Ukraina vatandaşlarınıñ 47%-i tüşüne ki, Qırım işğalden azat etilecek soñ 2014 senesi rus işğalinden evelki kibi muhtariyet statusını qaytarmaq kerek olacaq. Daa 20%-i tüşüne ki, yarımada qırımtatar muhtariyeti statusını almalı. «Reintegratsiya ve içtimaiy birdemlik» umumiy ukrain soravınıñ neticeleri bunı kösterdi.
Suspilne Qırım mühbiri haber berdi ki, Ukraina-Ukrinform Media merekezinde taqdim vaqtında NaUKMAnıñ Siyasiy an alitika mektebiniñ analitikacısı Anton Suslov bu araştırmanıñ neticelerini añlattı.
«Ukraina Ükümeti yarımadanı qaytaracaq soñ Qırımnıñ statusı nasıl olmalı?» sualine cevap bergenlerniñ 47%-i 2014 senesinden evelki kibi muhtariyet statusını, 20%-i qırımtatar muhtariyetini destek etti, 27%-i tüşüne ki, Qırım hususiy statusı olmadan Ukrainanıñ adiy vilâyeti olmalı. Daa 5%-i bu sualge cevap bermek zor olğanını bildirdi, 1%-i ise «başqası» sayladı.
«Qırımtatarlarnıñ Qırımnıñ yerli şurasında ayrı temsilini (kvota) almaq kerekligi ifadesine ne qadar qatılasıñız?» sualine ukrainalılar çeşit-çeşit cevap berdiler.
Vatandaşlarnıñ 43%-i bu ifadenen tamamınen razı oldı, 14%-i ise tek razı oldı. Daa 17%-i qarar alamadı. Ukrainalılarnıñ 4%-i bu ifadenen razı olmadı, 10%-i tamamınen razı olmadı, 12%-i ise bu sualge cevap bermek zor olğanını bildirdi.
Bundan ğayrı, insanlar «Azat etilecek soñ 2014 senesinden berli işğal etilgen topraqlarda (Donbas, Qırım) yerli öz-özüni idare etüv organı nasıl şekilde ve ne vaqıt qaytmalı?» sualine cevap bermege imkân aldılar.
Ukrainalılarnıñ 37%-i, işğalden azat etilecek soñ yerli öz-özüni idare etüv organınıñ birden teşkil etilmesini destek etti, 31%-i bitaraf oldı, 25%-i belki, 18%-i ise bunı red etti.
İnsanlarnıñ 18%-i destek etti ki, bu topraqlar işğalden azat etilir-etilmez yerli öz-özüni idare etüv organı teşkil etilmeli, amma memurlarnıñ sıñırlanğan imkânları olmalı. 20%-i ise bitaraf oldı, 19%-i belki, 20%-i ise bunı red etti.
İnsanlarnıñ 40%-i destek etti ki, bu topraqlar işğalden azat etilecek 5 seneden soñ yerli öz-özüni idare etüv organı teşkil etilmeli, bundan evel ise anda arbiy-vatandaş memuriyetleri çalışmalı. 43%-i bitaraf oldı, 48%-i belki ve 59%-i bunı red etti.
Araştırmada iştirak etken insanlar, işğal etilgen KHVnıñ işçilerini mesüliyetle çekmek kerekligini bildirdiler.
Çoqusı (55%-i), işğal etilgen KHVnıñ tüm işçilerini mesüliyetke çekmek kerekligini destek etti. 37%-i, işğal etilgen KHVnıñ tek reberlerini mesüliyetke çekmek kerekligini destek etti. Ukrainalılarnıñ 5%-i tüşüne ki, bu kerekli degil. 3%-i ise bu sualge cevap bermek zor olğanını bildirdi.
«Şöyle araştırmalarda kösterilgen nazar noqtasına tamamınen esaslanmaq mümkün degil, amma körmemezlikke urmaq ta mümkün degil. Çünki devlet siyaseti yazılğanda cemaat öz fikirlerini bildirmege istegenini qayd ete», — dep araştırmanıñ neticeleriniñ taqdimi vaqtında ZMINA insan aqları merkeziniñ uquq analitikacısı Onısiya Sınük ayttı.
O, bu suallerniñ er tarafını ve başqa meseleler ceetinden körmek müimligine diqqat celp etti.
«Pek meraqlı ki, içtimaiy ya da milliy gruppalar ceetinde işğal etilgen topraqlarda bulunğan insanlarnıñ bitaraf ya da daa menfiy nazar noqtası bar. Men bellesem, işğal etilgen topraqlardaki yaşayış aqqında malümat kemligini duyğanları içün tüm cevapları esapqa almaq müimdir», — dep Sınük qoştı.
«Ukrinform» haber berdi ki, «Siyasiy analitika mektebi» CTnıñ isteginen «Reyting» içtimaiy gruppası 2024 senesi saban ayınıñ 11-16. künleri, işğal etilgen Qırım ve Donbas topraqlarından ve ukrain mobil bağı olmağan topraqlardan ğayrı, Ukrainanıñ tüm vilâyetlerinde ukrainalılarnı soradı.
«İnsanlar yaş, cınıs, yaşayış yerniñ türüne köre soratıldı. Umumen СATI (Computer Assisted Telephone Interviewing - kompyuter qullanaraq telefon intervyusı) usulınen 18 yaşına yetken 2005 insan cevap berdi. Araştırmanıñ neticeleriniñ hatası 2,2%den azdır», – dep bildirildi.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
