Tom Lantos adına İnsan aqları eyyeti Rusiyeni qırımtatar vatandaş jurnalisti Rustem Şeyhaliyev ve diger Qırım siyasiy mabüslerini azat etmege çağırdı. Beyanat Rusiye Federatsiyasınıñ Amur vilâyetinde qanunsız ceza alğan siyasiy mabüsniñ doğğan künü derc etildi. İşğalciler onı uydurılğan "Hizb ut-Tahrir davası" çerçivesinde 14 yılğa üküm ettiler.
Halqara insan aqları standartlarını qorçalamaq ve inkişaf ettirmek içün çalışqan Tom Lantos adına İnsan aqları eyyeti X içtimaiy ağında bunı bildirdi.
"Bugün (ilk yaz ayınıñ 22-nde — muar.) 1979 senesi doğğan qırımtatar vatandaş jurnalisti Rustem Şeyhaliyev 47 yaşını toldura. Rustem insan aqlarınıñ bozuluvını aydınlatqanı içün adaletsiz apis etilgenini devam ete. Rustem ve bütün Qırım siyasiy mabüsleri azat etilmeli", — dep aytıla haberde.
Bu sene çiçek ayında Qırım siyasiy mabüsi ve Simferopollı (Aqmescitli) vatandaş jurnalisti Rustem Şeyhaliyev Rusiye Federatsiyasınıñ Amur vilâyetindeki 3-nci müstemlekede sağlıq vaziyeti fenalaşqanını bildirdi. Apayınıñ aytqanına köre, Rustem Şeyhaliyevniñ tişlerini tedaviyletmek kerek, ve onıñ damarları kenişley. Şimdi, ayaqlarındaki ağrılarnı azlaştırmaq içün, ilâc ala.
Keçken sene kiçik ayda Şeyhaliyev ilerideki varikoz hastalığı sebebinden apishaneniñ hastahanesine alıp ketirildi. Siyasiy mabüsniñ aytqanına köre, bu mesele onı apiske alınğanından berli raatsızlay edi. Acı şikâyetleri çoq olsa da, oña kerekli yardım kösterilmey edi. Ayaqları mavı, şişken ve ağırlaşqan soñ onı hastahanege alıp kettiler. Qırımtatarı apayına gipertonik hastalığı ve devamlı baş ağrıları olğanını bildirdi.
Keçken sene mayıs ayında Rustem Şeyhaliyevni Qırımdan 9 biñ kilometr uzaqlıqta yerleşken Amur vilâyetiniñ Orta Qıpçaq köyündeki 3-nci müstemlekege etap ettiler. Para qıyınlıqları ve sağlıq vaziyeti sebebinden qadın aqayını sıq-sıq ziyaret etip olamay.
"Çoq qıyın bir yol. Bu yolnı ne fizikiy, ne de duyğusal ceetten qolay keçmedi", — dep tarif etti siyasiy mabüsniñ apayı.
"Hizb ut-Tahrir davası"nıñ ekinci Aqmescit gruppası aqqında ne bilemiz
2019 senesi saban ayınıñ 27-sinde Qırımda qırımtatarlarnıñ evlerini kütleviy şekilde tinttiler. Aqmescit rayonınıñ Bavurçı, Mamaq, Yañı Abdal meskün yerlerinde taqiqat işleri yapıldı. İşğalciler, 20 qırımtatar adamını Hizb ut-Tahrir halqara siyasiy fırqasına ait olmakta qabaatlatıp tuttılar.
Rus mahsus hızmetleri daa üç insannı qıdırmağa ilân ettiler. 2019 senesi saban ayınıñ 28-inde Rusiyeniñ Rostov vilâyetiniñ Aqsay şeerinde daa üç qırımtatar adamını tutqanını bildirdiler. Tutulğan adamlar arasında "Qırım birdemligi"niñ içtimaiy jurnlisti Osman Arifmemetov da bar edi.
Aynı kün işğal etilgen Aqmescitteki Kıyiv rayon makemesi, tutulğan adamlarnı tevqif etip maküm etti.
2019 senesi yaz mevsiminde "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ bu gruppasında tutulğan insanlarnıñ sayısı 25ke arttı. Tutulğanlar arasında "Qırım birdemligi" içtimaiy uquq qorçalayıcı areketiniñ faalcileri çoq edi. Olar, Qırımda siyasiy sebepli taqipler fedalarını qorçalamağa yönelten faal işinen bellilerdi. Olar arasında uquq qorçalayıcılar, içtimaiy jurnalistler ve gönüllüler bar.
Çoq bilgi olğanı sebebinden işğalciler 25 iştirakçinen cinaiy davanı beşer gruppağa böldiler.
2022 senesi boş aynıñ 24-ünde Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölge arbiy makemesi, davanıñ iştirakçilerini terror faaliyetinde ve akimiyet zapt etmekte qabaatlı tanıdı. Enver Ametov ve Yaşar Müedinov 13 senege, içtimaiy jurnalistler Roslan Süleymanov, Rustem Şeyhaliyev ve Osman Arifmemetov 14 senege maküm etildi. Siyasiy mabüsler dört sene apishanede geçirecek soñ bir sene areket sıñırlanmaları astında olacaqlar. Qabaatlanğan adamlar öz qabaatını tanımadılar ve taqip etilgenlerini siyasiy olğanını tüşüneler.
Hizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
