Fırtına vaqtında, elinde harita tutıp ve iç bir bağı olmağan Mıkola Havhun işğal etilgen Yevpatoriyadan (KezlevRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki adden) çıqıp, öz "Aksel" yahtasını qurtarmaq içün yolğa çıqtı. Yasaqlarğa, apiske aluv ve mülküniñ tutıp alınması telükelerine baqmadan, o, onı Kıyivge alıp keldi. O, qurtuluv ikâyesini Suspilne Qırım jurnalistlerine tarif etti.
Yevpatoriyalı (Kezlevli) Mıkola Havhun, Kıyivde öz "Aksel"ini köstere. O, dedi ki, bu qayıq degil, işğalcilerge qaldırıp ketmege istemegen, ya da imkânı olmağan, onıñ nefes aluvıdır.
"Men er şeyge razı edim, amma yahta — canımnıñ bir qısmı edi", — dey o.
Mıkola 2014 senesi Qırımnı terk etti, lâkin yat işğal etilgen Yevpatoriyada (Kezlevde) qaldı. 2016 senesi ilk qış ayında işğalcilerniñ vesiqalarnı ğayrıdan resmiyleştirmek içün belgilengenleri müddet keçti. O yıl yazda Mıkola "Aksel"ni Qırımdan çıqarmaq içün acele areket etmek kerek olğanını añladı.
"Bunı yapmaq içün çeşit usullarnı tüşündim, amma qanuniy yollarnen bunı yapmaq imkânsız edi", — dedi o.
2014 senesi işğal etilgen soñ, dey Mıkola, Qırım qanuniy olaraq "boz bir yer" oldı. Yuqarı Şura "Qırım" — serbest iqtisadiy zona aqqında qanunnı qabul etti, anda çıqarıla bilecek taşınmaz mal-mülkniñ cedveli bar edi. Ve bu, memuriy sıñırnıñ üç noqtasından keçken soñ: Kalançak, Çaplınka, Çongar. Er şey topraq üzerinde. Adamnıñ hatırlavına köre, bu marşrutlar boyunca yahtanı alıp ketmek imkânsız edi.
"O yerge sıñırğa barıp, gümrük hadimleri, sıñırcılarnen laf ettim, lâkin hayır dediler. Ya da olarnı öyle bir yolğa çektiler ki, olarnı alıp ketip gümrükke bermek kerek, soñra para, para, para. Ve o, fiyatından daa paalı çıqa edi", — dep Mıkola hatırladı.
Buña baqmadan, Mıkola deñizge çıqtı. Bir özü, iç bir izin almadan. Yevpatoriyadan (Kezlevden) — Qırım yalısı boyunca yahtada. Fırtına vaqtında, elinde harita tutıp, bağ olmağanda — amma bir künde Skadovsk limanına keldi.
"Radiodan 16 kanalğa çıqam: ve aytam: Skadovsk limanı, bu Aksel yahtası, lütfen kiriş izini beriñiz. Ve olar qaydan kelgenini soraylar, men ise Yevpatoriya (Kezlev — terciman) limanından ayttım, ve olar birden "telâşlı öksürip", efirden çıqtılar. 20 daqqa turdılar, soñra quvançlı bir sesnen: "Aksel yahtası, siz mındasıñızmı?" dep soradılar. Ebet, lengerge atıp, emirimizni bekleñiz", — dedi Mıkola.
Bir buçuq saatten soñ limanğa polis, UHH, sıñırcılar, atta istihbarat keldiler. Yahta tevqif etildi, Mıkola ise tutuldı.
"Oña bütün memuriy meselelerni çezmek içün on ay berildi, çünki o, liman akimiyeti tarafından tutuldı. Üç künge tutuldım, amma bu Ukrain şeklinde bir tutuluv edi. Yahtada uyuy, Skodovskqa yürmege çıqa edim, çünki arman ayı edi. Soñra ise yahtağa qaytıp, geceley edim. Amma gece-kündüz qaravul tura edi", — dep Mıkola Havhun hatırladı.
Bundan soñ yañı bir mania peyda oldı. Gümrükhane. Adamnıñ aytqanına köre, olar, yahtanıñ devlet sıñırını bozğanını tüşündiler. Malnı coymaq telükesi bar edi.
"Gümrük hızmetçisi onı tutıp almağa tırışa edi, amma soñ biz añlaştıq. Meni devlet sıñırını izin almadan keçüvde qabaatladılar, amma bu devlet sıñırı degil, bu memuriy sıñır edi. Neticesinde, 17 biñ para cezasını berdiler", — dedi adam.
Mıkola, qıyınlıqlarğa ve manialarğa azır olğanını ayttı, amma eñ esası, o ve yahtası Ukrayina yalısında edi.
"Birinciden, duyğularım "niayet evge qayttıq", dep bar edi. Men bunıñ episini keçmek kerek olğanını bile edim, çünki qaydan kelecegini, ne maqsatnen kelecegini çoq sual berilecek, amma men añladım ki, nasıl olsa da, o endi mında", — dedi Mıkola Havhun.
2017 senesi "Aksel" — Özü boyunca Kıyivge keldi. Bu, başından berli soñ noqtası edi, paytahtta işğalden evel de Mıkolanıñ işleri bar edi, tanışları bar edi. 2022 senesinden başlap, yahtasını — ğalebege qadar suvdan köterildi. Mıkola dedi ki, onıñ tehnikiy vaziyetini nezaret ete, anda kiçik aşhane, şturman masası, er şeyni yapmağa imkân bergen yataq odası bar. Şimdi adam hobbisini öz işine çevirdi, istegenlerge deñizde yahta yürmege ögrete. Mıkolanıñ Qırım "Aksel"inen bağlı daa planları bar. Mıtlaqa seyaat etecegini ayta.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
