Kıyivde Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi ve Qırım platforması tarafından azırlanğan "Qırım: köçüvi ve balalarnıñ mefküreviy işlenüvi içün tranzit merkezi" adlı tedqiqat esabatı taqdim etildi. Tedbirde 2014 senesinden berli Rusiye tarafından ukrayin balalarınıñ mecburiy köçürilüvi ve arbiyleştirilüvi aqqında esas hulâsalar seslendirildi.
Taqdim merasimini Suspilne Qırım mühbiri de ziyaret etti.
Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilcisi Olğa Kurışko qayd etti ki, Qırımdan sistematik bozuvlar başlandı, soñ olar diger bölgelerge tarqaldı.
"Rusiye Federatsiyası sanki Qırımda idman ete edi. 2022 senesinden soñ olğan er şey anda yapıldı. 2014 senesiniñ malümatı ğayıp olğanını köremiz, ve bu sebepten bugün er bir davanı qayd etmek müimdir", — dep ayttı o.
Kurışko qayd etti ki, işğal etilgen yarımadada balalarnıñ arbiyleştirilüvi Rusiyeniñ sistematik usulınıñ bir parçası oldı.
"Mekteplerde kadet sınıfları açıla, gençler ordusı, silâ maketleri satın alına. Balalarnı arbiy areketlerge mektepten evel çağına qadar celp eteler, ve bu artıq dünyanıñ başqa bir körünişini şekillendire", — dep bildirdi o.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Sevastopol (AqyarRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) şeeri prokurorlığınıñ yolbaşçısınıñ birinci muavini Vitaliy Sekretar bozuvlarnı vesiqalaştırmaqnıñ uquqiy taraflarını tarif etti. O hatırlattı ki, mecbur etüv ve teşviqatnıñ ilk adiseleri daa on yıl evelsi qayd etilgen edi.
"2014 senesi olğan malümat endi ğayıp olmağa başladı. Biz bu faktlarnı tek cinaiy davalar içün degil de, insan aqlarınıñ, hususan balalarnıñ aqlarınıñ bozuluvı aqqında malümat toplamaq içün qayd ettik", — dep añlattı o.
Vitaliy Sekretar, bozuvlarnı vesiqalandırmaqnıñ halqara miqyasını da añlattı.
"Biz Halqara cinaiy mahkemeniñ prokurorı ofisi ve AİAMde Ukrayinanı temsil etken taqımnen işbirlik tuttıq. Bugün Qırımda cenk cinayetleri olğanını tasdıqlağan qararlar bar", — dep qoştı o.
Esabatta Rusiye Federatsiyasınıñ devlet iştirakiniñ uquqiy neticeleri, şaatlıqları ve qayd etilgen mehanizmleri birleştirile. Tış işler nazirliginiñ halqara teşkilâtlar baş departamentiniñ hususiy vazifeler elçisi Maksım Kononenko bildirdi ki, bu vesiqanıñ azırlanması ukrayin institutları ve halqara ortaqlarnıñ umumiy işi oldı.
"Siziñ mında bulunmañız, bu aqiqatnıñ saipleri olğanıñıznı kösterir. Siz bu aqiqatnıñ yaratıcılarından birisiñiz — ve bu, epimizge büyük bir mesüliyet yükley. Çünki bu, zemaneviy tarihta eñ büyük devlet bala hırsızlavı operatsiyasıdır", — dep qayd etti o.
Kononenko şunı da qayd etti ki, ukrayin balalarına qarşı cinayetlerniñ miqyası endi çoqtan ayrı adiselerden tış çıqtı.
"Vaqtınca işğal etilgen topraqlarda eñ az 1,6 million bala er kün hırsızlanuv ve Rusiye Federatsiyasına mecburiy sürgünlik telükesi altında yaşay. Bu tek insan faciası degil, halqara gumanitar uquq ve insan aqlarınıñ qaba bozuluvıdır. Böyle bir cinayetniñ miqyası, dünya bugün yapmaq kerek olğan areketlerniñ miqyasını belgiley", — dep o ayttı.
Avropa insan aqları mahkemesiniñ vekâletlisi Margarıta Sokorenko hatırlattı ki, bu sene Avropa insan aqları mahkemesi Rusiye Federatsiyasınıñ areketlerine dair misali olmağan davanı baqtı.
"AİAM ukrayin balalarınıñ sürgünligi 2022 senesinden evel başlağan sistematik bir ameliyat olğanını qayd etti. Mahkeme köçürilüv, mecburiy vatandaşlıq ve balalarnıñ Rusiye Federatsiyasınıñ müessiselerinde tutulmasını açıq şekilde qanunsız olğanını tanıdı. Bu qarar, Avropa mahkemesiniñ tarihında öz kategoriyasında eñ büyüktir", — dep o ayttı.
Bring Kids Back UA siyasetleriniñ yolbaşçısı Oleksandra Dvoretska, er bir davanıñ artında bala turğanını bildirdi.
"Er bir cinaiy davanıñ arqasında raqam ya da statistika degil, aqiqiy bala bar. Bazılarını Qırımdan Moskovağa alıp ketkenler, anda olarnı rus memurları evlâtlıqqa alğanlar, digerlerini ise tuvğanlarından ayırıp, internatlarda tutqanlara. Rusiye işbirlik yapmağa istemey, şunıñ içün yalıñız küçlü siyasiy, diplomatik ve sanktsiyalar basqısı onı hırsızlanğan balalarnı qaytarmağa mecbur ete bile", — dep Dvoretska qayd etti.
Tedbir çerçivesinde Ukrayinanıñ farqlı bölgelerinden ukrayin balalarınıñ mektüpleri ve levhaları esasında yaratılğan "Men seni eşitem" sergisi açıldı. İşğal altında yaşağan zenaatdaşlarına öz icadlarını bağışladılar. Olarnıñ eserlerinde destek mesajı bar: "Sen yalıñız degilsiñ. Men seni eşitem".
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
