Mayısnıñ 14-nde Ukrayina Yuqarı Şurası çetel devletlerni Qırımtatarlarnıñ sürgünligini genotsid olaraq tanımağa ve işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvına qarşılıq köstermege çağırdı.
310 halq mebusı muracaat içün rey berdi. Metin parlamentniñ saytında yerleştirildi.
Muracaat leyhasını mebus Tamila Taşeva baqmağa kirsetti, dep prezidentniñ Qırımdaki temsilciligi bildirdi.
"Muracaatta halqara uquqqa ve insan aqları saasında BMTnıñ esas vesiqalarına, Qırımtatarlarnı Ukrayinanıñ tamır halqı olaraq tanığan ve 1944 senesi sovet rejimi tarafından yapılğan genotsid faktını qayd etken Ukrayina qanunlarına bağlılıq tasdıqlana, vesiqada Avropa insan aqları mahkemesiniñ "Ukrayina Rusiyege qarşı (Qırımğa nisbeten) " davasında 2024 senesi bozarğannıñ 25-nde qabul etilgen qararı qayd etile. Avropa mahkemesiniñ qararında Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımda insan aqlarınıñ kütleviy ve muntazam bozuluvı içün mesüliyeti tanıldı, şu cümleden: qavmiy mensüpligine köre ayırım; diniy işançlar içün taqip; söz ve toplaşuv serbestliginiñ sıñırlanması; siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum etüv; Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi", — dep aytıla haberde.
Hatırlatamız ki, 1944 senesi Qırımtatarlarnıñ sürgünligini genotsid olaraq Litvaniya, Latviya, Kanada, Poloniya, Estoniya ve Çehiya parlamentleri tanıdılar.
"Rusiye Federatsiyası bu tarihnı silmege tırışa, belleklerimizden yoq etmege tırışa. Ve tek bu yerde degil, çetelde de. Beyan etilgen faktlarnı sahteleştirmege (tırışa — terciman). Bu sebepten genotsidniñ tanılması Rusiye Federatsiyası içün, bütün adımlarğa baqmadan, olarnıñ siyaseti bu neticelerge irişmegeniniñ işareti olacaq", — dep mayısnıñ 13-nde Ukrayina buhran media merkezinde keçirilgen matbuat konferentsiyası vaqtında prezidentniñ Qırımdaki vekiliniñ muavini Denıs Çıstikov bildirdi.
Qırımtatar halqınıñ genotsid fedalarınıñ hatıra künü mayısnıñ 18-nde qayd etile.
Qırımtatar halqınıñ sürgünligi
1944 senesi mayıs ayınıñ 18. künü küneş doğğanda qırımtatar halqını Qırımdan sürgün etmee başladılar. Devlet mudafaa eyyetiniñ "Qırımtatarlar aqqında" gizli emrine köre bütün halq hainlik ve duşmannen işdeşlikte qabaatlandı ve Qırımdan sürgün etmege maküm etildi. Afta devamında bu operatsiyağa azırlanğan ediler, 32 biñ NKVSçısı oña qatıldı.
Deyerli üç devrinde Qırımdan tahminen 200 biñ qırımtatar sürgün etildi. Yolda ve ğurbette ilk senelerde sürgün etilgenlerniñ 46%-i öldi.
Çoqusı allarda Orta Asiyadaki cumhuriyetlerge, şu cümleden Özbekistanğa insanlarnı alıp ketigenler. 10 biñ qırımtatar, cebeden Qırımğa qaytqan Qırmızı ordunıñ askeri de sürgün etildi. 12 sene devamında qırımtatarlarnıñ mahsus köçken statusı bar edi, vatandaş ve insan aqları ve azatlıqlarından marum etildi.
1989 senesi sürgün etilgenlerge Qırımğa qaytmağa resmen izin berdiler.
2015 senesi Yuqarı Şura, qırımtatar halqınıñ sürgünligini genotsid olaraq tanıdı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
