Boş ayına qadar, Qırım işğali başlağanından berli 473 siyasiy mabüs ve cinaiy "vaqialar" boyunca taqip etilgenler qayd etildi, olardan 268 — qırımtatarı. Bundan da ğayrı, qurbanlarnıñ tuvğanları ve tanışlarınıñ ricası ile 70-ten ziyade adise gizli tutula. Aynı zamanda, 2022 senesinden berli ğayıp olğan 86 insannıñ ya azat etilmesi, ya da yaşağan yerleri tapıldı.
QRMniñ "Qırım işğali qurbanları" interaktiv diagramması bu aqqında köstere.
Uquq qoruyıcılarnıñ malümatına köre, 473 adamdan:
- mahküm etilgen ve koloniyada ceza çekkenler — 226 (127 — qırımtatarı);
- sıñırlav ya da sınav müddeti olğanlar — 56 (30 — qırımtatarı);
- SİZOda bulunğanlar — 91 (47 — qırımtatarı);
- işten boşatılğanlar — 63 (36 — qırımtatarı);
- 37 kişi (28 — qırımtatarı) taqip etile.
Bundan da ğayrı, QRM temsilcileri boş aynıñ 4-nde Ukrayinada insan aqları boyunca OON nezaret missiyasınen körüştiler, onıñ tafsilâtları aq qorçalayıcılar tarafından boş aynıñ 7-nde aydınlatıldılar.
Merkezniñ idare reisi Eskender Bariyev qırımtatar, qaray ve qırımçaqlar aqlarınıñ bozuluvını qayd etüv boyunca sistematik işlerine diqqat çekti. O, repressiyalarnıñ yañı tendentsiyalarını da qayd etti.
"İşğalciler insanlarnı inkommunikado statusında tutalar — insan hırsızlanıp, tuvğanları onıñ bulunğan yerini ve qabaatını çoq vaqıt bilmey. Tutulğanlarnıñ tuvğanları süküt tutalar, çünki tintüv vaqtında işğalciler susmaq içün azat etilmege vade eteler, amma bu öyle de olmay", — dep aytıla haberde.
Bariyev Qırım siyasiy mabüsleriniñ Rusiye vatandaşlığından marum etilüvine diqqat çekti, bu da Orta Asiya memleketlerine sürgün etilüv telükesini yarata.
QRM idarecisi Zarema Bariyeva toplaşuv devamında qırımtatarlarnıñ uydurılğan davalar boyunca kütleviy taqip etilüvine diqqat çekti, olarnıñ arasında "Hizb ut-Tahrir", Noman Çelebicihan batalyonında iştirak etüv, "devlet hainligi" ve "casuslıq" areketleri bar.
O şunı da qayd etti ki, "Hizb ut-Tahrir davasında" mahküm etilgenlerniñ iç birisi deñişim çerçivesinde azat etilmedi, bu ise "RFnıñ qırımtatarlarğa qarşı maqsatlı diskriminatsıya siyasetini" köstere.
Körüşüv iştirakçileri Qırımda haber nezaretini muzakere ettiler — messencerlerniñ blok etilüvi, MAX Rusiye ilâvesiniñ teşviq etilüvi ve yarımada sakinleri ile bağnıñ qıyınlaştırıluvı.
Teşkilâtnıñ qorquzuv ve "ekstremist" ya da "terrorist" teşkilât olaraq tanılmasına azırlanuv ıntıluvı olaraq tanığan QRM-ge kiber ücümler meselesi de köterildi.
Soñ QRM ilerideki işbirlik içün yönelişlerni teklif etti:
- Temel halqlarnıñ vaziyetini eyileştirmek içün areket planınıñ azırlanması;
- Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ devletlerara zıddiyet alanlarındaki tamır halqlar içün gumanitar planınıñ meydanğa ketirilmesi;
- Qırımnıñ siyasiy mabüslerini Ukrayina territoriyasına qaytarmaq içün aralaşqan memleketlerniñ, hususan Qazahistan, Gürcistan ve Azerbaycannıñ qoşulması.
Eskender Bariyevniñ aytqanına köre, bir yıldan ziyade ğayıp olğan Sevastopol (Aqyar) sakini Anatoliy Kobzarnı Simferopolnıñ (AqmescitniñRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) №8 SİZOsında taptılar. 20 aylıq izolâtorda bir adam 40 kiloğa azğan.
Hatırlatamız, QRM malümatına köre, Qırım, Herson vilâyeti ve Zaporizhzhâ işğalci akimiyeti balalarnı arbiy ve teşviqat programmalarına faal sürette celp etmege başladı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
