BMTnıñ İnsan aqları eyyeti tanıdı ki, Qırımnıñ sakinlerini rusiye vatandaşlığını almağa mecbur etüv, işğal devrinden evel yapılğan cinayetler sebebinden maküm etilüv ve ukrain siyasiy mabüsleriniñ Rusiyedeki apishanelerge etap etilmesi – insan aqlarını boza. Bu qarar, işğal devrinden evel Qırımda ukrain uquq qorçalayıcıları tarafından tutulğan ukrainalılarnıñ şahsiy hitaplarına esaslana. Endi rus makemesi olarnı maküm etti ve Ukraina vatandaşları RF topraqlarında üküm müddetini keçireler. BMTa hitaptan qararğa qadar 8 sene keçti.
Bu davanıñ arizacılarınıñ vekili, advokat Serhiy Zayets ayttı ki, bu BMTnıñ seviyesindeki inanılmaz bir vaqiadır. O, Suspilne Qırımğa şimdi bu qararnıñ manası ve Rusiyege qarşı başqa makeme davalarınıñ istiqbalini añlattı.
"Avropa insan aqları makemesiniñ kelecek qararları içün temel"
"Kerçekten de bu, Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım yardımadasınıñ işğali ve işğalnen beraber insan aqlarınıñ bozulmaslarınen bağlı olğan ilk qarardır. Kerçekten de BMTnıñ İnsan aqları eyyeti bütün berilgen talaplarnen razı oldı ve tanıdı ki, Rusiye Federatsiyası Vatandaş ve siyasiy aqları aqqında halqara añlaşmada qayd etilgen insan aqlarını bozdı", – dep advokat ayttı.
O qayd etti ki, aynı qırım davalarında bu qarar, Avropa insan aqları makemesiniñ kelecek qararları içün temeldir. O hatırlattı ki, Ukraina ükümeti, Qırımnıñ işğali ceetinden ırq ayırımınen bağlı olğan devletlerarası şikâyetnamede o qadar muvafaqiyetli olamadı.
"Yani bu dava, BMTnıñ halqara makemesiniñ qararından soñ mesele olğan şu qısımnı al ete", – depZayets qoştı.
Öz Facebook saifesinde o, qararnıñ metninen paylaştı.
"Rusiye tarafından insan aqlarınıñ bozulmasınen muntazam mesele"
Serhiy Zayets hatırlattı ki, BMTnıñ İnsan aqları eyyetine hitap ceryanı o qadar yazıldı ki, devletlerarası şilâyetnameler deyerli olmaz.
"Tek şahsiy şikâyetlernen insanlar hitap ete bileler. Ve böylece bu, şahsiy şikâyetnameler edi, amma Vatandaş ve siyasiy aqlar aqqında halqara añlaşmağa binaen Qırımnıñ işğalinen bağlı bazı sebeplerniñ ihtisası aqqında laf etemiz. Ve bu dava tek olmay. Rusiye Federatsiyası tarafından insan aqlarınıñ bozulmasınen bağlı muntazam meseleni köstergen bir qaç beñzegen arizacı bar. Arizacınıñ kim olğanı müim degil, BMTnıñ İnsan aqları eyyetiniñ qararı ve bu vaziyet nasıl tanınacağı müimdir", – dep bildirdi.
Advokat añlattı ki, bu qarar kelecek adımlarnıñ yönelişini tesbit ete ve oña köre Avropa insan aqları makemesi qarar berir.
"Hitaplarnıñ sebeplerine köre tutulğan ve Ukrain akimiyeti tarafından qapatılğan ukrain vatandaşları, işğal sebebinden Rusiye Federatsiyasınıñ akimiyetine oğrağanlar. Bundan soñ Rusiye cinaiy qanunnamesine binaen olarnı maküm ettiler ve Qırımda Rusiye Federatsiyasına etap ettiler", – dep Zayets qoştı.
O bildirdi ki, bu bir qaç bozmanen bağlıdır. Olar arasında ukrain vatandaşlarınıñ apiske alınmasıdır. Advokat qayd etti ki, Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım yarımadasını zapt etip, insanlarnı tutıp qapatmağa aqqı yoq.
"Rusiye Federatsiyası Ukrainada, atta işğak etilgen topraqlarda, cinayet yapqan Ukraina vatandaşlarını maküm etmemeli edi. Amma bu, işğal devrinden evel, Rusiye öz qanunlarına binaen işğal etilgen topraqlarında işlemege başlamadan evel oldı. Ve bunıñ ciddiy istiqbali bar, misal olaraq Aqmescitteki narazılıq mitinginiñ tutulğan iştirakçileri aqqında "Kiçik aynıñ 26-sı davası" kibi davalar içün", – dep Zayets bildirdi.
O qayd etti ki, bu davadaki işğal devrinden evel cinayet yapqan arizacılarınıñ maküm etilgen olmaları, bu davanıñ hususiyetidir.
"Kerçekten de anda çoq insan iştirak etti ve tanındı ki, Rusiye qanunlarını respektiv şeklinde qullanmaq yasağını bozdı. Rusiyeniñ işğal etilgen topraqlarda öz cinaiy qanunnamesini qullanıp-qullanamaycağınen bağlı bir mesele qala, amma belki başqa davalarda qarar endi alındı", – dep Zayets qoştı.
"Rusiye vatandaşlığı zoraki alınğanını tasdıqlamaq içün 10 sene kerek oldı"
Advokat ayttı ki, müim bir noqtanıñ BMTnıñ İnsan aqları eyyetibiñ Qırımlılarğa rus vatandaşlığınıñ zoraki berilgenini tesbit etmesi ve bunıñ şahsiy kimlik ceetinden de insan aqlarınıñ bozulmasıdır.
"Söz sırası, Qırımlılarnıñ Rusiye vatandaşlığı göñülli degil, zoraki alınğanını tasdıqlamaq içün 10 sene kerek oldı. Aynı şekilde BMTnıñ İnsan aqları eyyeti tasdıqladı ki, Rusiye Federatsiyası Ukraina vatandaşlarını cezalandırmaq içün olarnı Qırım yarımadasından Rusiege qanunsız olaraq etap etti. Bu da bozmadır", – dep qoştı.
Onıñ sözlerine köre, Avropa makemesi bu qararnı körmemezlikke uramaz ve oña diqqat celp etecek, çünki bu pek ciddiy temelni qoya, endi neticeleri bar, işğal vaziyetine bir noqta bar.
"Bu da müimdir, çünki Rusiye Federatsiyası BMTnıñ İnsan aqları eyyetiniñ qararlarını tanıy ve yerine ketire", – dep Zayets bildirdi.
O añlattı ki, eñ az bu, berilgen makeme qararlarını yañıdan baqması içün sebep olur.
"İstiqbal qararı"
"Rusiye qıyın siyasiy vaziyetke oğray, çünki o, BMTnıñ müessiselerinden biriniñ qararlarını añlı tarzda körmemezlikke uracaq, ya da olarnı yerine ketirmege ve halqara Añlaşmağa binaen mecburiyetlerini bozğanını tanımağa mecbur qalacaq. Ve bu organnıñ makeme degil, kvazimakeme olğanı müimdir", – dep advokat añlattı.
Onıñ sözlerine köre, bu müim çünki bu qarar inanılmaz ve kelecekte onıñ müimligi artar ve kelecekte Rusiye Fereratsiyasınıñ tüm bozmaları içün mesüliyet çekmesi içün sebeplerni yarata.
"2016 senesi bu davanı yolladıq ve 8 seneden soñ, tez degil, amma biz makemeniñ qararını aldıq. Böylece de Rusiyeniñ tüm bozmaları içün mesüliyet çekecegi künge yaşaycaqmız. Bu qarar ise bunıñ sebebi olur, çünki o yañıdan baqılamaz ve lâğu etilemez", – dep hulâsa çıqardı.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
