İlk küz ayınıñ 24-nde Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ merkezinde Qırım platformasınıñ Beşinci sammitinde iştirakçiler New York beyannamesini qabul ettiler. Vesiqa Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Nizamnamesiniñ esaslarına sadıqlıqnı, istilâ neticesinde er angi topraq satın aluvınıñ qanunsızlığını, em de Ukrayina topraqlarınıñ işğali ve vaqtınca işğal ıntıluvlarınıñ tanılmamasını tasdıqlay.
Beyanat Qırım platformasınıñ resmiy saytında derc etildi.
Hususan, vesiqada:
- Zorbalıqnen yapılğan topraq deñişmeleriniñ qanunsızlığını qayd ettiler;
- İşğal etilgen topraqlarda hususan qırımtatarlar, ukrayinler ve diger qavmiy ve diniy gruppalarğa nisbeten insan aqlarınıñ bozuluvını takbih ettiler;
- Rusiye Federatsiyasından ordusını Ukrayinadan acelen çıqarmağa ve cenk areketlerini toqtatmağa talap ettiler;
- Adaletli ve devamlı barışıq içün diplomatik ıntıluvlarnı desteklediler;
- Halqara uquqnıñ ve Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ itibarını saqlamaq müimligini qayd ettiler.
Umumen merasimde 60-tan ziyade iştirakçi, şu cümleden 19 devlet ve ükümet yolbaşçısı, bütün qıtalardan 34 memleketniñ nazirleri ve yüksek temsilcileri ve yedi halqara teşkilât iştirak etti.
Bundan ğayrı, tedbirde iştirak etken memleketlerniñ vekilleri öz çıqışlarında Ukrayinanıñ topraq bütünligine qol tutqanlarını ve Qırım Ukrayinanıñ ayırılmaz parçası olğanını qayd ettiler.
Sammit vaqtında Ukrayina prezidenti Volodımır Zelenskıy, Kremlniñ istilâsı Qırımdan başlağanını qayd etti. 2014 senesi halqara toplulıqnıñ qanunsız işğalge cevap bermemesi yañı cenkke yol açtı. Onıñ aytqanına köre, Kremlniñ areketleri diger avtoritar rejimlerge halqara uquqnı ne qadar qolay boza bilecegini kösterdi.
Prezident Qırımnıñ tamır halqı - qırımtatarlarğa ayrı diqqat ayırdı. Onıñ aytqanına köre, işğalci akimiyet tarafından eñ çoq olarnıñ aqları bozula.
Zelenskıy, dünyanı Rusiye tecavuzınıñ normalleşmesine yol bermemege çağırdı. Devlet yolbaşçısı bildirdi ki, Ukrayina tek öz topraqları içün degil de, halqara uquq qurumı içün de küreşe.
Aynı zamanda qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev çıqışta bulunıp, Ukrayina içün Qırımnıñ işğalden azat etilmesi — topraq bütünligi ve havfsızlığınıñ ğayrıdan tiklenüvi, qırımtatarlar içün ise — milletniñ saqlanuvı meselesi olğanını qayd etti.
"Tamır halqınıñ sürgün etilmesi devam ete, ve Qırım azat etilmese, yaqın kelecekte qırımtatar halqınıñ özgün bir qavmiy gruppa olaraq bütünley yoq olmasını tahmin etmek mümkündir. Ukrayina içün Qırımnıñ azat etilmesi — topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenmesidir, bizim içün ise — sağ qalmaq meselesidir", — dep qayd etti o.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
