AB, Britaniya ve Kanada bu afta işğalcilerge ve ukrayin balalarını arbiyleştirüv, indoktrinatsiya ve "yañıdan terbiyelev"nen oğraşqan bala lagerlerine, merkezlerine ve teşkilâtlarına qarşı sanktsiyalar kirsettiler. Sıñırlamalar işğal etilgen Qırımdaki balalar Rusiye teşviqatına oğrağan qurulışlarğa da nisbeten yapıldı. Olar ukrayin balalarını qaçıruvda iştirak ettiler dep belli olğan ruslarğa qarşı da şahsiy sanktsiyalar qoydılar.
Yañı AB cedveline 16 şahıs ve 7 uquqiy şahıs kirsetildi. Sığıntılarğa tek resmiy adamlar ya da teşkilâtlar degil de, halqara şeriklerniñ aytqanlarına köre, ukrain balaları rus teşviqatı ile "yâñıdan terbiyeleyici" lagerler de kire.
"Rusiye cenkiniñ ketirgen bütün deşetleri arasında ukrayin balalarınıñ qaçırılması eñ qorqunçlılarından biridir. Balalarnıñ qaçırılması Rusiyeniñ Ukrayina kelecegine maqsatlı ücümidir. Buña cevap olaraq, nazirler mesülietliler cedveline yigirmi üç yañı şahıs qoştılar", — dep Avropa Birliginiñ Yuqarı vekili Kaya Kallas bildirdi.
Büyük Britaniya ve Kanada da AB ile beraber Rusiyege qarşı sanktsiyalar ilân ettiler. Kanadanıñ cedveline 23 şahıs ve tasil ve reabilitatsiya müessiseleri kibi çalışqan 5 "yañıdan terbiye" adlandırılğan lager kirsetilgen.
Birleşken Qırallıq cedveline 63 şahıs ve 22 teşkilât kire. Olarnıñ arasında 14 işğal etilgen Qırımda.
Ortaqlar Ukrayinanıñ bir çoq tekliflerini esapqa aldılar, dep prezident Volodımır Zelenskıy qayd etti.
"Balalarnı qaçırğanlarğa qarşı yañı sanktsiyalar bar ve bunı normalleştirmege tırışalar. Ve Rusiyege yapılğan basımnı yengilleştirmek mümkün degil. Sanktsiyalar çalışa. Ve dünyanıñ qudreti bar. Lütfen, onı doğru qullanıñız", — dep Zelenskıy ayttı.
Meselâ, "Avangard" arbiy-vatanperverlik merkezi, "Orlönok", "Alıe Parusa" ve "Smena" bala lagerleri sanktsiyalandı. İşte, anda, Avropa Birliginiñ malümatına köre, işğal etilgen topraqlardan kelgen balalar içün rusiye tarafdarı teşviqat ve arbiy derslerniñ elementleri olğan programmalar teşkil etildi.
"Boyle lagerlerde, misal olaraq, bala aqları aqqında konventsiyalarda raatlanmaq aqqında mutlaqa laf yürsetilmey.(...) Böyle lagerlerde militarizatsiya arta, balalarğa yer berile ve olarğa rus vatanperverleri olıñız, deyler", — dep "İnsan aqları bölge merkezi" Katerına Raşevska añlattı.
Aq qorçalayıcı sanktsiyalarnı ruslar içün ''sarı kartçıq'' dep adlandıra. Zaten, ukrayin balalarını qaçırğan Rusiye vatandaşlarına qarşı şahsiy sanktsiyalar birinci kere qullanıla. O, halqara sıñırlavlar balalarnı öz qorantalarına alıp barğan ruslarnı cinaiy cevapkârlıqqa çekmekniñ birinci adımı ola bilecegini ayta.
"Olarnıñ bazıları cenk cinayetlerine ve insaniyetke qarşı cinayetlerge teñ kele. Şunıñ içün, esasen maddiy tabiatlı olğan böyle sıñırlavlardan soñ ya da, misal olaraq, AB ya da Britaniya toprağıa kirmek yasaq etilgen soñ, cinaiy cevapkârlıq peyda ola bile", — dep Raşevska ayttı.
Sanktsiyalar cedveline, hususan, Rusiyeniñ bala aqları boyunca komissarı Mariya Lvova-Belova da kire, o, ukrayin ösmür Filipni Mariupoldan alıp ketkenini açıqtan-açıq bildirdi. O, 2022 senesinden başlap halqara sıñırlavlar astında.
"İleride, endi Mariya Belova ve Putinnen olğanı kibi, çünki olar da HCMHalqara cinaiy mahkemeda cevapkârlıqqa çekile ve olarnıñ davası mahsus bu işler içün baqıla. Demek, bu Halqara mahkemede başqa şahıslarğa qarşı başqa işler başlamaq içün bir impuls ola bile", — dep prezidentniñ Qırım MCdeki daimiy temsilcisiniñ muavini Denıs Çıstikov ayttı.
Avropa eyyetiniñ prezidenti Ursula fon der Lâyen Mariupoldan kelgen Saşkonıñ ikâyesini açıqtan-açıq aytıp berdi ve onı keçken sene Avropa Parlamentine davet etti. Oğlançıqnı ruslar 11 yaşında olğanda qaçıralar, lâkin onı qorantasına ve Ukrayinağa qaytaralar.
"Saşa rus askerleri onı anasından alğanda tek 11 yaşında edi. Onı Rusiyege alıp barmaq, rus ana-babasını, rus pasportını, rus ömürini bermege istediler. Amma Saşa buña qarşı isyan köterdi. Qartanası ve Ukrayina ükümeti yardımınen o, serbest Ukrayinağa qaytmağa muvaffaq oldı", — dep Ursula for der Lâyen.
AB sanktsiyalar cedveline işğal etilgen Qırımdan yaşlar arasında rus mefküresini teşviqat etecek ve Ukrayinağa qarşı tecavuznı şanlandırğan resmiy adamlar ve siyasetçiler de kirsetildi.
Oña aşağıdakiler kire:
- «Artek» teşkiliy eyyetiniñ azası Yelena Romanovskaya;
- Simferopol (Aqmescit) şeerinde «Batalyon Forpost» arbiy-vatanperverlik klubınıñ başı Alina Nikişayeva;
- Qırım Cumhuriyeti işğalli devlet gençler siyaseti eyyetiniñ başı Aleksey Zinçenko.
"Bizim şeriklerimiz Rusiyede yapılğan cinaiy areketlerniñ miqyasını añladılar. Bu nasıldır yüksek ihtisaslı cinaiy areket degil, işğalli akimiyetniñ işğal etilgen topraqlarda menlikni yoq etmek ve, bu alda, bizim balalarımıznıñ menligini yoq etmek içün planlı siyasetidir", — dep Denıs Çıstikov bildirdi.
Büyük Britaniya öz «cedveline» tek Rusiyedeki lagerlerni degil de, Belarusnı da qoştı.
"Men şuña da diqqat çekmek isteyim ki, şimdi sanktsiyalar altında olğan lagerler arasında, Avropa Birligi seviyesinde degil de, Britaniya seviyesinde, Şimaliy Koreyanıñ "Sondogon" lageri bar, anda işğalden kelgen balalarnı böyle adlandırılğan medeniy almaşuvlarğa alıp kettiler. Bu pek müimdir", — dep Raşevska ayttı.
Moskva almaşuv cedvellerine balalarnı kirsetmege istegen, dep Tış işler naziri Andriy Sıbiğa Brüsselde ukrauin balalarını qaytarmaq içün halqara koalitsiyanıñ toplaşuvında bildirdi.
"Ukrayin balalarınıñ qaytıp kelmesi tınçlıq ceryanınıñ esas elementi olmaq kerek. Çoq fikirler yürsetildi. Bugün men bunı resmen bildirmege isteyim: ukraiyn balalarınıñ taqdiri iç bir vaqıt iç bir türlü kompromissniñ bir qısmı olmaycaq. Rusiye endi balalarnı almaşuv cedvellerine kirsetmege teklif etti. Amma bu qabul etilmez. Balalarnıñ serbestligi şartsızdır", — dep Ukrayina Tış işler naziri ayttı.
Ukrayinağa cinayet içün Rusiye Federatsiyasını cevapkâr etmege ve evlerine muvafaqiyetli qaytarılğan balalarnı ğayrıdan integratsiya etmege yardım etmek içün Avropa Eyyeti 50 million yevro ayıracaq, dep Avropa komissarı Marta Kos tasdıqladı.
Episi olıp, ukrayin balalarını qaytaruv halqara koalitsiyası aman-aman elli memleketni birleştirdi, dep Volodımır Zelenskıy qoştı.
"Şimdi bizim ukrayin balalarınıñ qaytması içün koalitsiyamız kerçekten de dünyacadır: Kanada ve Latin Amerikasından başlap, AQŞ ve Argentinadan başlap Avropa ve Yaponiyağa qadar. Ve bugün bizim koalitsiyamızğa İsveçre ve Qıbrıs qoşulalar", — dep Ukrayina prezidenti ayttı.
Bundan da ğayrı, Bring Kids Bek UA teşebbüsi çerçivesinde Rusiye tarafından işğal etilgen topraqlardan alıp ketilgen eki biñden ziyade bala endi Ukrayinağa qaytarıldı. Ukrayina aman-aman 20 biñ balanıñ Rusiyege qanunsız köçürilgenini tasdiqlay. Rusiye bu malümatnı red etip, tek «yüzlernen bala» aqqında olğanını bildire.
Avropa ve Kanada Ukrayinadan balalarnı qaçırğanı ve yañıdan terbiyelegeni içün Rusiyeni nasıl cezalaylar, bu aqqında daa çoq malümat almaq içün Suspilne Qırımnıñ aftalıq daycestinden baqıñız.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
