10 yılır evge ketmegen qırımtatar göñüllisi Gayde Rizayeva Menlik İnqilâbınıñ faal iştirakçisinden esirlerni deñiştirüv muzakerecisine qadar yolnı keçti.
O, eki kere askerler tarafından esir alındı, işğal etilgen topraqlardan insanlarnı qurtarmaqnen oğraşa ve qırımtatar ve ukrain bayraqlarını kötermek mümkün olacaq serbest Qırım aqqında arzu ete. Gayde Rizayeva öz ikâyesini Suspilne Qırımnen paylaştı.
Özbekistanda doğğan Rizayeva 1995 senesi qorantasınen beraber Qırımğa qayttı, Menlik inqilâbından soñ ise yarımadağa qaytmadı.
"Men, bu - Rusiye izi olğanını ve Maydanda olğan er şeyniñ bir sebebi olğanını añladım. Bu memleketni kerginleştirmek içün yapıldı. Adalet qazanmaq içün bir fırsat bermemek içün, men çette qalıp olamadım", – dep hatırlay Gayde.
O, Simferopolnıñ (Aqmescitniñ) Zenaat makemesinde çalışqan edi, amma 2014 senesinden berli özüni göñülli işke bağışladı. İlk kere 2014 senesi oraq ayında Luğansk vilâyetinde onı tuttılar.
"Aydarğa askerlerge gumanitar yardımnı ketirmek içün kettik. Olar Luğansk vilâyetiniñ Starobıilsk rayonınıñ Polovınkıne köyünde yerleşken ediler. Keçit noqtaları bir-birine qarıştı, soñki ukrain keçit noqtası bizni, nevbetteki keçit noqtası ise separatistlerniñ keçit noqtası olğanından haberdar etmediler. Böylece biz LNRniñ esirlerine aylandıq. "Ukrainağa şan-şerefler" dep ayttım, soradılar. Soñra "Novorossiya" şevronını kördim", – dep ayttı Gayde.
İlk qış ayında onı qaytardılar. Gayde esirlerni qıdıruv ve deñiştirüvnen oğraşa. 2015 senesi kiçik ayda o, kene de LNRniñ askerleriniñ esirine tüşti, dep ayttı.
"Maña eki esirni bermege kerek ediler, men blok noqtasına keldim, olarnıñ Devlet havfsızlıq nazirliginden keldiler, Luğansklılarnen añlaşmalarınıñ bizim içün iç bir manası yoq, dep ayttılar. Bizler ruslarmız, bizim bütün ştabımız rus. Meni ekinci kere esir aldılar. Anda qanun yoq, advokatnı çağıramazsıñ, aş bermeyler, şeyler bermeyler, telefon bermeyler. Bu bir ceennemdir. Eger yer yüzünde ceennem olsa ise, o bar, elbet de, rus esirligi olur", – dep tarif etti o.
Ekinci sefer 5,5 ay apiste yattı. Soñra Leonid Kravçuknıñ Minsk üç taraflı añlaşma gruppasında mesleatçı olıp çalıştı.
"Menim vekâletlerim arasında muayyen adamlarnen bağlı muzakereler alıp barmaq bar edi. Çoqusını daa tez deñiştirdik", – dep tarif etti Rizayeva.
Tolu miqyaslı istilâ başlağan soñ, Gayde işğal etilgen Buça, Vorzel ve Yasnoğorodka sakinlerini tahliye etmege yardım etti. O, 200-den çoq insannı çıqara bildi, çünki "Buça" filminiñ müelliflerine ilham bergen cesür bir planı bar edi.
"Ruslar blok noqtalarında dost memleketlerniñ vatandaşlarını – Qazahistan vatandaşlarını öldürmeyceklerini yahşı bilem. Qazah pasportına saip olğan Kostântın Gudauskasqa telefon etmek kerek olğanını tüşündim. Böyleliknen, Buça, Vorzel, Yasnoğorodka sakinlerini qurtaruvda muvafaqiyetli ameliyat peyda oldı", – dep hatırlay göñülli.
Gayde onıñ ayatı aqqında serial çıqarıla bile, dep tüşüne. Şu anda Qırımnıñ azat etilmesini, soñuna qadar tuvğanlarını körmege ve babasınıñ mezarını ziyaret etmege arzu ete.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
