Vaqtınca işğal etilgen topraqlarda, hususan Qırımda, 344 600 bala Rusiyeniñ "Dvijeniye pervıh" areketine qoşuldı, daa 44 000 — "Yunarmiya" iştirakçisi ola. Umumen, 2025-2026 oquv yılına qadar, Rusiyeniñ standartları boyunca 1 980 mektep çalışa, anda 582 biñden ziyade bala oquy.
"Almenda" VMM, Rusiye Federatsiyasınıñ balalarnıñ kimligini yoq etüv siyasetine dair analitik esabatnıñ taqdim merasimi vaqtında Tasil saasınıñ ruslaştırılması ve arbiyleştirilmesi aqqında ayttı.
Alınğan malümat, şimdilik tek qısmen tasvirlengen vaziyetke kompleks qıymet kesmege imkân bere, dep "Almanda" VMMniñ vesiqalaştırıcısı Tetâna Lıçko qayd etti.
"İşğalniñ 12 yılı devamında, hususan soñki dört yıl içinde, biz işğal altında olğan balalar aqqında, olarnı Rusiyege alıp ketkenleri, olarnı terbiye etkenleri ve halqara uquqnıñ bozuluvı aqqında çoq eşitken edik. Amma çoqusı allarda bu haberler qısmen ola. Bu sebepten biz, vaqtınca işğal etilgen topraqlardaki bala ve gençlerniñ tasil saasında vaziyetini tafsilâtlı şekilde köstergen malümat toplamağa istedik", — dep Lıçko tarif etti.
Onıñ qayd etkenine köre, 2025 senesi Rusiye Federatsiyasınıñ siyasetini quvetleştirüviniñ yañı basamağı oldı.
"2025-2026 oquv yılında vaqtınca işğal etilgen topraqlarda Rusiye standartlarına çevirilgen 1 980 mektep çalışacaq. 582 biñden ziyade bala oquy. Bütün bu ukrayin balaları tasil almaq aqqından marum qaldılar — ne tilni, ne de programmanı saylay bileler. Aynı zamanda olar rus mektebini ziyaret etmegeni içün mesüliyetke çekilmek qorqusı altında bulunalar", — dep qayd etti o.
İşğalden çıqqan 20 yaşındaki Qırım sakini Polina Kustaröva şahsiy oquv tecribesinen paylaştı.
"Bu taqdimni seyir etkende, terimde raatsızlıq suydım. İşğal altında yaşağanda, sanki bu işte yalıñızsıñ. Amma raqamlarnı ve miqyaslarnı körgende, vaziyet ne qadar yaramay olğanını añlay. Rusiyede tasil esnası — bu, esasen, bir büyük saçmalıq, anda soñra sen deliresiñ ve diger delirgenlerge qoşulmağa başlayasıñ", — dep Polina tarif etti.
O, ukrayin kimliginiñ tez yoq etilüvini qayd etti.
"İşğalden soñ aman-aman birden mektebimden ukrayin tili alındı. Ukrayinanıñ tarihı ve Ukrayina ile alâqalar pek tez silinip başladı. 2022 senesinden soñ faal arbiyleştirüv başlandı — RF bayrağınıñ köterilmesi, Rusiye gimni, Ukrayina — Rusiye toprağı olğanı aqqında daimiy laflar. Aman-aman bütün derslerde aynı teşviqat bar edi", — dep qoştı o.
"Almenda" VMMniñ milliy advokatlıq yönelişiniñ reberi Valentına Potapova, Ukrayinanıñ sistemalı qararlar almaq kerekligini qayd etti.
"Ukrayina cemiyetiniñ ve devlet organlarınıñ çoqusı işğal altında ne olğanını añlamay. Mında rus teşviqatı tarafından tolusınen aldanılmağan bir sessiz nesil bar. Ve Ukrayina tarafından büyük yardım kerek, bu gençler devlet olarnı qabul etmege istegenini is etsinler. Şimdi açıq-aydın aytamız — balalarnı işğalden çıqarmaq kerek", — dep o ayttı.
Onıñ aytqanına köre, bu büyük bir meseledir.
"Bu aman-aman bir buçuq million bala ve genç. Bu raqamlar pek tesirli. Devletniñ integratsiya siyaseti olmasa, Ukrayina insan resurslarını ğayrıdan tiklev siyaseti dep adlaycaq olsam, biz bu nesillerni ğayıp etecekmiz. Tasil — bu tek bir yol. Devlet seviyesinde sistematik qararlar ve mahsus programmalar kerek", — dep Valentına Potapova yekünledi.
Hatırlatamız ki, 10 yıl devamında işğal etilgen Qırımdan qaçmağa azırlanğan ve 2025 senesi ilk qış ayında Kıyivge köçken 20 yaşındaki Polina Ukrayina vatandaşı pasportını aldı.
Polina Rusiye pasportı ve Ukrayina doğuv şeadetnamesinen yarımadadan paytahtqa üç memleketten keçip keldi. Qırım sakini Ukrayina Silâlı quvetlerinde hızmet etmege planlaştıra. 9 yaşında olğanda başlağan işğalde ukrayin tilini nasıl ögrengenini ve Ukrayinağa olğan sevgisini nasıl saqlağanını Suspilne Qırımğa tarif etti.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
