Bozarğan aynıñ 6-nda musulmanlar Qurban bayramını qayd eteler. Bugün ise acılıqnıñ soñki künüdir. Qırımtatarlar onı qayd etmege azırlanalar. Bayram nasıl qayd etilecek ve onıñ timsali ne olğanını Suspilne Qırım ögrenecek.
Hamır basalar, şaqa eteler, Qırımnı hatırlaylar. Qırımtatar qadınları, musulmanlarnıñ eñ büyük bayramlarından biri olğan Qurban Bayramı içün qurabiye pişireler. Sabıq siyasiy mabüs, şimdi ise Türkiyedeki Ukrayina elçisiniñ apayı Levza Celâlova qurabiye içün hamır basqanda muarririyetke onıñ tarifini paylaştı.
"Maddeler pek sade, çünki bu ananeviy yemek ve elbette o vaqıt o aşlar olğan malzemelerden yapılğan edi. İritilgen sarı yağ, un ve şeker pudrasından ibaret. Episi bu", — dep tarif etti o.
Qırımtatar Esma Halikova qırımtatarlarnıñ daa bir peçenyesini köstere — "nazlıqız".
"O, yunan cevizi ve quru yüzümnen çırpılğan yımırtanıñ aqınen sarı yağ qarıştırılğan ufanğan hamırdan yapıla", — dep qayd etti o.
Qadınlarnıñ aytqanlarına köre, Qurban bayramına azırlanuv birleştire ve bayram arfesini duydura.
"Bir şey birlikte yapmaq, bu birlikniñ energiyasını bere. Birinciden, bu bizni quvandıra, çünki biz qonuşamız, beraber yapamız, beraber güldüremiz. Ümüt etem ki, bayramda bu keyfni başqalarnen de paylaşacaqmız", — dep qırımtatar Ayşe Umerova ayttı.
Kıyivdeki Qırım camisinde bayramğa kelgen musafirler bu qurabiyeniñ tadına baqa bilirler. Qırım musulmanlarınıñ müftisi Ayder Rustemov Qurban bayramınıñ ananeleri aqqında tarif etti. Bu künleri bütün dünya musulmanları Ac ibadetini — Muhammed peyğamberniñ vatanı olğan Mekke ziyaretini yapalar. Acnıñ soñki basamağı Qurban bayramıdır.
"Acılıq — islâmnıñ esaslarından biridir. Er bir musulmannıñ ömürinde eñ azından bir kere bu borcunı yerine ketirmesi şarttır. Anda belli bir merasimler bar. Bu merasimlerniñ eñ esası — Arafa vadiysinde bulunıp, Kâbe etrafında yedi kere tavaf etmek. Anda üç direk bar, olar şeytaniy küçniñ timsali olalar — insanlar taş atalar. Ve soñra qurban berüv", — dep Rustemov añlattı.
Qurban bayramı musulmanlar tarafından İbraim peyğamberiniñ şerefine qayd etile. Müftiniñ aytqanına köre, oña tüşünde Cebrail melek kelip, Allahnıñ iradesinen oğlu İsmailni qurban etmege emir etti.
"Ve oğul, kelecekte bir peyğamber, bu vahiy olğanını añlay. O dey: "Men abati-i falma tumar. Ey, babam, bu işni sen yapqanıñ kibi yap". Ve o sabır köstere ve İbrahim bu niyetini qabul ete, oğlu İsmailni qurban etmek içün bara. Amma tam şu vaqıtta, Tanrı eki ayvan yolladı ve o, şu ayvanlarnı qurban etti. Ve işte o vaqıt bu adet peyda oldı", — dedi o.
Qurban bayramınıñ ananesi hayırlı bir şey. Etni üç qısımğa böleler: bir qısmını evde qaldıralar, eki qısmını ise qomşularğa ve muhtaclarğa bereler.
Ferma saibi Osman Alibayev, Rusiye işğalinden soñ yarımadadan köçti. O, aile işini Kıyiv vilâyetinde devam etti. Ecdatları Qırımda çobanlıqnen oğraşa ediler.
"Olar (qoyunlar — muar.) istediklerini aşaylar, kerekli şeylerni tapıp alalar: ve vitaminler, olar yuqarı yüreler, kerekli olğan bütün taze çiçeklerni toplaylar. Olar bahtlılar. Özümiz yapamız, kimsege işanmaymız, çünki kimse ayvanlarıña seniñ kibi baqmaycaq", — dep qırımtatar qayd etti.
Osman fermasındaki qoyunlar ve keçiler reklamada tasvirlene. Oleğ — Araşan cınısınıñ qabile qoçqarıdır. Osman ve onıñ apayı, hususan Qurban bayramında, keçi sütü ve elâl etini satalar.
"Altı aylıq ya da daa büyük qoylar olmalı. Eger bu büyük ayaqlı ayvan, misal içün, buzav olsa, o eñ az eki yaşında olmalı. Eger develer ya da başqaları izin cedvelinden ketken olsa, olar beş yaşından büyük olmalı. Ayvan sakin olmalı, agressiv olmamalı, qusurlı olmamalı, tişi qırılmamalı. Tamamınen sağlam olmaq kerek. Ve Qurban bayramında er vaqıt oğlançıq olmaq kerek", — dep Alibayev qayd etti ve ayvan acı çekmemeli, dep qoştı.
Erkekler bayramğa kelgende, pilâv pişirecekler, onı da er keske berecekler. Qırımtatarlarnıñ aytqanına köre, bu künü cemaat toplaşuvı — halqnıñ ananesidir.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abun oluñız
