Qırımdaki "Hersones qadimiy şeeri ve onıñ Horası" Dünya mirası obyekti Rusiye işğalcilerinden zarar kördi. Rusiye Federatsiyası 2015 senesinden berli qoruq üzerinde tam idariy nezaretni elde etmege tırışa. Aynı zamanda işğalciler qoruq toprağını arbiy inşaatlarnen tolduralar.
Bu, UNESCOnıñ dünya emiyeti olğan "Hersones qadimiy şeeri ve onıñ Horası" abidesi boyunca medeniy degerliklerniñ qoruvı saasında halqara gumanitar uquq qaideleriniñ bozuluvı aqibetleri aqqında matbuat konferentsiyası devamında söz yürsetildi.
Böylece, ilimler doktorı, Adam Mitskevıç universitetiniñ professorı Olena Kleninanıñ aytqanına köre, işğalcilerniñ qoruq üzerinde memuriy nezaretni almağa birinci ıntıluvı 2015 senesi oldı.
"Bu, abideniñ kerçekligini telükege oğrattı, çünki kilse memuriyeti topraqlarnıñ kompleks ilmiy qoruvına degil de, olarğa emiyet bere. Cemaatnıñ esas davası, bir çoq qıymetli eksponatnıñ saqlanuv şaraitiniñ yoqluğı edi. O vaqıttan başlap, Rusiye ükümetiniñ desteginen, müzeyniñ qadimiy şeerçikniñ tışına avuştırılmasına planlı azırlıq başlandı", — dep Olena Klenina tarif etti.
O şunı da qoştı ki, başqa diniy ananelerniñ qadimiy binaları ve abideleri yoq etilüv telükesi altında buluna bilir, çünki olarnıñ saqlanuvı qadimiy şeerniñ yañı toprağınıñ inkişaf kontseptsiyasına uymay.
"Böyle bir yanaşma Hersonesniñ tarihiy konteksti ve çoq qatlamlı medeniy landşaftını boza bile. Şunıñ içün manastırnıñ qurucılığı ve hocalıq faaliyeti Hersonesniñ tarihiy-medeniy ve ilmiy mirasınıñ saqlanuvı içün telükeler yarata", — dep Klenina qayd etti.
Aynı zamanda Ukraina tarihiy eksponatlarnıñ vaziyetini uzaqtan nezaret etmege başladı. Bunı, hususan, yoldaş resimleri sayesinde yapa, dep tarihçı, "Qırım strategik tedqiqatlar institutı" teşkilâtınıñ nezaret gruppasınıñ reisi Denıs Yaşnıy ayttı.
"Hersones 2014 senesinden soñ ne ola? 2014 senesinden soñ Rusiye Federatsiyası yarımadanı zapt etip, Hersonesni öz tarihı ve mülkiyetine tam olaraq kirsetmege tırıştı. Ve mesele şunda ki, 2014 senesi Hersones, işğalden soñ, Rusiye añlamına köre, yerli emiyetli, bölge emiyetli bir abide oldı. Bir yıldan soñ Rusiye onı federal emiyeti olğan abide olaraq qayd etti. Hersones UNESCO obyekti olaraq, Rusiye cedvellerinde qayd etilmey, çünki bu UNESCO obyekti içün namzetlik dosye Ukrainadan azırlanıp berilgen edi", — dep Denıs Yaşnıy añlattı.
O şunı da qoştı ki, soñra Hersones Rusiye işğalcileriniñ qurucılıqnı başlağan yeri oldı.
"Bu qurucılıq, eñ evelâ, Rusiye ordusı tarafından yapıldı. Yani, bütün qurucılıq Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ mahsus bölügi vastasınen yapıldı. Böylece, Hersones toprağında Hersones aqqında yañı bir efsane yaratıla. Rusiye Hersonesniñ büyükligini ğayrıdan yaratqanı aqqında bu efsane", — dep Denıs Yaşnıy qayd etti.
Hatırlatamız ki, Sevastopolda (AqyarRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adda) "Hersones" müzey-qoruğınıñ toprağında işğalli akimiyet beton sığınacaqlarnı qurmağa planlaştıra.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
