Avropa İnsan Aqları Mahkemesi Rusiye akimiyeti işğal etilgen Qırımdaki taqip vaqtında «Aluşta» musulman cemiyetiniñ sabıq imamı Yusuf Aşirovnıñ din serbestligi aqqını bozğanını tanıdı. Mahkeme oña 7,5 biñ yevro miqdarında kompensatsiya tölemek qararını çıqardı.
«Qırım birdemlik»ke advokat Elvina Semedlâyeva bu aqqında tarif etti.
Bu 2020 ve 2021 seneleri, o vaqıtta Aluştadaki Yükarı-Cami camisinde cemaat imamı olğan Yusuf Aşirovğa qarşı «qanunsız missionerlik faaliyeti» maddesinen protokollar tizilgen memuriy işlerdir. AİAH böyle neticege keldi: taqipler Rusiye akimiyeti tarafından yardım etilgen diniy teşkilâtlar sistemasından tış diniy hızmetler keçirilmesinen bağlıdır.
Mahkemeniñ qararında aynı vaqıtta Rusiye İnsan aqları aqqında Avropa konventsiyasını bozıp öz qanuncılığını Qırım territoriyasına kenişletkeni qayd etile.
"Rusiyeniñ Avropa Şurasına azalığı toqtatılğan soñ, Rusiye akimiyeti Avropa Mahkemesiniñ yañı qararlarını ömürge keçirmeyceklerini ilân etti. Buña baqmadan, men Yusuf Aşirovnıñ işini müim halqara pretsedent dep sayam. AİAHniñ qararı tasdiqlay ki, Qırımda diniy faaliyetke sıñırlavlar tek memuriy nezaret şekilinde degil de, basım şekilinde de qullanıldı mustaqil diniy cemiyetler», — dep advokat Elvina Semedlâyeva qayd etti.
Onıñ aytqanına köre, dava arizasında Aşirov cerimeler asılında «din serbestligi aqqını qanunlı qullanğanı içün ceza» olğanını qayd etti. Mahkemege berilgen arizada Qırımda «mustaqil diniy faaliyetni sıñırlamaq içün bir alet» olaraq missionerlik faaliyeti aqqında Rusiye qanuncılığı qullanılğanı da bildirile edi.
2020 senesi Aşirovğa 5 biñ ruble cerime qoyuldı. Soñra Aluşta şeer mahkemesi arizalarnı baqmayıp qaldırdı.
"Menim şikâyetimniñ red etilmesi içün aqlanuvda sudya men öz vazifelerimni uyğun vesiqalarnen tasdıqlamağanımnı qayd etti. Yusuf Aşirovnıñ özüniñ şikâyeti de baqılmayıp qaldırıldı, bu şikâyetniñ tolu olmağanını ve esassız olğanını misal ketirdi. <...> I"Aslinde, insan qorçalavdan marum etildi. Biz bu qararlarğa Avropa İnsan Aqları Mahkemesine, BMTniñ uyğun komitetlerine apellâtsiya berecemiz", — dep advokat Rustem Kamilev bildirdi.
2021 senesi yazda Rusiyeniñ havfsızlıq küçleri Yükarı-Cami camisinde teftiş keçirdiler, ondan soñ Aşirovğa ve Aluşta cemaatına qarşı yañı memuriy işler açıldı. Rusiyeniñ havfsızlıq küçleri o vaqıtta Rusiye Federatsiyasında yasaq etilmegen diniy edebiyatnı elge keçirdiler.
"Yusuf Aşirov çeşit köylerge seyaat ettigi içün, prokuraturanıñ malümatına köre, o, öz cemaatına adamlarnı çağıra, "qanunsız missionerlik faaliyetinen" oğraşa edi. Amma olardan iç birisi Yusuf Aşirovnıñ qanunsız bir şeynen oğraşqanını köstere bilmey edi. din cemiyetiniñ ustavını», — advokat Rustem Kamilev qayd etti.
2024 senesi ekim ayı ayında Rusiye akimiyeti Aluşta musulman cemiyetini lâğu etti. Buña, hususan, Aşirovğa qarşı memuriy işler esas oldı.
"Qırım musulmanlarınıñ Ruhiy İdaresi cemaatnıñ lâğu etilmesine doğrudan-doğru bağlıdır. Çünki Yükarı-Cami mülkke keçirilmesi ve başqa ceryanlar boyunca mahkemeler ketkende, olar er vaqıt bütün [musulman diniy teşkilâtları] olarnıñ altında olmaq kerekligini ayta ediler", — dep Kamilev añlattı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
