18 yaşında Qırım sakini Artem işğal etilgen Qırımdan Ukrayinağa qaytmaq içün 3000 kilometrden ziyade yol keçti. O, mecburiy askerlikte kütleviy çağıruv, Rusiye teşviqatı ve oña zorbalıqnen yapıştırlğan ayatından qaçıp oldı. Şimdi o Kıyivde, ukrayin vesiqalarını resmiyleştire ve jurnalistika tasilini almaq arzusında.
Öz yolunı, ketmek qararı ve Ukrayinada ilk künleri aqqında Artem Suspilne Qırımğa tarif etti.
18 yaşındaki oğlan paytahtta bir aydan ziyade yaşay. Artem Zaporijjâ şeerinde doğdı, amma beş yaşında qorantasınen beraber Sevastopolğa (AqyarRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adğa) köçti. Oğlan yedi yaşında olğanda, Rusiye Qırımnı işğal etti. Bundan soñ, dey o, bütün ayatı mecburiy oldı.
"Rusiye ne?" dep soradım — men kerçekten ne olğanını bilmey edim... 2015 senesi mektepte edim ve "Ukrayinağa şan-şerefler!" dep qıçırdım. Men manasını bilmey edim, tek qıçırdım. Beş daqqadan soñ psiholog keldi ve: "Kim qıçırdı?" dep soradı. "Menim" dedim men. Meni kabinetke alıp ketti ve bu yaramay olğanını añlattı, sanki bu Donbassta balalarnı öldürgen natsistlerniñ qıçırğanları edi", — dep Artem añlattı.
Doquzıncı sınıftan soñ yigit, jurnalistikanen hayal etkenine baqmadan, informatika fakultetine kirdi: maqaleler yazdı, bloglar yazdı.
"Qırımda ya da Rusiyede jurnalist olmaycağım, dep añladım. Men muqayt olğan jurnalistlerniñ apiske alınğanlarını kördim — ve bu qorqunçlı edi. Men tek diplom almaq içün oqumağa kettim. (Rusiye — muar.) diplomı menim içün tuvalet kâğıdı, başqa bir şey degil", — dep o ayttı.
Qırımda Artem çetelge ketip, avropalı tasil almağa planlaştıra edi. O, para toplap, Slovakiyağa barmaq niyetinde edi.
"Rusiyege daima nefretnen baqqan edim. Bu menim memleketim degil, vatanım degil. Bu, maña zornen yapıştırılğan bir ayat. Men Slovakiya elçiligine telefon ettim — olar Qırım pasportlarını tanımaylar ve viza bermeyler, dediler. Eki aydan soñ men yañı planğa keldim — altı biñ dollar toplap, Amerikağa oqumağa keterim", — dep hatırlay Artem.
Amma plannı Rusiye ordusına çağıruvname bozdı.
"Tahqiqat eyyetine bardım, ve olar: "İstegiñ bar. Sıñırlarıñ bar, lâkin küreşe bilesiñ". Men aytayım: "Menim büyrek hastalığım bar — tedaviylenmez bir hastalığım bar! «Sen mototsiklnen keldiñ, degilmi? Demek ki, küreşe bilesiñ", - dey. Çağıruvnameni yazğanda ellerim titredi. Men pek qorqtım. Rusiye ordusına kirmek... aytacağım yoq", — dep oğlan ayttı.
Artem qaçmağa qarar berdi. O, ukrayin göñüllilerinen bağlandı, olar Belorusiye boyunca yolnı açmağa yardım ettiler.
"Ömür boyu peşman olmaqtan ziyade, bir hata yapıp, telâşlanğanım yahşı olur, dep tüşündim. Ana-babama, dostumnen Rostovğa ormanğa barğanımıznı ayttım, amma soñ Rostovda orman olmağanını ögrendim. Ana-babam meni temiz suvğa çıqarmağa tırıştılar, amma men yahşı şifrley edim", — dep Artem hatırlay.
Belorusiyede o, Ukrayina konsullığına muracaat etti, anda bir qaç saat içinde qaytmaq içün pasport aldı, soñ ise — sıñırğa ketti.
"Men taksinen keçit noqtasına bardım. Men beyaz pasportını kösterip, dört saat içinde Ukrayinada edim. Göñülliler meni qarşıladılar: aş berdiler, sim-kart berdiler, maddiy yardım teklif ettiler", — dep yigit tarif ete.
Aynı şu künü o Kıyivge keldi. Trende, ayatımda ilk sefer, vokzalda Ukrayina gimnini eşittim.
"Saba saat yedide, vokzalda turamız — men yır eşitem. İnem — Ukrayina gimni. O vaqıt onı soqaqta birinci kere eşittim. Men buña inanıp olamadım", — dep Artem ayta.
Şimdi o ukrayin vesiqalarını resmiyleştire ve çoq yıl devamında arzu etken şeyni — Avropanı ziyaret etip, jurnalistika tasilini almağa planlaştıra.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
