New Yorkta Qırım platformasınıñ halqara sammitinde çıqışta bulunğan qırımlı Darya Fursova, Rusiye Qırımdaki gençler ve balalarnıñ añını nasıl yoq etkenini dünyağa bildirmege tırıştı. Hususan, öz tecribesinden ikâye etti. Dünya liderleri onıñ çıqışına qol tuttılar, ve o, 12 yıldan berli Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım aqqında tarif etti.
Darya endi Kıyivde ve öz ikâyesini ve BMT Baş Assambleyasınıñ meydanında çıqışı aqqında Suspilne Qırım jurnalistlerine tarif etti.
İtiraf ete — istegenini ayttı. Kerçekten de, o qadar qasevetlengen edim ki, bu sözlerni çıqışımda bile eşitken edim.
Bu yerde menim nefesimniñ biraz quruması ve boğazımnıñ ciddiy quruması duyula. Amma men emin edim, ve bu, belki de, meni pek sıqıştırğan şey edi. Bu auditoriyağa aytmaq istegen er şeyim, tırışqanım, men bellesem, muvafaqiyetli oldı!
Qırım platformasınıñ VI halqara sammitinde çıqış yapmaq içün çıqışnı 23 yaşındaki qız öz başına yazdı. Bir qaç afta devamında metinni tekrar-tekrar oquy edi, dep ayta. Amma, onıñ aytqanına köre, zalnıñ reaktsiyası beklenilgeninden ziyade oldı.
Er kes teşekkürler bildirdi, pek yahşı laf, diger subetçilerge baqqanda siziñ laflarıñız pek meraqlı edi. Bizim prezidentimiz maña selâm ayttı, — dep qırımlı ayta.
Rusiye Qırımnı işğal etti, Darya tek 11 yaşında edi. Onıñ aytqanına köre, ana-babası onı 2014 senesiniñ vaqialarından qorçalamağa tırıştı, amma o, etrafta olğanlarnı kördi.
Anamnıñ Kıyivde Maydanda olğan ablamnen laf etkenini eşittim. Men tek olarnıñ areketlerini közettim. Bilmeyim, ana-babam meni tınç tutmağa tırışa edi ve añlatmağa tırışa edi, — dep Darya hatırlay.
Qırım işğalinden soñ ilk deñişmelerni Darya mektepte endi seze edi. Onıñ aytqanına köre, anda ukrayin tiliniñ sayısı yavaş-yavaş eksilmekte.
Yazda, arman ayında, yañı oquv yılına azırlıqlar başlanğanda ve siz kabinetke temizlemege kelgende, ilk yapqanımız — ukrayin tilinde kitaplarnı saqlamaq edi, çünki olarnı alıp ketkenlerini ayttılar, — dep 2014 senesi yazda olğanlarnı qız hatırlay.
Qırım işğalcileri mektep programmasını deñiştirdi ve ukrain tilinde kitaplarnı alıp ketti. Amma Dariya mektepte ukrayin tilini eşitmege devam ete edi.
Sınıf reberim, meselâ, soñra, ve onıñ arqadaşı, mektepte de oca, men ukrayinlikni sezgen az adamlardan biri, sıq-sıq öz aralarında ukrayin tilinde laf ete ediler, bu ise pek siyrek edi, — o dey.
11-nci sınıfta Darya işğal etilgen Qırımda ukrayin imtianlarına azırlanmağa başladı.
Umumen, 2021 senesi mezun olur edim, o vaqıt kirmek kerek edim. Amma ZNO-ğa barıp olamadım. Ve biraz ara alıp, daa yahşı azırlanmağa istey edim, çünki Qırımda ukrayin tili ve ukrayin tarihı boyunca derslerim bar edi. Olarnı tanışlarıñız, insanlar, dostlarıñız arasında qıdıracaqsıñız. Ve tapmaq mümkün, — dep qız añlattı.
2022 senesi qız Şevçenko adına Kıyiv milliy universitetine oqumağa kirdi, onıñ ihtisasi — Ukrayina tarihı.
Tam terkibine kirgen istilâ başlağanınen, evden Ukrayina tarihı ocalarımnıñ ukrayin milletçiligi aqqında meraqlı bir şekilde añlatqanlarını hatırlay edim. Çünki bu, rusiyeliler tarafından qullanılğan esas şeydir. O, maña ukrayin milletçiligi — başqalarğa olğan nefret degil de, özüni, Ukrayinanı ve öz kimligini sevgenini añlata edi, — dep qız ayta.
Tam terkibine kirgen istilâ başlağanda, Darya ve onıñ qız qardaşı Kıyivde ediler. Ana-babası o vaqıt işğalde qaldı. O gece ana-babasınıñ telefon açqanını hatırlay.
Kiçik aynıñ 24-nde babam bizge ukrayin tilinde yazmağa başladı, bundan evel onı mektepte ögretmegen olsa da, Qırımda ukrayin tilini ögretmey ediler. Hususan, onıñ balalıq yıllarında. Ve kiçik aynıñ 24-nde bir şekilde bizler qonuşmağa başladıq, ve yaqın insanlarnıñ yaqın olğanını añlamaq pek qıymetli edi, — dep Darya tarif ete.
Keçken sene ana-babası Qırımdan qızlarına ketmege qarar aldı. Yarımadanı terk etkende ise, onıñ içün müim olğan şeylerni alıp kettiler — aile albomlarını.
Men anda olğan er şeyni almağa rica ettim. Bütün albomlarnı ketirdiler. Men olarğa pek minnetdarım. Çünki soñki yılları, hususan tam bir istilâ başlağanınen, evimnen bağımnı coydım, böyle bir duyğu bar edi. Evde olğanımda bile, bu resimlerni sıq-sıq baqa edim. Bu pek müim, bir anlıq bir hatırlav bar, — dep qız tarif etti.
Şimdi Darya ders alıp, müzeyde çalışa. Öz kelecegini müzey ve ilmiy faaliyetnen bağlay. Amma onıñ esas arzusı karyerası degil.
Evge qaytmaq pek adiy bir şey. Men, kerçekten de, Qırımdan daa güzel bir yer yoq, dep tüşünem, — o dey.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
Bizni Google Haberlerinde oqumaq içün Suspilne Qırımnı saylanğan mevzularda saylañız
