İşğal etilgen Qırımda yarımada sakinlerine qarşı taqip dalğası devam ete. İnsanlar Ukraina mahsus hızmetlerinen işbirlikte, ekstremizmde ve atta teraktlarğa azırlanuvda qabaatlana. Çoqusı mahkeme evelsi tahqiqat tevqifhanesinde yeterli qorçalavsız tutula, cezalar ise qapalı mahkeme sessiyalarında çıqarıla.
Suspilne Qırım, keçken afta devamında qırımlılarğa taqip etilgen yañı adiseler aqqında umumiy malümat azırladı.
"Teraktqa azırlanuv" ve ğayıp oluvı: Hatice Buyuhçannıñ ikâyesi
Oraq aynıñ 14-te Rusiye FTH, UTH-niñ emiri ile Rusiye Federatsiyası Mudafaa Nazirliginiñ ofitserine qarşı suiqast tırışuvını azırlağan "terroristni" tutqanını ilân etti. Mayısnıñ 6-da Eski Qırımdan Simferopolge (Aqmescit)Rusiye imperatorlığı ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adı ketken yolda ğayıp olğan 24 yaşlı qırımtatarı Hatice Buyuhçan aqqında söz kete.
Qırımtatar resurs merkezi, onıñ tutulğanını tasdıqladı. Uquq qoruyıcı Zarema Bariyevanıñ aytqanına köre, qız, tahqiqat tevqifhanesinde 69 kün tutulğan. Bütün bu vaqıt o, basqı astında edi – qabaatını itiraf etmege mecbur oldı:
"Olar qız ezberden ögrengen metinlerni yazdılar. Men onı öz isteginen degil de, mecburlıqnen yapqanını dep tüşünem", – dedi Bariyeva.
Buyuhçan, "satqınlıq" ve "terror areketinde" qabaatlanıla. FTH de qıznıñ yanında ğarpta yapılğan patlayıcı maddeler olğanını idda ete.
Apis etilgen anası: Niyara Ersmambetovanı "devlet hainliginde" qabaatlaylar
Mayıs ayında işğalciler Nijnoğirsk rayonında ilâchane hadimi Niyara Ersmambetovanı tuttılar. O, tirenüv areketinen işbirlik yapqanında qabaatlanıp, eki aydan ziyade tahqiqat tevqifhanesinde buluna.
Aq qoruyıcılarnıñ bildirüvine köre, Ersmambetova işğal yarımadadaki qarşılıq kösterüv areketlerinden birisinen işbirlik yapqanında qabaatlana. Hususan, yaqıcı ve yağlav malümatları anbarı yerleşken yeri aqqında malümatnı iddia etilgen şekilde berilgeni aqqında söz kete.
İnsan aqları imayecileriniñ aytqanlarına köre, işniñ qanunsız serbestlikten marum etilmesi alâmetleri bar — bunı cenk cinayeti olaraq tasnif etmek mümkün.
"Ukrain istihbaratınen bağ" içün 17 yıl
Qırımda işğal "mahkemesi", Qara deñiz rayonınıñ sakinini müstemlekede 17 yılğa mahküm etti. O, 2022 senesi Rusiyeniñ arbiy obyektleriniñ koordinatalarını Ukraina Mudafaa nazirligine alıp berilmesinde qabaatlana.
Dava, qapalı sessiyada baqıldı.
"Bu adam istiqlâllarnıñ yerleşken yerleri, kadrlar, arbiy tehnika ve Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ bölükleriniñ yerleşken yerleri aqqında malümat topladı. O, messencer yardımınen kuratorğa yerleşüv belgileri ve añlatuvlı sesli haberler olğan haritanıñ fotoresimlerini yolladı", – bildirdiler Qırım işğal devlet prokuraturasında.
Bundan da ğayrı, ükümde 200 biñ ruble cöreme ve azat etilgen soñ bir yarım yılğa serbestlikniñ sıñırlaması közde tutula.
"Qanunsız narazılıq" dep çattaki tefsir: Zlata Spivak
Pervomayske qasabasınıñ sakini Zlata Spivakqa suv yetişmegeni sebebinden ola bilir narazılıq tedbiriniñ muzakere etilmesi içün 20 biñ ruble (≈10 biñ grivna) miqdarında cöreme qoyuldı.
Qadın, çatta 30 adamğa haber qaldırdı. Havfsızlıq küçleri bunı "ruhsetsiz narazılıqnıñ teşkil etilmesi" dep tasnif ettiler.
Qadın, mahkemede öz qabaatını qabyl etmedi. Onıñ aytqanına köre, o, vaziyetni tek yerli akimiyet vekillerinen muzakere etti ve sakinlerniñ ola bilir cevabı aqqında haberdar etti.
Spivaknıñ aytqanına köre, onı apiske alğan künü evine altı uquq qorçalav organı hadimleri kelip, onı silâ ve narkotiklerni tapmaq içün tinttiler, soñra onı mahkemege alıp bardılar.
"İnternette ekstremizm" içün şartl olaraq eki buçu yıl
Sevastopol şeeriniñ 30 yaşındaki sakinine, Telegram-da tefsir yazğanı içün 2,5 yılğa sınav müddeti berildi. Onı canlı kanallarnı idare etmek aqqından da marum ettiler.
"Tahqiqatnıñ" malümatlarına köre, 2024 senesi ilk küz ayında Telegram haberler kanalındaki yazmalarını tefsir etip, adam, "miliy ve territorial asılı alâmetler boyunca insan gruppalarına qarşı zorbalıq areketlerine" çağırdı.
Mahkeme onıñ cep telefonını da musadere etti.
Telegram yazısı içün yañı cinaiy davası
Aqmescit şeerinde 40 yaşındaki erkegine qarşı dava açıldı. O, ruslarğa qarşı zorbalıqqa açıqtan-açıq çağıruvda qabaatlana, bunı o, sanki dersin Telegram-da paylaşqan.
Rusiye havfsızlıq küçleri, ekspertiza haberiniñ "ekstremist tabiatını" tasdıqlağanını iddia eteler. Onıñ kimligi ve qabaatlavlar boyunca mevamı açıqlanmadı.
"AQM ve flot aqqında malümatlarnı payşlaşqan": Feodosiyada tutıp aluvı
Feodosiyada (Kefe)Rusiye imperatorlığı ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adı FTH, yerli sakinni tuttı. O, ava mudafaası, liman ve arbiy obyektlerde gemilerniñ areketi aqqında malümatnı ukrain istihbaratına yetkizgeni içün "satqınlıqta" qabaatlanıla.
İşğalcilerniñ aytqanlarına köre, adam özü, UTH ve UMN İBİ bağ qurğan. Onı ömürbillâ mahkeme cezası bekley. Yapılğan adamnıñ adı açılmadı.
"Devlet hainligi" içün 16,5 yıllıq tevqifi
Qırımnıñ İşğal Yuqarı Makemesi, Kerç (Keriç)Rusiye imperatorlığı ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adı sakinini "satqınlıq" içün ileride 1 yıl 6 ay içinde serbestlikniñ sıñırlamasınen cöremenen qattı intizamlı müstemlekesinde 16 yıl 6 ayğa mahküm etti.
Tahqiqatnıñ versiyasına köre, o, Kerçteki zenit mudafaa sistemasınıñ yerleşken yeri aqqında malümatnı Ukraina Mudafaa Nazirliginiñ Baş istihbarat idaresine teslim etti, bunıñ içün o "5 biñ ruble (1500 grn) para mukâfatını aldı".
Telegram, WhatsApp, Facebook ve YouTube-ta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
