Rusiye Devlet Dumasına qanunsız «saylavlar»nı «Ukrainağa qarşı cenk siyasetine qol tutqanı»nı köstermek içün qullandı. İşğal etilgen Qırımda vaqtından evel rey berüv, binalarnı ziyaret etüv, memuriy basqı ve sakinlerni qorquzuv qullanıldı.
Ukrayina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Daimiy Temsilcisiniñ muavini Denıs Çıstikov Rusiye işğal etilgen yarımadada sahte saylavlarnı nasıl keçirgeni ve işğalli akimiyet olarnıñ neticelerini nasıl qullanğanı aqqında Suspilne Qırımğa tarif etti.
Onıñ aytqanına köre, Ukrayina bu «saylavlar»nı tanımay, çünki o, işğal etilgen topraqlarda keçirildi. Çıstikov şunı qayd etti ki, onı Avropa Birligi de tanımay.
«Bu qanunsız saylavlar, bu cenk cinayetidir. Ukrayina olarnı tanımay, Avropa Birligi de. Avropa Birligi memleketleri de bu saylavlarnı ve onıñ neticelerini tanımağanlarını bildireler. Ve şunı qayd etmek kerek ki, biz tek işğal etilgen topraqlarda degil de, umumen bu saylavlarnıñ qanunsızlığını qabul etemiz, çünki o, işğal etilgen topraqlarda keçirildi», — dedi Çıstikov.
Prezidentniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciliginiñ vekiliniñ aytqanına köre, işğal etilgen yarımadada keçken Rusiye rey berüvlerinde olğanı kibi, Rusiye Federatsiyası müddetten evel rey berüv, binalarnı ziyaret etüv ve uzaqtan rey berüv usullarını qullandı.
«Birinciden, Qırım toprağında müddetten evel rey berüv ilk küz ayınıñ başından başlandı. Azbarlarğa kettiler. Uzaqtan rey berüv de közde tutula edi. Sevastopolda uzaqtan rey berüvni tasdıqlamadılar, amma Qırım toprağında o keçe edi», — dep tarif etti Çıstikov.
Onıñ qayd etkenine köre, insanlarnıñ evlerine ketkende işğalli akimiyetniñ vekilleri ile beraber Rusiye arbiy hızmetçileri bar edi.
«Evelki vaqialarda olğanı kibi, qorqutuv bar edi. Rusiye arbiy hızmetçileri ile — esasen Rosgvardiya temsilcileri ile — körüşüvler keçirildi. Ve olar tek urbası kiyip degil de, silâ alıp da kete ediler, bu da ruhiy basqı», — dedi o.
Çıstikov, işğal etilgen Qırım sakinlerinden «cinayetler yapqanları aqqında malümatı bar» degen sebepnen vesiqaları alınğan adiseler aqqında da tarif etti.
«Bundan da ğayrı, işğal etilgen Qırımda cinayet işlegenleri aqqında malümat bar olğanı sebebinden, ayrı şahıslardan vesiqalar alınğan edi. Olarnı saylavlardan soñ qaytarmağa vade ettiler. Ne cinayetler ve olarnıñ deliller bazası aqiqiy olaraq bar edi. Bu, ealini qorqutmaq ya da saylavlar vaqtında qanunsız areketler yapa bileceklerini tüşünmek içün bir usul, ve olarnıñ imkânlarını sıñırlamaq içün böyle bir protsedura yapıldı», — dep tarif etti Çıstikov.
Aynı zamanda, onıñ aytqanına köre, işğal etilgen Qırım sakinleriniñ çoqusı «saylavlar»nıñ keçirilüvini bile körmey edi. O, bunı işğal etilgen yarımadada asğariy teşviqat ve rey berüvniñ faal aydınlatılmamasınen añlattı.
Çıstikovnıñ aytqanına köre, işğalli akimiyet memuriy resursnı da qullandı. Teşkilâtlarnıñ reberleri saylavlarda iştirak etkenini bildirmege mecbur ediler, şahsiy hadimlerden ise saylav bölügine kelgenini tasdıqlamağa talap eteler.
«Yalıñız bölüklerde degil, bölükniñ etrafında da film çekmege yasaq ettiler, bunı kütleviy haber vastalarında aydınlatmamaq ve kelüvniñ kerçekten olmağanını köstermemek içün. İlk küz ayınıñ başından berli olar insanlarnıñ evlerine kete ve memuriy resurslarnı faal qullana ediler. İdarecilerni, hadimleri rey bergenini bildirmege mecbur ediler, bazı reberler ise, hadimlerden saylav bölüklerinde bulunğanlarını isbatlamağa talap ete ediler», — dedi o.
Çıstikovnıñ fikirince, rey berüvniñ neticeleri Kremlniñ yalıñız iç siyasiy kommunikatsiyası içün degil de, «Ukrayinağa nisbeten siyaseti içün qol tutuvı»nı köstermek içün de qullanılacaq. Onıñ qayd etkenine köre, Rusiye akimiyeti bu saylavlarnı iqtisadiy meseleler ve askerlikke kütleviy çağıruv aqqında laflar sebebinden cenkke qol tutqanını daa bir kere isbatlamaq içün bir yol olaraq kördi.
«Bu, olarnıñ fikirince, Devlet Dumasına saylavlar degil de, cenkke qol tutuv referendumı. Kreml bu delilni qullanmağa devam etecek ve tek yerlerni degil de, Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrayinağa nisbeten alıp barğan siyasetini tasdıqlağanını beyan etecek», — dep qayd etti Çıstikov.
O qoştı ki, Ukrayina Prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciligi Qırım yarımadasında ve Sevastopol (AqyarRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) şeerinde qanunsız saylavlarnıñ keçirilmesi aqqında malümat toplay. Bu malümatnı ise Qırım MC ve Sevastopol (Aqyar) şeeri prokurorlığı ve UHHniñ Qırım MCdeki Baş idaresine yollay. Rey berüvniñ teşkil etilmesinde ve keçirilmesinde iştirak etken insanlar aqqında malümat, ihtimal sanktsiya siyaseti içün de qullanılacaq.
Rusiye Merkeziy saylav eyyetiniñ evelki malümatına köre, reylerniñ «95%-den ziyadesi sayılğan soñ, "Yedinaya Rossiya" firqası 57,83% rey aldı ve 208 bir mandatlı bölgede lider oldı. Umumen, firqalarğa Devlet Dumasında 450 yerden 355 yer berildi».
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
Bizni Google Haberlerinde oqumaq içün Suspilne Qırımnı saylanğan mevzularda saylañız
