İşğal etilgen Qırımda qırımtatar milliy areket veteranı Ayşe Seitmuratova vefat etti. O, 88 yaşında edi.
Ölüm aqqında qırımtatar halqnıñ Meclis başı Refat Çubarov bildirdi.
"Kene de, Rusiye Federatsiyasınen işğal etilnen Qırımdan inanmağa istemegen acınıqlı haber keldi - efsaneviy dissident, ŞSCB-niñ siyasiy mabüsi, jurnalist, tarihçı 88 yaşında vefat etti. Cenaze vaqtı ve yeri soñra ilân etilecek", - dedi o.
1937 senesi uvut aynıñ 11-de Qırım ŞSCB-niñ Mayak-Salın rayonı Aci-Eli (Derjavino) şeerinde doğdı. 1944 senesi qoranta Qırımdan sürgün etile, Özbekistan ŞSCB Samarqand vilâyetiniñ Hatırçı rayonınıñ Zirabulak stantsiyasına yerleştirile. Ayşe, 1957 senesi Samarqand universitetiniñ tarih fakültetine oqumağa kire. 1964 senesi qırımtatar milliy areketiniñ azası oldı. Qırımtatar özneşirini tarqatuvında iştirak etti.
"O vaqıtta ne içtimaiy ağlar, ne de smartfonlar bar edi. Amma qırımtatar areketiniñ veteranları mahkemelerine kelip, mahkemede qalem ve kâğıtnen çalışmaq yasaq olsa, soñra hatırlavdan olarnı ğayrıdan yaratmağa tırışqanlarını aytalar. Soñra olar varaqa şeklinde yazılarnı yapıp, olarnı tarqatqan ediler. Ayşe Seitmuratovanıñ yayınları ve büyük matbuat vastaları içün onıñ tefsileri de o vaqıtta müim edi", — tarif ete o devirdeki jurnalisti aqqında qırımtatar faali ve jurnalisti Lutfiye Zudiyeva.
1966 senesi orta küz aynıñ 14-te Seytmuratova yaqalana ve Moskvağa yollanıla, anda Lefortovsk apshanesi tahqiqat tevqifhanesinde tutula ve "İrqiy ve etnik duşmanlıqnı peyda ettirüvi içün" üç yılğa şartlı cezasını ala. Onı Moskvadaki "Lefortovo tahqiqat tevqifhanesinde" tuttılar.
"Podpolkovnik Fomin maña babalarımız, qartbabalarımız Vatannı satqanını aytıp başladı. Men onıñ er bir aytqanını indemey diñley edim. Soñunda dayanıp olamadım: "Ne qadar yarlıqlar asacaqsıñ? Satsalar da, seniñ degil, olarnıñ Vatanı edi. Babam vatanını qorçalap elâk oldı. Men o vaqıt dört yaşında edim. Meni sorğudan uzaqlaştırıñız. Men er şeyni bilem, men tarihçı olam, adamlar nasıl qıynalğanlarını, eziyetlengenlerini bilem ve oquğanım bar. Ve azırım. Sen menim astımdan taburetni yıqıp çıqarıp olasıñ, artımdan kelip, qulaqlarıma ura bilesiñ. Yanında mayor Sebastyanov otura edi, o: "Bu otuz yedinci yıl boyunımızğa asılıp tura", — dedi. Umumen, bundan soñ men eki ay devamında sorğularğa barmadım", — dedi Seytmuratova "Azatlıq" radiosına bergen intervyüsında öz apiske alınğanı aqqında.
1971 senesi kiraz ayında kene de apiske alındı, üç yılını Mordva lagerlerinde keçirgen edi.
1978 senesi Ayşe Seitmuratova başta Viyanağa icret ete, 1979 senesiniñ qara qış ayında ise Nyü-Yorkqa kele. "Amerika sesi", "Azatlıq", BBC, "Almaniya dalğası" radiolarında jurnalist olıp çalıştı, hususan, qırımtatar halqınıñ meselelerini ifade etti. Qırımğa 90-ıncı senelerniñ başında qaytıp keldi.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız