İlk yaz ayınıñ 26-sı — Qırımtatar bayrağı künü.
Bu, 2010 senesinden başlap qırımtatar halqınıñ öz-özüni idare etüv organlarınıñ qararınen qayd etilgen resmiy olmağan bayramdır.
Qırımtatar bayrağı — kök tüslü, yuqarı sol köşesinde sarı tamğalı bayraq.
Mavı renk türk halqlarında temizlik ve serbestlik timsali ola. O, kök ve deñiznen bağlı, dep tarihçı Gülnara Abdullayeva ayttı. Qırımnıñ resmiy ve resmiy olmağan timsalleri aqqında Suspilne Krım haber ete.
Qırımtatar milliy bayrağı muqavemetniñ esas timsallerinden biri oldı, dep tarihçı Gülnara Abdullayeva ayttı.
"Bugün, menimce, qırımtatar bayrağınıñ nasıl olğanını bilmegen ukrayinler ne memlekette, ne de çetelde aman-aman bar. Ve bugün bu bayraqnıñ, Ukrayina bayrağı kibi, epimiz içün daa çoq manası bar. Amma, biz onı şimdi körgenimiz kibi, o, er vaqıt yoq edi. Onıñ tarihı 1917 senesinden başlana. İşte o vaqıt mavı tünevin taraq-tamğanen birleşti", — dep ayta o.
Bayraqnıñ mavı alanı er vaqıt qırımtatarlar ve umumen türkiy halqlar içün ayrı emiyetke saip edi, dep Abdulayeva qoştı. O, kök, özen, temiz ava, bereket, eyi fikirler ve barışıqnıñ timsali ola.
"Oña "kiçik kök" deyler, yani mavı degil de, tam kök tüsü. Bu bayraq Qırım hanlığınıñ zamanında bar edi, amma seferlerde iç qullanılmadı", — dep añlattı o.
Taraq-tamğa — Qırım hanlığı Geray hanlığınıñ sülâle timsali, qırımtatar halqınıñ XX ve XXI asırlarda milliy tamğasıdır, dep tarihçı añlattı.
"Kerçekten de, qırımtatar halqı içün pek büyük timsal emiyeti bar, T şeklinde, ve er vaqıt Qırım hanlarınıñ diger devletlerge yollağan mektüplerinde qullanıla edi, taraq-tamğa mıtlaqa bar edi", — dedi o.
1990 seneleriniñ başında qabul etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ resmiy bayrağı mavı-beyaz-qırmızı renklerde. O, Rusiye üç tüsüni añdıra — beyaz-mavı-qırmızı. Tarihçı qayd etti ki, bu oşağanlıq tesadüfiy degil: bayraq rusiye taraflı akimiyeti tarafından qabul etildi.
"Bu belli bir maqsatnen yapıldı — olar tarihnı yañıdan yazmağa tırıştılar, öz versiyasını zorlatmağa tırıştılar. Qırım iç bir vaqıt Ukrayinanıñ degil de, er vaqıt Rusiyeniñ parçası edi kibi fikirni timsaller vastasınen ileriletmege tırıştılar. Amma Qırım içün tabiiy olmağan bir şeyni mecbur etmek olmaz", — dep Abdulayeva tüşüne.
Qırımnıñ 1990-ncı seneleri qabul etilgen resmiy tamğası da bar. Varâğı qalqanında grifon, qolunda incilernen tılsım tutqan; onıñ altında mavı-beyaz-qırmızı renklerde, "Birlikte refaqat" yazısınen şerit bar. O vaqıttan berli 30 yıldan çoq keçti. Yarımada 12 yıldır işğal altındadır. Bu vaqıt içinde Qırım timsalleriniñ añlamı da deñişti, dep tarihçı Serhiy Gromnenko ayttı.
"Tarih boyunca — qadimiy zamanlardan berli — Qırımnıñ timsalleri bar edi. Şunıñ içün bir baş timsalni ayırmaq qıyın. Qadimiy Qırım içün bu Hersones ve Pantikapeyniñ viraneleri. Orta asırlar Qırımı içün — Özbek han camisi. Qırım hanlığı devri Qırımı içün — Qırım hanlarınıñ sarayı. Qırımnıñ er bir halqınıñ öz hatırlavları bar", — dedi Serhiy Gromnenko.
İmperatorlıq, şuralar ve zemaneviy Rusiye siyasetleri farqlı zamanlarda öz timsallerini qoydı. Amma, Gülnara Abdulayevanıñ qayd etkenine köre, Qırım içün tabiiy olmağan bir şeyni kirsetmek olmaz. Onıñ fikrince, işğalden soñ yarımadanıñ resmiy timsalleri yañıdan yaratılmalı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
