Qırımnıñ işğalli Yuqarı makemesi arman ayınıñ 29-nda Qırımnıñ "Adliye nazirligi"niñ "Aluşta" musulman cemiyetini yoq etmek ve onı Tek devlet uquqiy şahıslar sicilinden çıqarmaq talabınen bağlı davasını baqacaq. İşğalciler defalarca diniy erbaplarnı taqip ete edi, cemaat ise "İslâm dinşınaslarınıñ kitaplarını saqlağanı" içün para cezasını alğan edi.
Advokat Rustem Kamilyev "Qırım birdemligi" cemaat teşkilâtına arman ayınıñ 29-da bunı bildirdi.
Söz, Qırımda 1990 senelerinden berli mustaqil olaraq qanuniy qayd etilgen Aluştada Yuqarı soqağı, 5 nomeralı Yuqarı Cami aqqında kete. 15 seneden çoq cemaat onı bedava qullana edi. 2014 senesi işğalden soñ cemiyetni Rusiye qanunlarına köre mecburen ğayrıdan qayd ettiler. Bundan soñ oña daima basqı yapalar, çünki o mustaqil ve Kreml rejimi içün telükelidir.
"O, Qırım musulmanları diniy idaresi (QMDİ) ve devlet tarafından nezaret etilmey. Biz bilemiz ki, devletniñ böyle mustaqil cemiyetlerge qarşı ritorikası şunda ki, olar qanun tarafından izinlidir, amma sayıları azdır. Olar çeşit usullarnen, em qanuniy, em qanunsız, onıñ esnaslarına tesir etmege tırışalar", — dep advokat qayd etti.
Aynı zamanda o, teşkilâtnıñ nizamnamesinde bir de bir zıddiyet yoq, dep qoştı. Onıñ qanuniyetini 2016 senesi cemiyetniñ mecburiy ğayrıdan qayd etilmesi de tasdıqlay.
İşğalli Adalet nazirliginiñ fikrine köre, "Aluşta" diniy teşkilâtı "ekstremizm faaliyetini kerçekleştirmek içün areketlerge yol berdi", böyle etip, diniy teşkilâtlarnıñ faaliyetini idare etken qanunlarnı bozdı".
İşğalciler 2019 senesi "Hizb ut-TahrirdeHizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı. iştirak etkeni" içün apiske alınğan ve azatlıqtan marum etilgen "Aluşta" sabıq yolbaşçısı Lenur Halilov ve teşkilâtnıñ sabıq azası Ruslan Mesutovnıñ vaqtından evel cemaattan çıqarılması aqqında söz yürsetile.
Halilovnıñ yerine imam olaraq Ruslan Emirvaliyev saylandı, onı 2020 senesi Aluşta şeer makemesi "ekstremizm timsalleriniñ teşviqatı"nda qabaatlı tanıdı. "Adliye nazirligi" onı cemiyetten çıqarmağa talap etti. Uyarılğan soñ bunı yaptılar. Başqa din erbapları Zinur Appazov ve Vilen Useinov da qabaatlandı.
Kâmilev qayd etti ki, işğalli müessise içün cemaat iştirakçileriniñ "uquq bozuvları" cemaatnı yoq etmek içün resmiy sebeptir.
"Adliye nazirligi — qayd etken organ, ve teşkilâtnıñ faaliyetini nezaret etmek aqqı bar. Onıñ aytqanına köre, anda "terroristler", "ekstremistler" bar edi. Qırım musulmanları diniy idaresiniñ yoq etilmesine doğrudan-doğru alâqa bar. Çünki Yuqarı Caminiñ mülkiyetke keçüvi ve başqa davalar boyunca makemeler keçkende, olar er vaqıt er kes (musulmanlarnıñ diniy teşkilâtları — muar.) olarğa boysunmaq kerek olğanını ayta ediler", — dep advokat añlattı.
Onıñ qayd etkenine köre, Qırım musulmanlarınıñ işğalci diniy idaresi yarımadada tek başına tesir etmege istey, buña "Aluşta" cemiyetiniñ yoq etilmesi yardım etecek. Aynı zamanda o, "müteşem tesir"ge saiptir ve zararlı areketler ya da areketsizlik yapmadı.
"O destruktiv ya da terroristik olsa edi, insanlar İmam Aşırovğa ibadet, toplu ve bayram namazları, nikâh merasimlerini keçirmek içün muracaat etmey ediler. Yusuf ağa Aşırovnı mekteplerge imam olaraq gençler arasında añlatma işleri keçirmek içün davet ete ediler. Seneler devamında insanlar cemaatnı cemiyetni terbiye etken, genç nesillerni qanunğa riayet etken, ahlâqsız areketlerni yapmağan olaraq tanıylar", — dep Kâmilev qayd etti.
2023 senesi boş aynıñ 23-ünde Qırımdaki üç din erbabınıñ tevqifi aqqında ne bilemiz
İşğal etilgen Qırımnıñ Yuqarı Şuma köyünde saba saat 6:30ta rus quvetçileri, "Aluşta" mustaqil diniy musulman cemaatınıñ azalarınıñ evlerini tinttiler. Üç insannı tuttılar: Vilen Useinov, Zinır Appazov, "Aluşta" diniy cemaatınıñ ve "Yuqarı Cami"niñ imamı Yusuf Aşırov.
Aşırovğa eki künge tevqif etildi. Birinciden vicdan, din azatlıgı ve diniy birleşmeler aqında qanunlarnı bozaraq, qanunsız missioner faaliyeti sebebinden Aşırovğa qarşı memuriy protokol tizecek ediler. Amma qırımtatar adamı vesiqalarnı imzalamağa red etti. "Uquq qorçalayıxılar" bildirdiler ki, adam olarğa sögündi, bunıñ içün başqa küçuk yaramazlıq aqqında protokol (RF MBQniñ 20.1. maddesi) tizdiler. Aynı zamanda imam sögünmesini red ete.
İşğal makemesi Ukrainada yasaqlanğan rus içtmaiy ağında "VKontakte"de 2013 senesi post sebebinden Vilen Useinovnı tevqif etti. Anda beyaz bayraqta arap tilinde islâm imanı işareti qara boyanen yazılğan. Onıñ tercimesi böyle: "Allahtan başqa ilah yoqtır, Muhammed (s.a.v.) Allahnıñ Resûlüdir". RF MBQniñ 20.3. maddesiniñ 1. qısmında (Nefret ya da duşmanlıq yaratuv, insan itibarını aşalav) onı qabaatlaylar.
İşğal Aluşta şeer makemesi, Ukrainada yasaqlanğan rus içtmaiy ağında "VKontakte"de 2016 senesi video yayınlağanı sebebinden din erbabı Zinur Appazovnı 5 künge tevqif ettiler. Videoda Rusiyede yasaqlanğan ve terrorcı bir teşkilât olaraq tanınğan "İçkeriya ve Dağıstan halqlarınıñ kongressi" teşkilâtınıñ timsali ve işareti olğan bayraq ögünde bir adam söz ayta.
Mustaqil din cemaatı, işğalcilerniñ tesirini bir qaç kere yaşadı. 2019 senesi bozarğan aynıñ 10-unda Aluşta şeerinde, Körbekül köyünde ve Büyük Lambat qasabasında tintüvlerden soñ "Aluşta" cemaatınıñ başı Lenur Halilov ve teftiş eyyetiniñ azası Ruslan Mesutovnı tevqif ettiler.
2020 senesi bozarğan ayda işğalciler, "qanunsız missioner faaliyeti" sebebinden Aşırovnı 5 biñ rublelik para cezasını berdiler.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
