İlk qış ayınıñ 15-nde dünyada ilk sefer UNESCO Baş konferentsiyasınıñ qararınen tesis etilgen yañı halqara bayram — Halqara turk tilleri künü qayd etile. Teşebbüsniñ maqsadı, til mirasınıñ saqlanuvı ve çoqtillikni umuminsaniy medeniy mirasnıñ bir parçası olaraq desteklemektir.
BMTnıñ matbuat hızmeti bunı bildirdi.
Halqara turk tili ailesiniñ künü boş ayda Samarkanddaki UNESCO Baş konferentsiyasında qabul etildi. Bu teşebbüsni Azerbaycan, Qazahistan, Qırğızistan, Türkiye ve Özbekistan kirsettiler, onı teşkilâtnıñ 21 aza devleti destekledi.
İlk qış ayınıñ 15 kününiñ timsali bar. 1893 senesi bu künü dan tilşınası Vilhelm Tomsen, zemaneviy Moğolistannıñ Orhon vadiyinde yaratılğan, VIII asırnıñ turk tilleriniñ eñ eski yazma anıtlarından biri olğan Orhon yazmalarınıñ elifbesiniñ deşifre etilmesini ilân etti.
UNESCOnıñ malümatına köre, turk tilleri — şu cümleden qırımtatar, azerbaycan, qazah, qırğız, türk, türkmen, özbek ve digerleri — 200 milliondan ziyade insannıñ ana tili ola. Olar tahminen 12 million kvadrat kilometrge tarqalğan ve zengin yazılı ve sözlü medeniy mirasqa saipler.
Teşkilât qayd etti ki, bu künniñ er yıllıq qayd etilmesi Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ çoqtillik ve medeniy çeşitlikniñ desteklenüvi boyunca daa keniş kün tertibine uyğundır. 2025 senesinden başlap, Halqara turk tilleri künü çerçivesinde, turk tilleriniñ ve medeniy ananeleriniñ saqlanuvı ve populârlaşmasına doğrultılğan sergiler, lektsiyalar, edebiy aqşamlar, ilmiy tedqiqatlar ve tasil tedbirleri keçirile.
Hatırlatamız ki, ilk qış ayınıñ 3-nde Yuqarı Şura bu eki tilni Bölge ya da azlıq tilleriniñ Avropa hartiyasında qorçalanğan tiller cedveline kirsetti. Bu ne demek ve olarnı saqlap qalmaq mümkün olıp-olmağanı aqqında Suspilnde Qırım malümatında oquñız.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
