Beş senedir Ukraina ve Rusiye arasında siyasiy mabüsler deñişmeleri yoq. Kreml reineleriniñ qısmını onı endi beklemey ve apishanedeki ayatqa uyğunlanmağa tırışalar - onlarca senelik müddetler bunıñ sebei olur. Kün nizamında epis etilgen insanlar, kezintiler ve başqa işler arasındaki vaqıtnı yaratıcılıqqa ayıraylar. Böylece, olarnıñ sözlerine köre, künler tezce keçeler, apishane turmuşı ise dayanılır olur.
Kreml reinesi Alim Sufyanov, qırım siyasiy mabüsleri olğan Muslim Aliyev ve Eldar Kantımırovnıñ apayları, Suspilne Qırımğa bunı añlattılar.
Manzaralar
"Alim tevqif etilmeden evel de resim yapa edi. Onıñ anası añlata ki, mektepte birinciden resimlerniñ yañı resimlerini yapqan edi ve pek güzel olğan. Qanunsız olaraq bellegenimiz tevqiften soñ öz resimlerini yapmağa başladı, bu onı sakinleşitirir. Men oña Qırımdaki SİZOğa renkli qurşun qalemlerni, birazdan guaş boyaları ve resimler içün kâğıtlarnı yollay edim. Amma bunı ondan alıp çıqarğan ediler: "Ayatı bal kibi tatlı olmasın" dep, tek qurşun qalemler ve kâğıtlarnı oña berdiler", — dep siyasiy mabüs Alim Sufyanovnıñ apayı Afize añlata.
Advokatınıñ yardımınen onıñ resimleri dünyağa çıqarlar. Bazıları apayına, başqaları ise anasına etilir. Çoq manzarada Qırım kösterildi. Alim, şimdi boş vaqtı çoq olğanı, kamera ve turmuş ise deñişmegeni içün öz avesligini añlata.
"Menim içün yer yetmez, bunıñ sebebinden kontrol etemegenim qozğalmanı duyarım. Bu izolâtsiya ne vaqıt bitecek? Çoq şey dayanmaq, çoq beklemek zorunda qaldım. Bir kün başqalarına beñzer, bunıñ içün bulunğanım bu kerçeklikni unutmaq maqsadınen resim yaparım. Mektepte oquğanda sergilerde iştirak ete edim. Sevindirgen ve müsbet keyfin ketirgen yahşı fikirler, ğayeler başıma yetkende. Ellerimde tek adiy boz qurşun qalem olğanına baqmadan", — Rusiyedeki Novoçerkasktaki SİZOdan Suspilne Qırımğa siyasiy mabüs, öz avesligi aqqında yazdı.
Şu anda o, ükümge apellâtsiya şikâyetnamesiniñ baqılacağını bekley. Bu sene mayıs ayında Cenübiy bölge arbiy makemesi, adamnı 12 senege maküm etti.
Üsnühat
"Böyle canavar müddetine baqmadan o, açuvlanmadı ve inanmağa devam ete. Allahqa inana ve emin ki, er kes öz cezasını alır. Şimdi ise bütün boş vaqtında kitap oqur ve üsnühat yapar", — dep Naciye Acı-Mamutova añlata.
Onıñ aqayı, Muslim Aliyev, 19 senege maküm etildi. Şu anda o, Başqırtistandaki rus müstemlekesinde buluna. 2016 senesi kiçik aydan berli ailenen ayırılıqta yaşay, tamam o zaman onıñ evini tinttiler. FSBdeki soratuvdan soñ evge qaytmadı ve Kreml siyasiy mebüsleri cedvelinde birincilerden biri oldı.
2020 senesi üküm alğan soñ Muslim, onıñ ceza davası kâğıtlarınıñ arqa tarafında resim yapmağa başladı.
"Çoqusı allarda o, ceza izolâtorı ve kartserte bulunğan edi, elbette bu, çoqusı allarda bir kişilik kameralar edi. Qurannı, tavsirlerni oqumağa daldı ve nasıldır oldı ki, ayrı ayatlarnı üsnühat ustalığınen yazmağa baladı. Zarflarnıñ ara tarafında ayrı eseleri de bar, belki onıñ kâğıtı olmağan, belki de ilham duyğan", — dep Naciye Aliyeva añlata.
O tüşüne ki, bu işte aqayı, muvazene ve raatlıq taptı. Muslim, öz eselerini eñ küçük oğlu Seydalğa, büyük qızları olğan Gülsüm ve Selimge, apayı ve anasına yollay edi. Ailesi hayal ete ki, esiniñ eserleri işlenilir ve ya poçta varaqası ya da resimler olaraq tarqatılır.
"Oña renkli qalemler, flomasterler, qurşun qalemlerni yollamağa izin bermediler, tek qurşunlarnı: qara ve kök renkli", — dep Naciye, aqayınıñ bütün eserleri bir renkli olğanınıñ sebebini añlata.
Balalar içün apishane komiksleri
Çoq balalı baba Eldar Kantımırov, öz boş vaqtını bala resimlerine bağışlana. Olar içün babanıñ selâmını bermek maqsadınen "Novoçerkasktan uçqan" Karlsonnıñ resimleri, rebuslar ve tapmacalarnı yapa. Eki sene evel Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölge arbiy makemesi onı 12 senege maküm etip, rus apishanesine yolladı. Şu anda qırımtatar adamı Dımıtrovhradda eñ şiddetli şartlarda buluna.
"Apishanede bulunğan olsa da, balalarınıñ ayatlarında iştirak etmege devam eter. Terbiyelev, ana-babanıñ eñ müim borclarından biridir ve Eldar er vaqıt pek ciddiy tarzda bunı yapa. Müim olğanını bellegeni maqsatlarğa irişmege toqtamay, ve anda da bir iş taptı. Eldar, er bir balanın yaşı ve qınsını esapqa alıp, bütün sevgisi ve baba duyğusınen balalarğa mektüplerni yaza", — dep onıñ apayı Elvina añlata.
Büyük oğulları olğan Yasin ve Sayfullahqa cesaret ve cevapkârlıq nasiatlarını bere. Qızları Camila ve Sakina içün ise olar ve öz apishane ayatı aqqında mini-komikslerni tüşüniy yaza.
"Eldar bunı öz mizah duyğusınen yapa. Bazıda bu komikslerde turmuş vaqialarını müsbet şekilde tasvirlene. Balalar, onıñ er bir mektübine quvanalar, amma resimlerinen mektüplerini almaq, bayram kibidir. Babanıñ balalarının bağı pe nezaketli ve tesirlidir. Ve er bir bala, babasınıñ mektepleri ve resimlerini saqlay", — dep Elvina ayta.
Tek 2022 senesi kiçiçk aynıñ 24-ünden berli 78 qırım siyasiy mabüsine üküm çıqarıldı. Umumen 915 senelik müddeti. Olarnıñ çoqusı Rusiyege, Qırımda yüzlerce kilometrge etap etildi.
Telegram, Viber ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
