İşğal etilgen Qırımda devlet hainligi ya da ecnebiy devletnen işbirlikRF CQniñ 275.1 qabaatlavlarınıñ sayısı arttı. Ukraina uquq qorçalayıcıları şimdi bu kibi 8 davanı nezaret eteler.
Bu aqqında ve Qırımnıñ işğalli makemelerinde siyasiy sebepli davalarnıñ uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnıñ nezareti aqqında ZMINA insan aqları merkeziniñ idaresiniñ başı ve Qırım platformasınıñ müethassıslar ağınıñ temsilcisi Tetâna Peçonçik, Qırım platformasınıñ mütehassıslar ağınıñ III. Halqara forumı vaqtında tarif etti, dep Suspilne Qırım mühbiri haber berdi.
Onıñ qayd etkenine köre, 2021 senesinden evel bu kibi davalar olmadı bile.
"Şimdi işğal etilgen Qırımda makeme nezareti devam ete. Ve o, bütün bu seneler boyunca devam etti. İstilâ başlağan soñ ne deñişkenini köremiz. Birinciden, makemelerge irişim şimdi daa qıyın oldı. Ayrıca, Qırımda sarı terror telükesi seviyesi kirsetildi. Bu demek ki, makemelerniñ çoqusında makeme oturışları yasaq etile, şunıñ içün bizler makeme oturışlarınıñ açıqlığı bozulğanını köremiz", — dep Tetâna Peçonçık añlattı.
ZMINA insan aqları merkeziniñ idaresiniñ yolbaşçısı, Rusiyeniñ Ukrainağa istilâsından soñ devlet hainligi ya da ecnebiy devletnen işbirlik qabaatlavlarınıñ artqanını qayd etti. Onıñ aytqanına köre, keçenlerde işğal etilgen Qırımda siyasiy sebepli davalarnıñ "ananeviy" kategoriyaları diniy taqiplernen bağlı edi. O, Hizb ut-Tahrir ve Yehova Şaatlarınıñ davasını misal olaraq ketirdi.
Tetâna Peçonçik Qırımnıñ işğalli makemelerinde qanunsız ükümler ve siyasiy sebeplerden açılğan davalarnı aydınlatmağa yardım etken uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnıñ işini añlattı.
Onıñ qayd etkenine köre, bu nezaret, ilk evelâ, halqara teşkilâtlarğa kerek edi, çünki Rusiyeniñ işğalinden soñ olar Qırım makemelerine irişip olamay ediler.
Tetâna Peçonçikniñ qayd etkenine köre, Qırım işğaliniñ ilk seneleridne endi bir qaç on siyasiy mabüs qayd etilgen edi ve olarnıñ sayısı arta edi.
"Siyasiy mabüsler, adaletsiz ve siyasiy sebeplerden taqip etilüv aqqında aytsaq, bunı bir şeyge esaslanıp isbatlamaq kerek edi. Birinciden, belki de, ukrain cemiyeti içün degil, çünki epimizge belli ki, Qırımda adaletli makeme aqqınen büyük meseleler bar. Amma işğal etilgen Qırım toprağına ne o vaqıt, ne de şimdi irişim imkânı olmağan halqara teşkilâtlar içün çoq mesele bar. Uquq qorçalayıcı teşkilâtlar, Qırım yarımadasında pek büyük telüke astında çalışa bilecek tek teşkilâtlar ediler", — dep añlattı o.
Tetâna Peçonçik şunı da ayttı ki, işğal makemeleriniñ nezareti teşebbüsi 2016-2017 seneleri peyda oldı.
"İşğal şaraitinde bunı bizden evel kimse yapmağanı, bu meselelerden biri edi. İşğalli makemelerde olğanlarnı nasıl qıymet kesecekmiz, dep bir usuliyet azırlamaq kerek edi. O vaqıt Ukrainadan, Moldovadan mütehassıslar gruppası teşkil etildi. Bu halqara bir gruppa edi, ve işğalde makeme esnaslarını nezaret etmek içün ilk, menimce, pek yekâne bir usuliyetni işlep çıqardı. Ve usuliyetimizde esasen adaletli makeme aqqınıñ halqara standartlarına esaslandıq", — dep añlattı o.
ZMINA insan aqları merkeziniñ idaresiniñ yolbaşçısı qayd etti ki, 2018 senesi bu işniñ neticeleri esasında, altı teşkilâtnıñ gruppası: beş ukrain ve bir moldav teşkilâtı tarafından azırlanğan, siyasiy sebeplernen bağlı davalarda adaletli makeme aqqına riayet etüvge dair ilk sistematik talil derc etildi.
"Meraqlısı şunda ki, bu dava makeme nezareti, taqiqatnıñ neticelerine esaslandı, çünki bu işğalli makemelerniñ 174 ziyaretine ve siyasiy sebeplerden olğan doquz davanıñ ketişatını közetüvge esaslandı", — dep qoştı o.
Tetân Peçonçikniñ aytqanına köre, birinci sistematik talilde Vladimir Baluh, Süleyman Kadırov, İhor Movenko, Mıkola Semen, İlmi Umerov, Ahtem Çiygöz davaları baqıldı.
"O zaman işimizde, işğal altında qurulğan makeme sisteması siyasiy sebeplerden açılğan davalarda qanunsız taqipke qarşı semereli qorçalavnı temin etip olamay, degen faraznı teşkerdik", — dep hulâsa çıqardı o.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
