Odesa vilâyetiniñ akvatoriyasında Ukraina havfsızlıq hızmeti çetel yük gemisi ve onıñ kapitanını tuttı, olar Qırımdan ukrain ububat çıqarıp, Rusiye Federatsiyasına satqanında şübeli sayıla. "USKO MFU" gemisi Kamerun bayrağı altında yüre edi, amma aqiqatta onı türk iş adamları idare ete edi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyar şeeriniñ prokurorlığınıñ yolbaşçısı İhor Ponoçovnıy ve Barıştırıcı merkeziniñ SeaKrime leyhasınıñ jurnalisti Katerına Yaresko, apiske alınuv tafsilâtları ve geminiñ ne taşığanını Suspilne Qırımğa añlattılar.
"Tolu miqyaslı tecavuzdan ve Herson, Zaporijjâ vilâyetleriniñ işğalinden soñ Rusiye Federatsiyası bu topraqlarda agrar aşaytnı faal sürette hırslap, onı, esasen, Qırımdan üçünci ülkelerge deñiz yolunen çıqarmağa başladı. Qırımğa kirip, Qırımdan agrar aşaytnı alıp ketken gemini qayd ettik", — dep Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyar şeeriniñ prokurorlığınıñ yolbaşçısı İhor Ponoçovnıy añlattı.
Bozarğan aynıñ başında prokurorlıqnıñ yolbaşçısınıñ aytqanına köre, gemi Romaniya yalısında üç afta devamında bulundı. Bundan soñ o, Sulinadan keçip, ileride Tuna boyunca yürip, yolunıñ bir qısmı ukrain suvlarından keçe edi.
"Buña köre, gemi Moldova limanından qaytqan soñ, Reni deñiz limanınıñ akvatoriyasından keçken soñ, gemini taqiqat makemeciniñ qararı esasında tutıp aldılar ve şimdi Reni limanınıñ akvatoriyasında apiste buluna", — dep Ponoçovnıy añlattı.
O qoştı ki, geminiñ taqımı 12 insandan ibaret, olarnıñ arasında Azerbaycan ve Türkiye vatandaşları bar edi. Onıñ uzunlığı tahminen 93 metrdir, o, adiy yük gemisidir.
"Böyle adamlar cinayet yaptılar: qapalı Aqyar deñiz limanına yol alğan geminiñ kapitanı, geminiñ operatorı, yani ticaret faaliyetine mesüliyetli olğan Türkiye şirketi, havfsızlıq operatorı ve geminiñ saibi, yani Türkiye şirketi", — dep Qırım prokurorlığınıñ yolbaşçısı qayd etti.
Ponoçovnıy qayd etti ki, Ukraina işğal etilgen topraqlarındaki limanlar içün mahsus statusnı tayin etti, şu cümleden Qırım, Berdânsk ve Mariupol kibi bölgelerde er angi faaliyetni yasaq etti. Bu status halqara teşkilâtlar tarafından tasdıqlandı ve mahsus halqara teşkilâtnıñ qararında qayd etildi. Bütün kapitanlar ve gemilerniñ saipleri Ukrainanıñ yasaq etilgen limanları aqqında malümatqa saiptir.
"2014 senesi oraq ayınıñ 15-nden berli Ukraina Qırımdaki bütün deñiz limanlarını qapattı. Bütün halqara ortaqlarına ve bütün dünyanıñ deñiz cemiyetine bu aqqında haber etken edi. Aytmaq mümkün ki, Qırım limanları qapalı ve olarğa yaldap kirmek yasaq", — dep prokurorlıqnıñ yolbaşçısı ayttı.
Ukraina akimiyetiniñ razılığını almadan bu limanlarğa gemilerniñ kirmesi ya da ticaret operatsiyalarınıñ yapılması halqara uquq ve Ukraina qanunlarını boza. Ponoçovnıynıñ qayd etkenine köre, böyle areketler ciddiy uquqiy aqibetlerge ketire bile, şu cümleden devlet sıñırınıñ bozuluvı içün makeme davaları ve agrar aşayt ve başqa mallarnıñ qanunsız ihracınen bağlı qabaatlavlar ola bilir.
O şunı da qoştı ki, işğalli akimiyetnen kerçek işbirlik, şu cümleden gümrük ödemeleri, halqara sanktsiyalarnıñ bozuluvı olaraq tanıla.
"Eminim ki, geminiñ kapitanı da bunı bile edi, çünki Türkiye limanından çıqqan soñ, deñizcilik qaidelerini bozıp, deñizde navigatsiya yapmaq içün yardım etken AISnı söndürgen edi. Sistema söndürilgen soñ Aqyar limanına kirdi, yükni boşatqan soñ çıqtı ve Qırımnıñ işğalinden soñ 10 sene devamında bütün gemilerniñ yapqanı kibi qayd etüv sistemasını ğayrıdan çalıştırdı. Yani olar "Kavkaz" limanından çıqqanını resmen qayd eteler, amma Qara deñizniñ tarafsız suvlarında nezaret sisteması söndürilip, Qırım limanlarına kireler. Amma yoldaş nezaretiniñ yardımınen geminiñ bu vaqıt Aqyarda bulunğanını isbatladıq", — dep Ponoçovnıy qayd etti.
Jurnalist Katerina Yaresko, "USKO MFU" gemisini nezaret etip başlağanını hatırladı.
"Devlet sıñırından keçip ve künaylan urluğı kibi agrar aşaytnı alıp ketkende onı birinci kere qayd ettik", — dep Yaresko añlattı.
Jurnalistniñ szölerine köre, gips ve tuz taşıması ihtimalı da yüksek.
O, bugün Ukrainada apiske alınğan geminiñ taqımınıñ azaları aqqında da tafsilâtlıca söz ayttı.
"Biz bilemiz ki, geminiñ taqımınıñ azaları arasında Türkiye ve Azerbaycan vatandaşları bar. Şu cümleden, kapitanı Azerbaycan vatandaşıdır. Bu vaqianıñ esas şahsı kapitandır, gemide olğan er şey içün o, cevapkâr. Men ümüt etemiz ki, bunıñ episi makeme esnasında tasdıqlanacaq", — dep Yaresko ayttı.
O qayd etti ki, şimdi Ukrainada bulunğan geminiñ kapitanı işğal etilgen Qırımğa mahsulatnıñ qanunsız taşımasınen bağlı qanun bozğanı sebebinden tutuldı. O qoştı ki, bu vaziyette rus şirketi Qırımğa tuz taşuvı içün cevapkâr, bu ise halqara sanktsiyalarnıñ daa bir bozuluvıdır. Jurnalistniñ aytqanına köre, davanıñ alâqası olğan taraflar içün uquqiy aqibetler ola bilir, şu cümleden makeme ve halqara uquq çerçivesinde başqa tedbirler keçirile bilir.
Prokurorlıqnıñ yolbaşçısı Ponoçovnıy, 332-1 maddesiniñ ağır cinayet olmağanını ve bu sebepten apiste tutmaq mümkün olmağanını qoştı. Taqımı şimdiki şaatlıq alında. Taqiqat tedbirleri keçirilecek soñ olarnıñ serbestligi iç bir şekilde sıñırlanmaycaq.
Hatırlatamız ki, Ukraina Cinayet qanunnamesiniñ 332-1 maddesiniñ 2. qısmınaUkrainanıñ vaqtınca işğal etilgen toprağına kiriş ve çıqış tertibiniñ bozuluvı binaen, geminiñ kapitanına şübe bildirildi. Taqiqat tedbirinen bağlı mesele çezile, adamğa beş sene apis cezasını ala bilir.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
