Endi 10 senedir rus-ukrain cenk, ukrain topraqlarınıñ, ayrıca Qırımnıñ, vaqtınca işğali Ukrainanıñ etraftaki müitini yoq ete.
Ukraina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsili Facebookta bu aqqında haber berdi.
"Rusieyniñ Ukrainağa qarşı şiddetli cenkiniñ çeşitli yüzleri ve körünişleri bar. Şu cümleden, tecavuzcı bir devletten bizim devletimizniñ ekologiyası tek çoq zarar köre", — Temsilde qayd ettiler.
Temsilniñ vekilleri añlattılar ki, 2014 senesinden başlap, Rusiyeniñ Qırımnen bağlı siyaseti Ukrainanın tabiat resurslarını istismar ete ve boldurta. İrişilir araştırmalarnıñ talili kösterdi ki, bu ceetniñ müim sebebi işğal etilgen yarımadanıñ silâlaştırılmasıdır. Olar qoştılar ki, bunıñ esas sebeplerinden biri suv resurslarını boldurtuv ve suv teminatınen bağlı meselelerdir.
Temsil hatırlattı ki, 2014 senesinden evel Qırımnıñ içilir suvğa ihtiyacı, Ukrainadan suv temin etken Şimaliyqırım kanalı vastasınen qanaatlendirgen edi. Lâkin 2014 senesi yarımada işğal etilgeni sebebinden Ukraina onı suvnen temin etmege toqtatıp, Rusiye Federatsiyasınıñ teşviqiy kampaniyalarınıñ faalligini arttı. Rusiye bildirdi ki, Ukrainanıñ böyle areketleri yarımadadaki gumanitar felâketniñ sebebi olur.
Lâkin, Temsilniñ qayd etkenine köre, tamam Rusiye 2023 senesi bozarğan ayda Kahovka gidroelektrik stantsiyasınıñ bentlerini patlatıp, tehnogen felâketni yarattı. O hatırlattı ki, bu patlama neticesinde Şimaliyqırım kanalından suv teminatı toqtatıldı. Bundan soñ işğalli akimiyet, kanalnıñ toldurulmamağanını tanıdı.
Temsilniñ vekilleri qoştılar ki, Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımnı vaqtınca işğali devrinde rus ordusı ve arbiy maqsatlarnen çalışqan ayrı sanayı obyektleriniñ ihtiyaclarını qanaatlendirmek maqsadınen vaqtınca işğal etilgen topraqta geologik istihbarat etmek ve topraq tübündeki çoqraqlardan içilir suv alıp çıqarmaq içün 1710 qanunsız izinname berildi. Bu, yarımadada fevqulâde ekologik vaziyetniñ telükesini yarata. Kelecekte bunıñ neticeleri qaçınılmaz ola bilir.
Prezidentiniñ temsili qoştı ki, yarımadanıñ silâlaştırılması, içilir suvnıñ kemliginiñ esas sebebidir. Raketalarnı uçuruv, çoq arbiy tehnikanı alıp ketirüv ve yañı arbiy obyektlerniñ qurlışı ve rus quvetçileriniñ başqa areketleri, ekologik vaziyetni zorlaştıralar.
"Yazıq ki, yarımada işğal etilmeden evel işğalcilerniñ cinaiy areketleriniñ bütün ekologik zararını ögrenmek mümkün degil, amma bazı negatif neticelerini endi köre bilemiz. Böylece, Tuzlu limanları milliy tabiat parkınıñ ilmiy-araştırma bölüginiñ reberiniñ bildirgenine köre, tolu miqyaslı tecavuz başlağan soñ Qara deñizde tahminen 50 biñ yunus balığı öldi", — Prezidentniñ QMCdeki Temsili qayd etti.
Temsil belley ki, yunus balıqlarınıñ ölümininñ esas sebebi — işğal etilgen Qırımnıñ yalısında rus suv tübündeki ve suv üzerindeki gemileriniñ faalligidir.
"Rusiye ekologik cinayetlerni yapqanda ve muntazam tarzda Qırım ve Ukrainanıñ ekologik sistemasını yoq etkende dünya susmamalı. Halqara uquqqa köre, etraftaki müitke añlı tarzda zarar ketirmek - cenk cinayetidir", —Temsil hulâsa çıqardı.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
