Kiçik ayda işğal etilgen Qırımda insan aqları bozuluvınıñ yañı dalğası qayd etildi. Şu cümleden, dört tintüv, sekiz apis/tutuluv, sekiz sorğu, sorav ve "subet" ve 22 tevqif.
Qırımtatar resurs merkeziniñ (QRM) 2026 senesi kiçik aydaki esabatında bu aqqında malümat aytıla.
Uquq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, bir ay içinde:
- Tintüvler: dört adise, olardan ekisi — qırımtatarlarğa qarşı.
- Tutulğan ve apiske alınğanlar: sekiz adise, olardan ekisi — qırımtatarlarğa qarşı.
- Sorğu ve "subet": sekiz adise, ekisi — qırımtatarlarğa qarşı.
- Tutulğanlar: 22 dava, olardan sekizi — qırımtatarlarğa qarşı.
- Adaletli mahkeme aqqınıñ bozuluvı: 23 adise, sekizi — qırımtatarlarğa qarşı.
- Sağlıq aqqınıñ bozuluvı: eñ az yedi adise, episi — qırımtatarlarğa qarşı.
Yaqalanğanlar arasında — Ğalına Prıvalova ve Anna Moroz ("Yehova şaatları" ile alâqaları içün), Nariman Seitaliev ve Yunus Süleymanov ("Hizb ut-Tahrir davası"), em de bir sıra qırımtatar ve "devlet hainligi" ya da "aşırıcılıq"ta qabaatlanğan yarımadanıñ diger sakinleri.
İşğalli mahkemeler eñ az üç üküm çıqardı: 20 ve 18 yıllıq apis cezası "devlet hainligi" içün ve 6 yıllıq apis cezası "Yehova şaatı" Vitaliy Burıkqa.
QRM, siyasiy mabüslerge qarşı işkence, tibbiy yardım kösterilmemesi ve ruhiy basqı aqqında da bildire. Şu cümleden, Qırım siyasiy mabüsi Anatoliy Kobzarnıñ qolunı qırdılar, jurnalist İrına Danılovıç ise muntazam surette ruhiy taqipke oğratıla.
Hatırlatamız ki, 2025 senesi işğal etilgen Qırımda Qırımtatar resurs merkezi 244 tevqifni qayd etti, olardan 90-ı — qırımtatarlarğa qarşı edi.
Rusiye vaqtınca işğal etilgen Ukrayina topraqlarında halqara uquqnı muntazam sürette boza, cenkni tenqit etkeni ve uydurılğan qabaatlavlar sebebinden vatandaşlarnı kütleviy sürette tutıp ala. BMTnıñ insan aqları nezaret missiyasınıñ yolbaşçısınıñ muavini Noel Kalgunnıñ qayd etkenine köre, böyle tevqifler vaqtında işğalciler ukrayin ve halqara qanunları yerine Rusiye qanunlarını qullanalar.
Bundan da ğayrı, Rusiyede cenkke qarşı laflar aqqında daa çoq çaqalar, ve bu ameliyatnıñ esas meydanı işğal etilgen Qırım oldı. Yalıñız küzniñ başında yarımadada "urdunı itibardan tüşürgeni" içün 1500 protokol tizildi. Ukrayina tış istihbarat hızmeti bunı bildirdi.
Olarnıñ malümatına köre, 2022 senesi kiçik aydan 2025 senesi ilk qış ayına qadar Rusiye mahkemeleri 12 019 memuriy ve 227 cinaiy davanı baqıp çıqtı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
