına bunı añlattılar.
Pakize Seytumerovanıñ qayd etkenine köre, aqayından çiçek ayınıñ 11-nde yazılğan soñki elektron mektübi oraq ayınıñ 1-nde keldi.
İlk yaz ayınıñ soñunda eki qadın, Qırımdan Vladimir şeerine, Rusiyede olıp keçkenlerni ögrenmek içün, qısqa müddetli körüşüvge barmağa mecbur oldı. İstegi bölükniñ yolbaşçısı Seytumerovağa, bu tsenzuranıñ olmaması sebebinden olğanını ayttı. Rusiye Federal Cezalandıruv hızmeti (FCH) yañı hadim qıdıra, amma maaşlar az, ve istegenler daa yoq, dep qoştı o.
"Menim añlağanıma köre, anda eki afta devamında kursantlarnıñ stajı keçe, olar mektüplerimizni de baqıp çıqalar. Eki aftadan soñra oquv biter, ve olar keteler. Kim teşkerir — belli degil", — dey Seytumerova.
Onıñ aytqanına köre, daa evel er üç-dört künde bir çift mektüpleşe edi, amma mektüpler ne yollanıldı, ne de cevaplandı.
"Bu çiçek ayınıñ 11 künü yazılğan mektüp endi, ğaliba, teşkerildi ve maña yollanıldı. Bu eki ay içinde o qadar mektüp yolladım, ve o er vaqıt yaza edi. Amma bu miqdar teşkerilgenine qadar, çoq vaqıt keçer, dep tüşünem", — dep siyasiy mabüsniñ apayı qayd etti.
Pakize istisal bölüginiñ yolbaşçısına mabüslerniñ evlerine aftada bir kere telefon etmesi içün, olar çalışqan yerlerde telgraf qoymağa teklif etti. Lâkin cevap aldı ki, sert rejim hadimler qıtlığı sebebinden böyle teşebbüsni amelge keçirmege imkân bermey.
Bundan da ğayrı, o, siyasiy mabüs Seytumerovlar qardaşlarınıñ sağlıq alı meselelerini köterdi: tiş meseleleri, körme qabiliyeti zayıflaşması ve gastrit. Oña tibbiy yardım kösterilmesini tevsiye ettiler, lâkin vaqıt sıñırlavı sebebinden tibbiy körüşüv olmadı.
Hatırlatamız ki, Rusiye apishanelerinde eñ azından yedi Qırım siyasiy mabüsi saqatlıqqa saip: Zekir Muratov, Timur İbragimov, Servet Gaziyev, Amet Süleymanov, Timur Yalkakov, Rustem Seytmetov ve Mıkola Petrovskıy.
Tibbiy yardımnıñ olmaması ve yaramay şarait olarnıñ vaziyetini daa beter ete, dep Qırımtatar Maaliy Merkezi bildirdi.
"Hizb ut-Tahrir davası"nıñ üçünci Bağçasaray gruppası aqqında ne bilemiz
2020 senesi saban ayınıñ 11-nde Bağçasarayda qırımtatarlarnıñ bir qaç evinde tintüvler keçirildi: Enver Mustafayev, Amet Süleymanov, ağa-qardaş Seitumer ve Osman Seitumerovlar, olarnıñ dayısı Rustem Seitmetmetov.
Tutulğanlarnıñ episi 2003 senesinden berli Rusiyede yasaq etilgen "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtınıñ azası olğanında qabaatlana. Ukraina toprağında ve dünyanıñ memleketleriniñ çoqusında teşkilât milliy qanunlar seviyesinde sıñırlanmayıp çalışa.
Dava malümatına köre, qabaatlanğanlarnıñ elinde silâ, patlayıcı maddeler, arbiy yedekler yoq edi, olar terror aktını yapmağa planlaştırmay ve başqalarını terror aktlarına çağırmay ediler. Dava malümatlarında Bağçasaray camilerinde diniy ve siyasiy mevzularda muzakerelerniñ audio yazıları bar.
Mayıs ayında "Memorial" uquq qorçalayıcı merkezi dört Qırım sakinin siyasiy mabüs olaraq tanıdı, olar "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ üçünci Bağçasaray gruppasınıñ mabüsleri Seitumer Seitumerov, Osman Seitumerov, Amet Süleymanov ve Rustem Seitmetmetov.
2021 senesi orta küz ayınıñ 29-nda Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy makemesi ükümlerni qabul etti: Seitumer Seitumerov sert rejimli müstemlekede 17 sene, Osman Seitumerov 14 sene, Amet Süleymanov 12 sene, Rustem Seitmetov 13 senege maküm etildiler. Advokatnıñ bildirgenine köre, maküm etilgenlerniñ episi 3 sene ve 6 ay apishanede keçirmeliler.
Hizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
