Qırımnıñ işğali vaqtında siyasiy mabüslerniñ sayısı 412 oldı, olardan 244-ü — qırımtatar halqınıñ vekilleri. 25 insan Rusiye apishanelerinde qanunsız apis müddetlerini— ortalama 2-10 yıl — tolusınen çekti, amma olarğa daa sınav müddeti ya da memuriy nezaret tayin etildi, bu da vatandaş ayatına bir sıra sıñırlavlar kirseteler.
Qırımtatar Maaliy Merkezi bunı bildirdi.
"Rusiye apishanelerinde apis müddetini tolusınen keçken insanlar, azat etilgen soñ bile, serbest degil. Çoqusı alâ daa sınav müddeti ya da memuriy nezaret altında buluna", — dep aytıla haberde.
2018 senesi arman ayından 2025 senesi ilk yaz ayına qadar Rusiye apishanelerinden Kremlniñ tek 25 siyasiy mabüsi çıqtı. Amma olar serbestlikte bir sıra sıñırlavlarnen qarşılaşalar.
"Bu sıñırlavlar siyasiy mabüslerniñ qanunsız ceza müddetinden soñ vatandaşlıq ayatını mümkün olğanı qadar zorlaştırmaq içün yapıldı. Meselâ, bu sıñırlavlar altında bulunğan insanlar işke kirmege, tibbiy yardımnı almaq ya da içtimaiy ödemelerni elde etmege imkânları yoq. Rusiye Federatsiyası Qırımda ukrayin tarafdarı olğanlarğa köstergiç cezasını bermek içün repressiya maşnasınıñ bütün aletlerini qullana", — dep QMM bildirdi.
Hatırlatamız ki, ilk yaz ayınıñ 20-de Rusiye apishanesinden Radio Svobodanıñ jurnalisti Vladıslav Yesıpenko azat etildi. Bir qaç tranzit memleketini keçip, onı qorantasınıñ beklegeni Çehiya Cumhuriyetine barıp oldı. O, işğalli akimiyet tarafından berilgen bütün "ceza"nı (4 yıldan çoq) tolusınen çekti. Yesıpenko şartlı olaraq azatlıqqa çıqmaq aqqına malik edi, lâkin ruslar onı qanunsız müddetiniñ soñuna qadar apiste qaldırdılar. Onıñ apayı Katerına añlattı ki, Suspilne Qırım jurnalistlerine bergen intervyusında, aqayına memuriy nezaret etecekleri ve oñâ Qırımnı terk etmege imkân bermeyceklerinden qorqa edi.
Yesıpenko "Qırım.Aqiqat" ("Radio Svoboda") leyhasınıñ jurnalisti edi — içtimaiy ve ekologik meselelerni aydınlattı, Qırım sakinleriniñ soravlarını çıqardı. 2021 senesi saban ayınıñ 10-nda işğal etilgen Qırımda Rusiye FSBsi tarafından Ukrayina faydasına casuslıq yapqanında ve maşnasında "öz başına yapılğan patlayıcı cihaz" saqlağanında qabaatlanıp tutuldı.
Bundan evel İstanbulda İslâm İşbirligi Teşkilâtınıñ Tış işler nazirleri şurasınıñ sammitinde qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ayttı ki, "ruslar üç kategoriya esirini azat etmege istemey. Birincisi — Azovlılar, ekincisi — jurnalistler, üçüncisi — qırımtatarlar. Qırımtatarlarnı azat etmege istemeyler, çünki, işğalcilerniñ aytqanlarına köre, bu Qırım sakinlerini qarşılıq köstermege teşviq ete, çünki Ukrayina olarnı qurtara".
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız